Samenvatting Hoorcolleges Testtheorie PaW

29 JUNI 2022




HOORCOLLEGES TESTTHEORIE
PSYCHOLOGIE ALS WETENSCHAP


ANNE-WIL BIESHEUVEL

, 1



Inhoud
HC8: Betrouwbaarheid en validiteit:......................................................................................................2
HC9: Factoranalyse:................................................................................................................................8
HC10: Itemanalyse en transformaties:.................................................................................................18
HC11: Signaal-detectie theorie:............................................................................................................30
HC12: Item-respons theorie:................................................................................................................42

, 2




Psychologie als Wetenschap; Testtheorie:
HC8: Betrouwbaarheid en validiteit:
 Beroepscode van NIP: richtlijn voor de wijze waarop je je gedraagt als psycholoog.
o Integer
o Respectvol
o Verantwoordelijk
o Deskundig
 Dit zijn theoretische concepten die geoperationaliseerd moeten worden. Deze
worden gemeten door meetinstrumenten. Op het moment dat we een
gestandaardiseerde afname realiseren kunnen we de meting vertrouwen. Dit levert
een testscore op (puntschatting) nooit een perfecte representatie, een
schijnwerkelijkheid. We geven een intervalschatting om het interval te bepalen
waarin de scores van een respondent zouden kunnen vallen. Het is noodzakelijk om
de betrouwbaarheid te schatten van de meting om zo een intervalschatting te
kunnen maken.
 Theoretisch concept: abstract kenmerk, eigenschap, variabele, construct, begrip, trait
or state. (Bijv. gender, lengte, rekenvaardigheid, integriteit, etc)
 Operationalisatie: de beschrijving van operaties die nodig zijn om de bedoelde
eigenschap te meten.
 Slagboomdiagnostiek: boven of onder een criterium zorgt voor wel of niet,
bijvoorbeeld met een gemiddelde van 7.0 of hoger word je wel toegelaten bij de
master medische psychologie en met een lager gemiddelde niet.
 Slagboomdiagnostiek zorgt voor beslissingen in onzekerheid. Redelijk groot risico op
foute beslissingen.
 Deze onzekerheid moet gekwantificeerd worden.
 Model klassieke testtheorie:
o Meetmodel voor testscore:




 X = de meting, een score verkregen op een test
 T en E zijn de invloeden
 Testscore X (testscore) wordt bepaald door:
- Latente of ware score T (true score) en
- Toevallige meetfout E (error)
 Je wilt dat de X zoveel mogelijk overeenkomt met T
 Je wilt dat de E zo klein mogelijk is
o Invloeden kunnen door verschillende oorzaken plaatsvinden:

, 3


 Persoon
 Omgeving
 Test
 Testleider
o Formule: Xij = Ti + Eij
 Xij = geobserveerde score (van persoon i bij afname j)
 Ti = ware score (van persoon i)
 Eij = toevallige meetfout (van persoon i bij afname j)
o Testscores (meetwaarden X):
1. Systematische invloeden (vallen allemaal binnen T)
 Wat test beoogt te meten
 Systematische meetfout (bijvoorbeeld door altijd sociaal wenselijk te
willen antwoorden)
2. Toevallige invloeden
o Meetfout:
1. Systematisch
2. Toevallig
o Betrouwbaarheid: mate van nauwkeurigheid, mate van herhaalbaarheid.
Betrouwbare meting -> afwezigheid toevallige meetfout
o Validiteit: mate waarin je meet wat je wilt meten. Valide meting ->
afwezigheid van toevallige meetfout en ook afwezigheid systematische
meetfout.
 Toevallige meetfout:
o Stel iemand (i) doet oneindig vaak dezelfde test (=replicaties), dan verdeling
van testscores X (er vanuit gaand dat de persoon elke keer de test zogenaamd
voor de eerste keer maakt):




 t = de ware score (dit is alleen zo wanneer de systematische meetfout
niet wordt meegrekend)
 De standaardafwijking geeft ons grip op de grootte van de toevallige
fout
 Spreiding is een maat voor de nauwkeurigheid van de meting
 Toevallige meetfout (ei) is verschil tussen Xi en ti
 Standaardmeetfout (σE) is maat voor spreiding meetfout
o Assumpties van de toevallige meetfout:
1. Bij replicaties is gemiddelde van E gelijk aan 0: