Begrippenlijst
HS 2 Cellen: bouw en functie
Celkern : bevat erfelijke info -> bestuurt celprocessen
kern poriën : openingen in kernmembraan voor transport stoffen
chromatine : DNA + eiwitten (histonen)
chromosomen : gespiraliseerd chromatine
nucleolus : kernlichaampje
Celmembraan : bestaat uit 2 lagen fosfolipiden (vetmoleculen) + fosforgroepen
mitochondriën : leveren energie
ATP : energiemoleculen
Endoplastisch reticulum -> RER : transport eiwitten (ribosomen)
-> GER : transporteert blaasjes met eiwit nr golgi (geen ribosomen)
ribosoom : bestaat uit eiwitten en RNA-moleculen -> eiwitsynthese
enzymen : eiwitten die omzettingen versnellen/moleculen afbreken
golgi-systeem : neem op/verwerkt blaasjes ER -> nieuwe blaasjes
lysosomen : blaasjes die enzymen bevatten
secretieblaasjes : blaasjes met stoffen die buiten de cel gebracht worden
Endocytose : transport van buiten nr binnen cel
exocytose : afgeven stoffen aan celmembraan/naar buiten
fagocytose : opname vaste deeltjes/eencelligen
pinocytose : opname vloeibare stoffen
autolyse : cel lost zichzelf op door lekkende lysosomen (-> zelfmoordzakjes)
apoptose : afbreken van cellen/(delen) weefsels (geprogrammeerde celdood)
necrose : onbedoeld afsterven cellen/weefsels
Cytoskelet : microtubuli (buisjes) + microfilamenten (draadjes)
microtubuli -> vorm(verandering) cel, verplaatsing organellen, spoelfiguur
microfilamenten -> bewegingen, vorming membraanblaasjes
cytoplasmastroming : verplaatsing organellen
motoreiwitten : transporteren deeltjes langs microtubuli
Chromoplasten : gekleurde plastiden -> kleur
- chloroplasten : bladgroenkorrels
- chlorofyl : pigment lichtabsorptie -> fotosynthese
leukoplasten : kleurloze plastiden, slaan stoffen (zetmeel, eiwit, vet) op
- amyloplasten : zetmeelkorrels
vacuole : vochtblaasjes met opgeloste stoffen
tonoplast : membraan om grote centrale vacuole
anthocyaan : een kleurstof (in vacuole)
Plantencel i.t.t. dierlijke cel -> plastiden, celwand, grote centrale vacuole
celwand: stevige structuur rondom cel -> bescherming
middenlamel: gevormd door pectine (dunne elastische laagjes), scheiding 2 cellen
HS 2 Cellen: bouw en functie
Celkern : bevat erfelijke info -> bestuurt celprocessen
kern poriën : openingen in kernmembraan voor transport stoffen
chromatine : DNA + eiwitten (histonen)
chromosomen : gespiraliseerd chromatine
nucleolus : kernlichaampje
Celmembraan : bestaat uit 2 lagen fosfolipiden (vetmoleculen) + fosforgroepen
mitochondriën : leveren energie
ATP : energiemoleculen
Endoplastisch reticulum -> RER : transport eiwitten (ribosomen)
-> GER : transporteert blaasjes met eiwit nr golgi (geen ribosomen)
ribosoom : bestaat uit eiwitten en RNA-moleculen -> eiwitsynthese
enzymen : eiwitten die omzettingen versnellen/moleculen afbreken
golgi-systeem : neem op/verwerkt blaasjes ER -> nieuwe blaasjes
lysosomen : blaasjes die enzymen bevatten
secretieblaasjes : blaasjes met stoffen die buiten de cel gebracht worden
Endocytose : transport van buiten nr binnen cel
exocytose : afgeven stoffen aan celmembraan/naar buiten
fagocytose : opname vaste deeltjes/eencelligen
pinocytose : opname vloeibare stoffen
autolyse : cel lost zichzelf op door lekkende lysosomen (-> zelfmoordzakjes)
apoptose : afbreken van cellen/(delen) weefsels (geprogrammeerde celdood)
necrose : onbedoeld afsterven cellen/weefsels
Cytoskelet : microtubuli (buisjes) + microfilamenten (draadjes)
microtubuli -> vorm(verandering) cel, verplaatsing organellen, spoelfiguur
microfilamenten -> bewegingen, vorming membraanblaasjes
cytoplasmastroming : verplaatsing organellen
motoreiwitten : transporteren deeltjes langs microtubuli
Chromoplasten : gekleurde plastiden -> kleur
- chloroplasten : bladgroenkorrels
- chlorofyl : pigment lichtabsorptie -> fotosynthese
leukoplasten : kleurloze plastiden, slaan stoffen (zetmeel, eiwit, vet) op
- amyloplasten : zetmeelkorrels
vacuole : vochtblaasjes met opgeloste stoffen
tonoplast : membraan om grote centrale vacuole
anthocyaan : een kleurstof (in vacuole)
Plantencel i.t.t. dierlijke cel -> plastiden, celwand, grote centrale vacuole
celwand: stevige structuur rondom cel -> bescherming
middenlamel: gevormd door pectine (dunne elastische laagjes), scheiding 2 cellen