Rookstop is een belangrijk aspect bij parodontale behandelingen.
Stappen van ontwenning zijn:
- stel vast en wijst op problemen in de mond
- informeer
- adviseer
- begeleid
THEMA 6: DE KRACHT VAN ULTRASOON
ULTRASOON 6.1
→ Effect van biofilmverwijdering
Bij plaqueaccumulatie kan er tandsteenvorming optreden.
Tandsteenvorming is de mineralisatie van de plaque.
Tandsteenvorming kan plaatsvinden op 2 plaatsen:
1. supragingivaal
2. subgingivaal
Subgingivaal is er sprake van biofilm die een ontstekingsreactie initieert.
De ontstekingsreactie kan op lange termijn leiden tot verdiepte pockets, omdat de kaakbot terugtrekt.
Principe van gingivitis en parodontitis bestaat uit het weghalen van het biofilm en plaque.
Biofilm bevindt zich subgingivaal.
,Plaque bevindt zich supragingivaal.
Subgingivaal bevindt zich evt ook tandsteen.
Subgingivaal tandsteen is de gemineraliseerde vorm van biofilm.
Het verwijderen van tandsteen is ook een onderdeel van de parodontale therapie.
Biofilm is subgingivaal zeer goed georganiseerd.
Biofilm bestaat uit:
- pellicle
- 1e laag bacteriën (hechten aan pellicle)
- extracellulaire laag (op biofilm)
Pellicle ontstaat heel snel na het verwijderen van plaque.
1e laag bacteriën maken een goede laag substraat aan.
Substraat vorm een goede voedingsbodem voor nieuwe bacteriesoorten.
Extracellulaire laag bestaat uit afvalproducten uit de biofilm.
Extracellulaire laag leidt tot het optreden van een ontstekingsreactie.
Bij ontstekingsreactie komen leukocyten uit het bloedvat.
Leukocyten migreren door de epitheellaag van de pocket.
Doel hiervan is om de bacteriën te inkapselen.
Therapie is in de heden gebaseerd op het verwijderen van de biofilm.
In het verleden werd er veel aandacht besteedt om ook een gedeelte van het wortelcement weg te nemen.
Men dacht dat naast het tandsteen ook het gecontamineerde cement verwijderd moest worden.
Er waren namelijk aantal onderzoeken die beweerde dat bacteriën door het dentine konden dringen.
Om een biocompatibele worteloppervlakte te verkrijgen of een oppervlakte te verkrijgen dat weefsel
aanhechting toelaat, veronderstelde men dat ook het cement verwijderd moest worden.
Rationale voor rootplaning was gebaseerd op het concept dat bacteriële toxines het wortelcement en dentine
penetreerden.
Rootplaning bestaat uit het weghalen van de buitenste laag.
Voor het verwijderen van supra- en subgingivaal tandsteen werd in het jaren 60-70 het handinstrument als de
‘gouden standaard’ voor behandeling.
In het heden zijn de handinstrumenten verfijnd en zijn er ook elektrische instrumenten gekomen.
In de jaren 80 uit experimenteel onderzoek werd er aangetoond dat endotoxines los aanghecht waren op
worteloppervlakten.
Endotoxines zijn de afvalproducten van de bacteriën.
Endotoxines kunnen niet zo makkelijk binnendringen in het cement, laat staan in het dentine.
Deze bevinding heeft ervoor gezorgd dat het rationale om het vele oppervlakken van het wortelcement te
verwijderen, onderuit gehaald.
Het verwijderen van plaque, biofilm en subgingivaal tandsteen (gemineraliseerde biofilm) leidt tot gezonder
parodontium.
Gevolg van verwijderen is:
- pocketreductie
- aanhechtingswinst
- recessie (teruggetrokken tandvlees en kleinere papillen)
Heden dacht men dat verwijderen mbv scalen en rootplanen alles weggehaald moet worden om goed klinisch
resultaat te hebben, maar ook dit is achterhaald.
, Scaling en rootplaning leidt nooit tot een volledig schoon worteloppervlak.
Schoon worteloppervlak wordt verstaan onder vrij van harde of microbiële neerslag.
Er kan na het scalen of rootplanen op de worteloppervlakte het volgende worden gevonden:
- gemineraliseerde delen/ tandsteenresten
- plaque accumulatie
Scalen en rootplanen is dus nooit 100% succesvol.
De doelmatigheid van scalen en rootplanen is afhankelijk van:
- wortelmorfologie (aantal wortel, vormgeving)
- diepte van pocket
- type van botdefect
Hoe breder het botdefect, des het makkelijker met de instrumentarium behandeld kan worden.
Smalle, diepe defecten geven beperkingen.
Tot aan vandaag blijkt het dat onvolledig schoonmaken van het milieu leidt tot voldoende klinische verbetering
en lagere inflammatie.
Ook bij onvolledige verwijdering van biofilm is het lichaam in staat om een lagere ontstekingsgraad te krijgen
en goede klinische verbetering.
Doelmatigheid van behandeling is afhankelijk van type tand.
Bij scaling en rootplaning van hele diepe pockets van >7 mm blijkt dat tanden een verbetering hebben wanner
ze geen molaar zijn.
Furcaties van molaren reageren veel minder goed op scalen en rootplanen (itt tot de niet-molaren of de rechte
oppervlakte van de molaren).
In pockets van >7 mm was er bij 21% van de furcaties sprake van attachmentverlies binnen 24 maanden.
(7% bij de vlakke sites van molaren of niet-molaren).
Resultaat van schoonmaken is dus afhankelijk van de type van het wortel.
Stappen van ontwenning zijn:
- stel vast en wijst op problemen in de mond
- informeer
- adviseer
- begeleid
THEMA 6: DE KRACHT VAN ULTRASOON
ULTRASOON 6.1
→ Effect van biofilmverwijdering
Bij plaqueaccumulatie kan er tandsteenvorming optreden.
Tandsteenvorming is de mineralisatie van de plaque.
Tandsteenvorming kan plaatsvinden op 2 plaatsen:
1. supragingivaal
2. subgingivaal
Subgingivaal is er sprake van biofilm die een ontstekingsreactie initieert.
De ontstekingsreactie kan op lange termijn leiden tot verdiepte pockets, omdat de kaakbot terugtrekt.
Principe van gingivitis en parodontitis bestaat uit het weghalen van het biofilm en plaque.
Biofilm bevindt zich subgingivaal.
,Plaque bevindt zich supragingivaal.
Subgingivaal bevindt zich evt ook tandsteen.
Subgingivaal tandsteen is de gemineraliseerde vorm van biofilm.
Het verwijderen van tandsteen is ook een onderdeel van de parodontale therapie.
Biofilm is subgingivaal zeer goed georganiseerd.
Biofilm bestaat uit:
- pellicle
- 1e laag bacteriën (hechten aan pellicle)
- extracellulaire laag (op biofilm)
Pellicle ontstaat heel snel na het verwijderen van plaque.
1e laag bacteriën maken een goede laag substraat aan.
Substraat vorm een goede voedingsbodem voor nieuwe bacteriesoorten.
Extracellulaire laag bestaat uit afvalproducten uit de biofilm.
Extracellulaire laag leidt tot het optreden van een ontstekingsreactie.
Bij ontstekingsreactie komen leukocyten uit het bloedvat.
Leukocyten migreren door de epitheellaag van de pocket.
Doel hiervan is om de bacteriën te inkapselen.
Therapie is in de heden gebaseerd op het verwijderen van de biofilm.
In het verleden werd er veel aandacht besteedt om ook een gedeelte van het wortelcement weg te nemen.
Men dacht dat naast het tandsteen ook het gecontamineerde cement verwijderd moest worden.
Er waren namelijk aantal onderzoeken die beweerde dat bacteriën door het dentine konden dringen.
Om een biocompatibele worteloppervlakte te verkrijgen of een oppervlakte te verkrijgen dat weefsel
aanhechting toelaat, veronderstelde men dat ook het cement verwijderd moest worden.
Rationale voor rootplaning was gebaseerd op het concept dat bacteriële toxines het wortelcement en dentine
penetreerden.
Rootplaning bestaat uit het weghalen van de buitenste laag.
Voor het verwijderen van supra- en subgingivaal tandsteen werd in het jaren 60-70 het handinstrument als de
‘gouden standaard’ voor behandeling.
In het heden zijn de handinstrumenten verfijnd en zijn er ook elektrische instrumenten gekomen.
In de jaren 80 uit experimenteel onderzoek werd er aangetoond dat endotoxines los aanghecht waren op
worteloppervlakten.
Endotoxines zijn de afvalproducten van de bacteriën.
Endotoxines kunnen niet zo makkelijk binnendringen in het cement, laat staan in het dentine.
Deze bevinding heeft ervoor gezorgd dat het rationale om het vele oppervlakken van het wortelcement te
verwijderen, onderuit gehaald.
Het verwijderen van plaque, biofilm en subgingivaal tandsteen (gemineraliseerde biofilm) leidt tot gezonder
parodontium.
Gevolg van verwijderen is:
- pocketreductie
- aanhechtingswinst
- recessie (teruggetrokken tandvlees en kleinere papillen)
Heden dacht men dat verwijderen mbv scalen en rootplanen alles weggehaald moet worden om goed klinisch
resultaat te hebben, maar ook dit is achterhaald.
, Scaling en rootplaning leidt nooit tot een volledig schoon worteloppervlak.
Schoon worteloppervlak wordt verstaan onder vrij van harde of microbiële neerslag.
Er kan na het scalen of rootplanen op de worteloppervlakte het volgende worden gevonden:
- gemineraliseerde delen/ tandsteenresten
- plaque accumulatie
Scalen en rootplanen is dus nooit 100% succesvol.
De doelmatigheid van scalen en rootplanen is afhankelijk van:
- wortelmorfologie (aantal wortel, vormgeving)
- diepte van pocket
- type van botdefect
Hoe breder het botdefect, des het makkelijker met de instrumentarium behandeld kan worden.
Smalle, diepe defecten geven beperkingen.
Tot aan vandaag blijkt het dat onvolledig schoonmaken van het milieu leidt tot voldoende klinische verbetering
en lagere inflammatie.
Ook bij onvolledige verwijdering van biofilm is het lichaam in staat om een lagere ontstekingsgraad te krijgen
en goede klinische verbetering.
Doelmatigheid van behandeling is afhankelijk van type tand.
Bij scaling en rootplaning van hele diepe pockets van >7 mm blijkt dat tanden een verbetering hebben wanner
ze geen molaar zijn.
Furcaties van molaren reageren veel minder goed op scalen en rootplanen (itt tot de niet-molaren of de rechte
oppervlakte van de molaren).
In pockets van >7 mm was er bij 21% van de furcaties sprake van attachmentverlies binnen 24 maanden.
(7% bij de vlakke sites van molaren of niet-molaren).
Resultaat van schoonmaken is dus afhankelijk van de type van het wortel.
