H3 Nominale titels
3.1 Geldmarkttitels en kapitaalmarkttitels
Nominale titels zijn onder te verdelen in geldmarktitels en kapitaalmarkttitels. Het verschil tussen beide typen titels is de lengte
van de periode waarvoor het geldbedrag oorspronkelijk ter beschikking wordt gesteld. Bij geldmarkttitels is die periode één jaar of
korter, bij kapitaalmarkttitels langer dan één jaar.
Bij geldmarkttitels kan men een onderscheid maken tussen:
Boekvorderingen
o Deposito’s som geld die gedurende een vooraf gestelde looptijd tegen een afgesproken rentepercentage bij een bank
wordt geplaatst
o Direct opvraagbare spaarrekening
o Daggeldleningen lening die loopt tot de volgende dag
o Kasgeldleningen leningen waarvan de rentevergoeding en de looptijd vooraf vaststaan
Effecten
o Certificates of Deposit (CD’s) verhandelbaar geldmarktpapier aan toonder met een vaste rentevergoeding en een vaste
looptijd (worden uitgegeven door banken)
o Commercial Paper (CP) verhandelbaar geldmarktpapier aan toonder dat uitgegeven word door grote bedrijven die
hiermee in hun kortdurende vermogensbehoefte kunnen voorzien.
Naast de mogelijkheid tot beleggen op de nationale geldmarkt kunnen beleggers er ook voor kiezen om op de internationale
geldmarkt te opereren. Dit kan men doen door het plaatsen van een deposito op de eurovalutamarkt. Dit is de markt voor
deposito’s in een andere valuta.
Obligatie verhandelbare schuldbrief
De instelling die de obligatie uitgeeft (emittent) heeft een schuld aan de houder van de obligatie, de houder heeft een vordering op
de emittent. De vordering is vaak een vastliggend bedrag dat aan het einde van de looptijd moet worden afgelost en dat de
nominale waarde van de obligatie genoemd wordt. Obligaties verschillen naar couponrente, naar aflossingsvoorwaarden en naar
zekerheid.
Couponrente rentebedrag dat de houder vd obligatie ontvangt. Deze rente kan zowel variabel als vast zijn.
Zerocoupon-obligatie obligatie zonder couponrente. De houder ontvangt geen couponrente maar incasseert zijn rendement
in de vorm van de waardestijging van de obligatie
Strippen hierbij worden de hoofdsom en de couponrente van de obligatie afzonderlijk vehandeld
Bij de aflossingsvoorwaarden zijn er twee mogelijkheden, namelijk
1. De hoofdsom wordt alleen aan het einde van de looptijd afgelost. Dit noemt men een bulletlening.
2. De hoofdsom wordt tussentijds afgelost
De zekerheid die aan obligatiehouders wordt geboden is afhankelijk van de voorwaarden waaronder de obligatie is uitgegeven.
De houder van een achtergestelde obligatie (junior) heeft de minste rechten: wanneer de onderneming in betalingsproblemen
komt hebben de andere obligatiehouders voorrang. Een bijzondere vorm is de perpetuele achtergestelde obligatie, deze hoeft
namelijk niet afgelost te worden.
Niet achtergestelde obligaties worden senior genoemd. Nog meer zekerheid dan een gewone senior obligatie geeft een obligatie op
basis van onderpand, een covered bond.
Foreign bond obligaties die worden uitgegeven in een ander land, dan het land waar het emittent is gevestigd
Eurobonds obligaties die luiden in een andere valuta dan het land waar ze worden uitgegeven
In de laatste jaren heeft er securitisatie plaatsgevonden. Dit is het omzetten van boekvorderingen in effecten, zoals obligaties.
, Converteerbare obligatie obligatie die is uitgegeven door een onderneming waarbij de houder het recht heeft om de
obligatie om te wisselen in een van tevoren vastgesteld aantal aandelen vd vennootschap
De periode waarin de omwisseling van de converteerbare obligatie kan plaatsvinden, heet de conversieperiode.
Exchangeable geeft de houder bij aflossing recht op een bepaalde hoeveelheid aandelen van een andere onderneming i.p.v.
de nominale waarde van de obligatie. Lagere rente dan normale obligatie
Reverse exchangable de emmitent heeft het recht om aan het eind van de looptijd de obligatie af te lossen in geld of in een van
tevoren gefixeerd aantal aandelen. Hogere rente dan normale obligatie
Couponrente Coupondatu Nominale Resterende Beurskoers Coupon- Effectief
m waarde looptijd rendement rendement
2,5% 15 januari €1.000 3 jaar 101,50 2,46% 1,90%
Beurskoers marktprijs van de obligatie (luidt in procenten van de nominale waarde). Vb. 101,5% van €1.000 is dan €1.015
Couponrendement = jaarlijkse couponrente / beurskoers bij aanschaf (x 100%)
Vb. Couponrendement = €25 (2,5% * €1000) / €1.015 (beurskoers * nominale waarde) = 2,463%
Direct rendement is de couponrente als percentage van de beurskoers. Indirect rendement is het verschil tussen de beurskoers bij
aanschaf en aflossing, het aflossingsresultaat.
Vb. De belegger ontvangt bij aflossing €1.000 en betaalt bij aanschaf €1.015. Zijn aflossingsresultaat is dus €1.000 - €1.015 = -
€15 over drie jaar. Dus - €5 per jaar.
Aflossingsrendement = aflossingsresultaat op jaarbasis / beurskoers bij aanschaf (x 100%)
Vb. - €5 / €1.015 x 100% = -0,488%
Effectief rendement = couponrendement + aflossingsrendement
3.2 De obligatiemarkt
Obligaties worden op de primaire markt uitgegeven en op de secundaire markt verhandeld. Vraag en aanbod op de markt bepalen
de obligatiekoersen en daarmee het rendement op obligaties.
Ondernemingen die obligaties willen uitgeven kunnen dat via de openbare markt doen, maar kunnen ook gebruik maken van de
onderhandse markt. Ondernemingen die obligaties uitgeven via de openbare emissiemarkt moeten aan bepaalde voorwaarde
voldoen. Bij de onderhandse markt is dit niet het geval. Een emissie via de onderhandse markt wordt een private placement
genoemd.
Tenderemissie hierbij zijn de looptijd en de couponrente van tevoren bekend
Toonbankemissie hierbij kunnen nieuwe stukken uit een lening doorlopend gekocht worden
Als de beurskoers gelijk is aan de nominale waarde noteert de obligatie á pari.
Risicovrije marktrente rendement dat men verkrijgt op een obligatie van kredietwaardige overheden.
Rendement op obligatie = risicovrij rendement + risico-opslag op obligatie
Het risico dat de emittent van de obligatie niet aan zijn rente- en aflossingsverplichtingen kan voldoen, noemt men het
debiteurenrisico.
Een kredietrating kan beschouwd worden als een soort toegangsbewijs tot de kapitaalmarkt. Obligatie met een rating van AAA
t/m BBB vallen in de categorie investment grade.
3.1 Geldmarkttitels en kapitaalmarkttitels
Nominale titels zijn onder te verdelen in geldmarktitels en kapitaalmarkttitels. Het verschil tussen beide typen titels is de lengte
van de periode waarvoor het geldbedrag oorspronkelijk ter beschikking wordt gesteld. Bij geldmarkttitels is die periode één jaar of
korter, bij kapitaalmarkttitels langer dan één jaar.
Bij geldmarkttitels kan men een onderscheid maken tussen:
Boekvorderingen
o Deposito’s som geld die gedurende een vooraf gestelde looptijd tegen een afgesproken rentepercentage bij een bank
wordt geplaatst
o Direct opvraagbare spaarrekening
o Daggeldleningen lening die loopt tot de volgende dag
o Kasgeldleningen leningen waarvan de rentevergoeding en de looptijd vooraf vaststaan
Effecten
o Certificates of Deposit (CD’s) verhandelbaar geldmarktpapier aan toonder met een vaste rentevergoeding en een vaste
looptijd (worden uitgegeven door banken)
o Commercial Paper (CP) verhandelbaar geldmarktpapier aan toonder dat uitgegeven word door grote bedrijven die
hiermee in hun kortdurende vermogensbehoefte kunnen voorzien.
Naast de mogelijkheid tot beleggen op de nationale geldmarkt kunnen beleggers er ook voor kiezen om op de internationale
geldmarkt te opereren. Dit kan men doen door het plaatsen van een deposito op de eurovalutamarkt. Dit is de markt voor
deposito’s in een andere valuta.
Obligatie verhandelbare schuldbrief
De instelling die de obligatie uitgeeft (emittent) heeft een schuld aan de houder van de obligatie, de houder heeft een vordering op
de emittent. De vordering is vaak een vastliggend bedrag dat aan het einde van de looptijd moet worden afgelost en dat de
nominale waarde van de obligatie genoemd wordt. Obligaties verschillen naar couponrente, naar aflossingsvoorwaarden en naar
zekerheid.
Couponrente rentebedrag dat de houder vd obligatie ontvangt. Deze rente kan zowel variabel als vast zijn.
Zerocoupon-obligatie obligatie zonder couponrente. De houder ontvangt geen couponrente maar incasseert zijn rendement
in de vorm van de waardestijging van de obligatie
Strippen hierbij worden de hoofdsom en de couponrente van de obligatie afzonderlijk vehandeld
Bij de aflossingsvoorwaarden zijn er twee mogelijkheden, namelijk
1. De hoofdsom wordt alleen aan het einde van de looptijd afgelost. Dit noemt men een bulletlening.
2. De hoofdsom wordt tussentijds afgelost
De zekerheid die aan obligatiehouders wordt geboden is afhankelijk van de voorwaarden waaronder de obligatie is uitgegeven.
De houder van een achtergestelde obligatie (junior) heeft de minste rechten: wanneer de onderneming in betalingsproblemen
komt hebben de andere obligatiehouders voorrang. Een bijzondere vorm is de perpetuele achtergestelde obligatie, deze hoeft
namelijk niet afgelost te worden.
Niet achtergestelde obligaties worden senior genoemd. Nog meer zekerheid dan een gewone senior obligatie geeft een obligatie op
basis van onderpand, een covered bond.
Foreign bond obligaties die worden uitgegeven in een ander land, dan het land waar het emittent is gevestigd
Eurobonds obligaties die luiden in een andere valuta dan het land waar ze worden uitgegeven
In de laatste jaren heeft er securitisatie plaatsgevonden. Dit is het omzetten van boekvorderingen in effecten, zoals obligaties.
, Converteerbare obligatie obligatie die is uitgegeven door een onderneming waarbij de houder het recht heeft om de
obligatie om te wisselen in een van tevoren vastgesteld aantal aandelen vd vennootschap
De periode waarin de omwisseling van de converteerbare obligatie kan plaatsvinden, heet de conversieperiode.
Exchangeable geeft de houder bij aflossing recht op een bepaalde hoeveelheid aandelen van een andere onderneming i.p.v.
de nominale waarde van de obligatie. Lagere rente dan normale obligatie
Reverse exchangable de emmitent heeft het recht om aan het eind van de looptijd de obligatie af te lossen in geld of in een van
tevoren gefixeerd aantal aandelen. Hogere rente dan normale obligatie
Couponrente Coupondatu Nominale Resterende Beurskoers Coupon- Effectief
m waarde looptijd rendement rendement
2,5% 15 januari €1.000 3 jaar 101,50 2,46% 1,90%
Beurskoers marktprijs van de obligatie (luidt in procenten van de nominale waarde). Vb. 101,5% van €1.000 is dan €1.015
Couponrendement = jaarlijkse couponrente / beurskoers bij aanschaf (x 100%)
Vb. Couponrendement = €25 (2,5% * €1000) / €1.015 (beurskoers * nominale waarde) = 2,463%
Direct rendement is de couponrente als percentage van de beurskoers. Indirect rendement is het verschil tussen de beurskoers bij
aanschaf en aflossing, het aflossingsresultaat.
Vb. De belegger ontvangt bij aflossing €1.000 en betaalt bij aanschaf €1.015. Zijn aflossingsresultaat is dus €1.000 - €1.015 = -
€15 over drie jaar. Dus - €5 per jaar.
Aflossingsrendement = aflossingsresultaat op jaarbasis / beurskoers bij aanschaf (x 100%)
Vb. - €5 / €1.015 x 100% = -0,488%
Effectief rendement = couponrendement + aflossingsrendement
3.2 De obligatiemarkt
Obligaties worden op de primaire markt uitgegeven en op de secundaire markt verhandeld. Vraag en aanbod op de markt bepalen
de obligatiekoersen en daarmee het rendement op obligaties.
Ondernemingen die obligaties willen uitgeven kunnen dat via de openbare markt doen, maar kunnen ook gebruik maken van de
onderhandse markt. Ondernemingen die obligaties uitgeven via de openbare emissiemarkt moeten aan bepaalde voorwaarde
voldoen. Bij de onderhandse markt is dit niet het geval. Een emissie via de onderhandse markt wordt een private placement
genoemd.
Tenderemissie hierbij zijn de looptijd en de couponrente van tevoren bekend
Toonbankemissie hierbij kunnen nieuwe stukken uit een lening doorlopend gekocht worden
Als de beurskoers gelijk is aan de nominale waarde noteert de obligatie á pari.
Risicovrije marktrente rendement dat men verkrijgt op een obligatie van kredietwaardige overheden.
Rendement op obligatie = risicovrij rendement + risico-opslag op obligatie
Het risico dat de emittent van de obligatie niet aan zijn rente- en aflossingsverplichtingen kan voldoen, noemt men het
debiteurenrisico.
Een kredietrating kan beschouwd worden als een soort toegangsbewijs tot de kapitaalmarkt. Obligatie met een rating van AAA
t/m BBB vallen in de categorie investment grade.
