Hoofdstuk 8.1
Conformisme: een verandering in iemands gedrag als gevolg van de reële of ingebeelde invloed van andere
mensen
Positief conformisme: sociale acceptatie, “sociale lijm”, efficiënt
Negatief conformisme: omstander effect, ook aanpassen aan negatief gedrag van anderen
In onze westerse cultuur ligt de nadruk op het belang van anders zijn. We zien onszelf als een groep sterke
individuen, mensen die voor zichzelf denken, die opkomen voor de underdog en tegen de stroom ingaan als zij
denken dat dit juist is.
Satyagraha betekent het verzet van Gandhi en zijn volgelingen
De gevolgen van conformisme kunnen sterk uiteenlopen. Conformisme kan nuttig en edelmoedig zijn, maar kan
ook leiden tot hysterie en tragedie. Maar waarom conformeren mensen zich? Sommigen conformeerden zich
waarschijnlijk omdat ze zich in een verwarrende of ongebruikelijke situatie bevonden en niet wisten wat ze
moesten doen. Het gedrag van de mensen om hen heen fungeerde als leidraad voor hoe zijzelf moesten
reageren en ze besloten op eenzelfde manier te handelen. Andere mensen conformeerden zich waarschijnlijk
omdat ze niet belachelijk gemaakt of gestraft wilden worden voor het feit dat ze anders waren dan anderen. Ze
kozen ervoor zich te gedragen zoals de groep van hen verwachtte, zodat ze niet door groepsleden afgewezen of
geminacht zouden worden.
Hoofdstuk 8.2
Informationele sociale invloed: de invloed van andere mensen die ervoor zorgt dat wij ons conformeren omdat
we hen als bron van informatie gebruiken. We conformeren ons omdat we denken dat de manier waarop
anderen een onduidelijke situatie interpreteren juister is dan onze eigen manier en ons zal helpen een
geschikte strategie te bepalen.
Als je in een donkere omgeving naar een fel licht staart (bijvoorbeeld naar een ster in een donkere nacht), zal
het lijken alsof het licht een beetje heen en weer zweeft. Dat gebeurt omdat je geen stabiel referentiepunt
hebt om de positie van het licht te verankeren. De mate waarin het licht lijkt te bewegen, varieert van persoon
tot persoon, maar wordt voor iedereen na verloop van tijd betrekkelijk consistent. (Het autokinetische effect)
Innerlijke acceptatie: zich conformeren aan het gedrag van andere mensen uit een oprechte overtuiging dat
wat zij doen of zeggen juist is
Openlijke volgzaamheid: zich openlijk aansluiten bij het gedrag van andere mensen zonder noodzakelijkerwijs
te geloven in wat ze doen of zeggen
Hoofdstuk 8.2.1
Onze oordelen en beslissingen hebben consequenties en we zijn gemotiveerd om dingen goed te doen. Maakt
dat ons meer of minder bevattelijk voor sociale informationele invloed? Onderzoekers ontdekten dat het ons
bevattelijker maakt.
Hoofdstuk 8.2.2
Als onze persoonlijke veiligheid in het geding is, hebben we acuut behoefte aan informatie en het gedrag van
anderen is meestal zeer informatief.
Besmetting: de manier waarop emoties en gedrag zich razendsnel in een groep kunnen verspreiden
Psychogene groepsziekte: het optreden van gelijksoortige fysieke symptomen, zonder aantoonbare fysieke
oorzaak, bij een groep mensen
Bovenstaande vorm van besmetting begint doorgaans met een of een paar personen die fysieke symptomen
melden; meestal ervaren deze mensen een of andere vorm van stress in hun leven. Anderen om hen heen
construeren een ogenschijnlijk redelijke verklaring voor hun symptomen. Deze verklaring, een nieuwe definitie
van de situatie, verspreidt zich en meer mensen beginnen te denken dat ze last hebben van de symptomen.
1
Conformisme: een verandering in iemands gedrag als gevolg van de reële of ingebeelde invloed van andere
mensen
Positief conformisme: sociale acceptatie, “sociale lijm”, efficiënt
Negatief conformisme: omstander effect, ook aanpassen aan negatief gedrag van anderen
In onze westerse cultuur ligt de nadruk op het belang van anders zijn. We zien onszelf als een groep sterke
individuen, mensen die voor zichzelf denken, die opkomen voor de underdog en tegen de stroom ingaan als zij
denken dat dit juist is.
Satyagraha betekent het verzet van Gandhi en zijn volgelingen
De gevolgen van conformisme kunnen sterk uiteenlopen. Conformisme kan nuttig en edelmoedig zijn, maar kan
ook leiden tot hysterie en tragedie. Maar waarom conformeren mensen zich? Sommigen conformeerden zich
waarschijnlijk omdat ze zich in een verwarrende of ongebruikelijke situatie bevonden en niet wisten wat ze
moesten doen. Het gedrag van de mensen om hen heen fungeerde als leidraad voor hoe zijzelf moesten
reageren en ze besloten op eenzelfde manier te handelen. Andere mensen conformeerden zich waarschijnlijk
omdat ze niet belachelijk gemaakt of gestraft wilden worden voor het feit dat ze anders waren dan anderen. Ze
kozen ervoor zich te gedragen zoals de groep van hen verwachtte, zodat ze niet door groepsleden afgewezen of
geminacht zouden worden.
Hoofdstuk 8.2
Informationele sociale invloed: de invloed van andere mensen die ervoor zorgt dat wij ons conformeren omdat
we hen als bron van informatie gebruiken. We conformeren ons omdat we denken dat de manier waarop
anderen een onduidelijke situatie interpreteren juister is dan onze eigen manier en ons zal helpen een
geschikte strategie te bepalen.
Als je in een donkere omgeving naar een fel licht staart (bijvoorbeeld naar een ster in een donkere nacht), zal
het lijken alsof het licht een beetje heen en weer zweeft. Dat gebeurt omdat je geen stabiel referentiepunt
hebt om de positie van het licht te verankeren. De mate waarin het licht lijkt te bewegen, varieert van persoon
tot persoon, maar wordt voor iedereen na verloop van tijd betrekkelijk consistent. (Het autokinetische effect)
Innerlijke acceptatie: zich conformeren aan het gedrag van andere mensen uit een oprechte overtuiging dat
wat zij doen of zeggen juist is
Openlijke volgzaamheid: zich openlijk aansluiten bij het gedrag van andere mensen zonder noodzakelijkerwijs
te geloven in wat ze doen of zeggen
Hoofdstuk 8.2.1
Onze oordelen en beslissingen hebben consequenties en we zijn gemotiveerd om dingen goed te doen. Maakt
dat ons meer of minder bevattelijk voor sociale informationele invloed? Onderzoekers ontdekten dat het ons
bevattelijker maakt.
Hoofdstuk 8.2.2
Als onze persoonlijke veiligheid in het geding is, hebben we acuut behoefte aan informatie en het gedrag van
anderen is meestal zeer informatief.
Besmetting: de manier waarop emoties en gedrag zich razendsnel in een groep kunnen verspreiden
Psychogene groepsziekte: het optreden van gelijksoortige fysieke symptomen, zonder aantoonbare fysieke
oorzaak, bij een groep mensen
Bovenstaande vorm van besmetting begint doorgaans met een of een paar personen die fysieke symptomen
melden; meestal ervaren deze mensen een of andere vorm van stress in hun leven. Anderen om hen heen
construeren een ogenschijnlijk redelijke verklaring voor hun symptomen. Deze verklaring, een nieuwe definitie
van de situatie, verspreidt zich en meer mensen beginnen te denken dat ze last hebben van de symptomen.
1
