HBO-V
Gezondheidsbevordering–
Integrale toets 3
Naam: Tom Immers
Studentnummer:
Groep:
Cursuscode: GVE-2.IT3-20
Docent CGO:
Docent OO-C:
Examinator:
Versie: Eerste poging
Inleverdatum: 20-06-2022
Aantal woorden: Opdracht 1: 2755
Opdracht 2: 2499/2500
Opdracht 3: 1560/2500
Opdracht 4: 1175/2500
Opdracht 5: 424/ 500
15
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................3
Opdracht 1..............................................................................................................................................4
1.1 Gezondheidsgedrag......................................................................................................................4
1.2 Gezondheidsprobleem.................................................................................................................4
1.3 Data verzameling..........................................................................................................................4
1.3.1 Interview................................................................................................................................4
1.3.2 Informed consent..................................................................................................................5
1.3.3 Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)............................................................5
1.3.4 Topiclijst.................................................................................................................................5
1.3.5 Theory of Planned Behavior (TPB) model..............................................................................5
1.3.6 Attitude, Sociale invloed en Eigeneffectiviteit (ASE) model...................................................5
1.3.7 Determinanten van (gezondheids)gedrag.............................................................................6
1.3.8 Motiverende gespreksvoering...............................................................................................7
1.3.9 Basisgesprekstechniek ORBS.................................................................................................7
1.3.10 Member check.....................................................................................................................7
1.4 Data analyse.................................................................................................................................7
1.4.1 Thematische Analyse.............................................................................................................7
1.4.2 Deductieve vorm....................................................................................................................7
1.4.3 Fragmenteren en coderen.....................................................................................................7
1.5 Resultaten.....................................................................................................................................8
1.5.1 Algemene informatie.............................................................................................................8
1.5.2 Attitudes................................................................................................................................8
1.5.3 Sociale norm..........................................................................................................................8
1.5.4 Eigeneffectiviteit....................................................................................................................8
1.5.5 Kennis en vaardigheden.........................................................................................................8
1.5.6 Intentie..................................................................................................................................8
1.5.7 Barrières en stimuli................................................................................................................9
1.5.8 Conclusie................................................................................................................................9
Opdracht 2............................................................................................................................................10
2.1 Gezondheidsprobleem................................................................................................................10
2.1.1 Oorzaak van hart- en vaatziekten........................................................................................10
2.1.2 Gevolgen hart- en vaatziekten.............................................................................................10
2.1.3 Prevalentie...........................................................................................................................11
2.1.4 Incidentie.............................................................................................................................11
1
, 2.1.5 Mortaliteit............................................................................................................................11
2.1.6 Spreiding..............................................................................................................................12
2.1.7 Levensverwachting..............................................................................................................12
2.1.8 Omgevingsfactoren..............................................................................................................12
2.2 Gedragsanalyse...........................................................................................................................12
2.2.1 Huidige gedrag.....................................................................................................................12
2.2.2 Gewenste gedrag.................................................................................................................13
2.3 Resultatentabel..........................................................................................................................14
2.4 Gedragsdoelen............................................................................................................................17
2.4.1 Einddoel...............................................................................................................................17
2.4.2 Gedragsdoelen.....................................................................................................................17
2.5 Shared Decision Making.............................................................................................................18
Opdracht 3............................................................................................................................................19
3.1 Einddoel......................................................................................................................................19
3.2 Eerste interventie.......................................................................................................................19
3.2.1 Methode en theorie.............................................................................................................20
3.3 Tweede interventie.....................................................................................................................20
3.3.1 Methode en theorie.............................................................................................................21
3.4 Derde interventie........................................................................................................................21
3.4.1 Methode en theorie.............................................................................................................22
Opdracht 4............................................................................................................................................23
4.1 Fases van gedragsverandering....................................................................................................23
Opdracht 5............................................................................................................................................29
5.1 Gezondheidsbevorderaar...........................................................................................................29
5.2 Ethische afweging.......................................................................................................................29
Literatuurlijst........................................................................................................................................30
Bijlage 1: Topiclijst................................................................................................................................36
Bijlage 2: Transcriptie interview...........................................................................................................40
Bijlage 3: Analyse interview..................................................................................................................54
2
,Inleiding
Voor de integrale toets gezondheidsbevordering werd een persoon geïnterviewd, welke sinds enkele
weken haar gezondheidsgedrag aan het veranderen was. Gedurende de opdracht stond het Theory
of Planned Behaviour (TPB) model van centraal. Het interview werd getranscribeerd en gecodeerd,
een uitwerking hiervan is terug te vinden in de bijlage. Om daadwerkelijk het gezondheidsgedrag te
kunnen veranderen en potentieel gezondheidsgevaar te verminderen, werd er gezocht naar
passende interventies voor de geïnterviewde en werden de fases van gedragsverandering in kaart
gebracht. Aan het einde van de opdracht werd het persoonlijk leerproces als
gezondheidsbevorderaar geëvalueerd.
3
, Opdracht 1
1.1 Gezondheidsgedrag
Geïnterviewde is een jonge vrouw, welke de intentie heeft om meer te gaan bewegen. Momenteel
beweegt zij naar eigen zeggen te weinig, mede doordat zij na het wisselen van baan meer zittend
haar werk is gaan uitvoeren en naast haar werk weinig beweegt. Dagelijks zet zij momenteel
gemiddeld 2000 stappen per dag. Zij heeft de intentie om dit aantal te verhogen naar 8000 tot
10.000 stappen per dag binnen vier maanden. Het zetten van dagelijks 1000 stappen meer kan het
risico op hart- en vaatziekte en sterfte verminderen. Het zetten van dagelijks 10.000 stappen geeft op
alle gebieden veel gezondheidsvoordelen (Hall et al., 2020).
Hoewel er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn om een concreet advies over het maximum aantal
zituren vast te kunnen stellen, wordt het verminderen van sedentair gedrag wel aanbevolen (Bull et
al., 2020). Kenmerkend voor sedentair gedrag is het langdurig zitten en hiermee weinig energie
verbruiken. Sedentair gedrag en lichamelijke inactiviteit zijn echter verschillende gedragingen met
ieder eigen determinanten. Een persoon welke voldoende lichamelijk activiteiten onderneemt, kan
toch ook te veel sedentair gedrag vertonen. Voldoen aan de beweegnormen is niet voldoende om
problemen ten gevolge van inactiviteit te voorkomen, als de resterende tijd vooral sedentair wordt
doorgebracht (Bakker et al., 2019).
1.2 Gezondheidsprobleem
Geïnterviewde geeft aan dat zij meer sedentair gedrag is gaan vertonen ten opzichte van eerder. Een
grote oorzaak hiervan is een verandering van haar werkzaamheden. Sedentair gedrag brengt diverse
nadelige gezondheidsrisico’s met zich mee. Enkele voorbeelden hiervan zijn een verhoogd risico op
obesitas, hart- en vaatziekten en psychologische problemen (Wu et al., 2017). Meer beweging in de
vrije tijd zou bij weinig beweging beroepsmatig een gunstig effect hebben op het voorkomen van
hart- en vaatziekten, musculoskeletale pijn, diabetes en een depressie (Prince et al., 2021).
Musculosketale pijn omvat pijn aan het houding-, steun- en bewegingsapparaat (Nederlandse
Vereniging van Artsen voor Musculoskeletale Geneeskunde, z.d.). Heineman et al. (2021) geven aan
dat een tekort aan lichaamsbeweging het risico op hart- en vaatziekten (HVZ) vergroot. Onder HVZ
vallen ook de cerebrovasculaire, cardiale, centrale en perifere vaatafwijkingen. HVZ vormt
momenteel de belangrijkste doodsoorzaak onder de vrouwen. Er wordt geadviseerd om minimaal
150 minuten per week matig intensieve inspanning te leveren, welke verspreid is over meerdere
dagen. Ook geven ze aan dat er dagelijks niet meer dan acht uur per dag moet worden gezeten.
1.3 Data verzameling
1.3.1 Interview
Interviews worden binnen kwalitatief onderzoek vaak toegepast om diepgaandere gegevens te
kunnen verzamelen (Bakker & Van Buuren, 2019, p. 97). Om gericht informatie over het
gezondheidsgedrag en potentieel gezondheidsprobleem te kunnen verzamelen, is ervoor gekozen
om een semigestructureerd interview toe te passen. Bij een semigestructureerd interview worden
voorafgaand aan het interview een aantal vragen vastgelegd. De volgorde waarin de vragen worden
gesteld blijft echter flexibel en geïnterviewden kunnen vrij antwoorden geven. Ook is er ruimte om
door te vragen op antwoorden (Genau, 2021). Onderwerpen die besproken werden waren
voorafgaand aan het interview vastgelegd in een topiclijst, zie hiervoor bijlage 1.
Het interview werd bij de geïnterviewde thuis afgenomen in de avonduren. Geïnterviewde had
vooraf aangegeven dat zij zich het prettigst voelde in haar eigen omgeving. Haar kinderen lagen op
bed, waardoor het interview in rust kon worden afgenomen. Gedurende het interview waren er geen
4
Gezondheidsbevordering–
Integrale toets 3
Naam: Tom Immers
Studentnummer:
Groep:
Cursuscode: GVE-2.IT3-20
Docent CGO:
Docent OO-C:
Examinator:
Versie: Eerste poging
Inleverdatum: 20-06-2022
Aantal woorden: Opdracht 1: 2755
Opdracht 2: 2499/2500
Opdracht 3: 1560/2500
Opdracht 4: 1175/2500
Opdracht 5: 424/ 500
15
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................3
Opdracht 1..............................................................................................................................................4
1.1 Gezondheidsgedrag......................................................................................................................4
1.2 Gezondheidsprobleem.................................................................................................................4
1.3 Data verzameling..........................................................................................................................4
1.3.1 Interview................................................................................................................................4
1.3.2 Informed consent..................................................................................................................5
1.3.3 Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)............................................................5
1.3.4 Topiclijst.................................................................................................................................5
1.3.5 Theory of Planned Behavior (TPB) model..............................................................................5
1.3.6 Attitude, Sociale invloed en Eigeneffectiviteit (ASE) model...................................................5
1.3.7 Determinanten van (gezondheids)gedrag.............................................................................6
1.3.8 Motiverende gespreksvoering...............................................................................................7
1.3.9 Basisgesprekstechniek ORBS.................................................................................................7
1.3.10 Member check.....................................................................................................................7
1.4 Data analyse.................................................................................................................................7
1.4.1 Thematische Analyse.............................................................................................................7
1.4.2 Deductieve vorm....................................................................................................................7
1.4.3 Fragmenteren en coderen.....................................................................................................7
1.5 Resultaten.....................................................................................................................................8
1.5.1 Algemene informatie.............................................................................................................8
1.5.2 Attitudes................................................................................................................................8
1.5.3 Sociale norm..........................................................................................................................8
1.5.4 Eigeneffectiviteit....................................................................................................................8
1.5.5 Kennis en vaardigheden.........................................................................................................8
1.5.6 Intentie..................................................................................................................................8
1.5.7 Barrières en stimuli................................................................................................................9
1.5.8 Conclusie................................................................................................................................9
Opdracht 2............................................................................................................................................10
2.1 Gezondheidsprobleem................................................................................................................10
2.1.1 Oorzaak van hart- en vaatziekten........................................................................................10
2.1.2 Gevolgen hart- en vaatziekten.............................................................................................10
2.1.3 Prevalentie...........................................................................................................................11
2.1.4 Incidentie.............................................................................................................................11
1
, 2.1.5 Mortaliteit............................................................................................................................11
2.1.6 Spreiding..............................................................................................................................12
2.1.7 Levensverwachting..............................................................................................................12
2.1.8 Omgevingsfactoren..............................................................................................................12
2.2 Gedragsanalyse...........................................................................................................................12
2.2.1 Huidige gedrag.....................................................................................................................12
2.2.2 Gewenste gedrag.................................................................................................................13
2.3 Resultatentabel..........................................................................................................................14
2.4 Gedragsdoelen............................................................................................................................17
2.4.1 Einddoel...............................................................................................................................17
2.4.2 Gedragsdoelen.....................................................................................................................17
2.5 Shared Decision Making.............................................................................................................18
Opdracht 3............................................................................................................................................19
3.1 Einddoel......................................................................................................................................19
3.2 Eerste interventie.......................................................................................................................19
3.2.1 Methode en theorie.............................................................................................................20
3.3 Tweede interventie.....................................................................................................................20
3.3.1 Methode en theorie.............................................................................................................21
3.4 Derde interventie........................................................................................................................21
3.4.1 Methode en theorie.............................................................................................................22
Opdracht 4............................................................................................................................................23
4.1 Fases van gedragsverandering....................................................................................................23
Opdracht 5............................................................................................................................................29
5.1 Gezondheidsbevorderaar...........................................................................................................29
5.2 Ethische afweging.......................................................................................................................29
Literatuurlijst........................................................................................................................................30
Bijlage 1: Topiclijst................................................................................................................................36
Bijlage 2: Transcriptie interview...........................................................................................................40
Bijlage 3: Analyse interview..................................................................................................................54
2
,Inleiding
Voor de integrale toets gezondheidsbevordering werd een persoon geïnterviewd, welke sinds enkele
weken haar gezondheidsgedrag aan het veranderen was. Gedurende de opdracht stond het Theory
of Planned Behaviour (TPB) model van centraal. Het interview werd getranscribeerd en gecodeerd,
een uitwerking hiervan is terug te vinden in de bijlage. Om daadwerkelijk het gezondheidsgedrag te
kunnen veranderen en potentieel gezondheidsgevaar te verminderen, werd er gezocht naar
passende interventies voor de geïnterviewde en werden de fases van gedragsverandering in kaart
gebracht. Aan het einde van de opdracht werd het persoonlijk leerproces als
gezondheidsbevorderaar geëvalueerd.
3
, Opdracht 1
1.1 Gezondheidsgedrag
Geïnterviewde is een jonge vrouw, welke de intentie heeft om meer te gaan bewegen. Momenteel
beweegt zij naar eigen zeggen te weinig, mede doordat zij na het wisselen van baan meer zittend
haar werk is gaan uitvoeren en naast haar werk weinig beweegt. Dagelijks zet zij momenteel
gemiddeld 2000 stappen per dag. Zij heeft de intentie om dit aantal te verhogen naar 8000 tot
10.000 stappen per dag binnen vier maanden. Het zetten van dagelijks 1000 stappen meer kan het
risico op hart- en vaatziekte en sterfte verminderen. Het zetten van dagelijks 10.000 stappen geeft op
alle gebieden veel gezondheidsvoordelen (Hall et al., 2020).
Hoewel er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn om een concreet advies over het maximum aantal
zituren vast te kunnen stellen, wordt het verminderen van sedentair gedrag wel aanbevolen (Bull et
al., 2020). Kenmerkend voor sedentair gedrag is het langdurig zitten en hiermee weinig energie
verbruiken. Sedentair gedrag en lichamelijke inactiviteit zijn echter verschillende gedragingen met
ieder eigen determinanten. Een persoon welke voldoende lichamelijk activiteiten onderneemt, kan
toch ook te veel sedentair gedrag vertonen. Voldoen aan de beweegnormen is niet voldoende om
problemen ten gevolge van inactiviteit te voorkomen, als de resterende tijd vooral sedentair wordt
doorgebracht (Bakker et al., 2019).
1.2 Gezondheidsprobleem
Geïnterviewde geeft aan dat zij meer sedentair gedrag is gaan vertonen ten opzichte van eerder. Een
grote oorzaak hiervan is een verandering van haar werkzaamheden. Sedentair gedrag brengt diverse
nadelige gezondheidsrisico’s met zich mee. Enkele voorbeelden hiervan zijn een verhoogd risico op
obesitas, hart- en vaatziekten en psychologische problemen (Wu et al., 2017). Meer beweging in de
vrije tijd zou bij weinig beweging beroepsmatig een gunstig effect hebben op het voorkomen van
hart- en vaatziekten, musculoskeletale pijn, diabetes en een depressie (Prince et al., 2021).
Musculosketale pijn omvat pijn aan het houding-, steun- en bewegingsapparaat (Nederlandse
Vereniging van Artsen voor Musculoskeletale Geneeskunde, z.d.). Heineman et al. (2021) geven aan
dat een tekort aan lichaamsbeweging het risico op hart- en vaatziekten (HVZ) vergroot. Onder HVZ
vallen ook de cerebrovasculaire, cardiale, centrale en perifere vaatafwijkingen. HVZ vormt
momenteel de belangrijkste doodsoorzaak onder de vrouwen. Er wordt geadviseerd om minimaal
150 minuten per week matig intensieve inspanning te leveren, welke verspreid is over meerdere
dagen. Ook geven ze aan dat er dagelijks niet meer dan acht uur per dag moet worden gezeten.
1.3 Data verzameling
1.3.1 Interview
Interviews worden binnen kwalitatief onderzoek vaak toegepast om diepgaandere gegevens te
kunnen verzamelen (Bakker & Van Buuren, 2019, p. 97). Om gericht informatie over het
gezondheidsgedrag en potentieel gezondheidsprobleem te kunnen verzamelen, is ervoor gekozen
om een semigestructureerd interview toe te passen. Bij een semigestructureerd interview worden
voorafgaand aan het interview een aantal vragen vastgelegd. De volgorde waarin de vragen worden
gesteld blijft echter flexibel en geïnterviewden kunnen vrij antwoorden geven. Ook is er ruimte om
door te vragen op antwoorden (Genau, 2021). Onderwerpen die besproken werden waren
voorafgaand aan het interview vastgelegd in een topiclijst, zie hiervoor bijlage 1.
Het interview werd bij de geïnterviewde thuis afgenomen in de avonduren. Geïnterviewde had
vooraf aangegeven dat zij zich het prettigst voelde in haar eigen omgeving. Haar kinderen lagen op
bed, waardoor het interview in rust kon worden afgenomen. Gedurende het interview waren er geen
4
