Opdracht 2
2.1 Gezondheidsprobleem
Geïnterviewde heeft aangegeven geen chronische ziekte of gezondheidsklachten te hebben. Echter
loopt zij wel door sedentair gedrag een verhoogd risico op gezondheidsproblemen. Eerder werden
obesitas, hart- en vaatziekten, psychologische problemen en musculosketale pijn genoemd als
potentiële gezondheidsproblemen. Het potentieel ontstaan van hart- en vaatziekten (HVZ) werd vaak
benoemd en wordt hieronder verder uitgewerkt.
Volgens Six en Krikels (2013) vormen HVZ een groep van gerelateerde aandoeningen. Ze zijn
gerelateerd omdat er verschillende ziekten onder vallen, welke een vergelijkbare oorzaak hebben.
Het geldt ook dat wanneer er één aandoening aanwezig is, er ook een verhoogd risico is om
meerdere HVZ aandoeningen te ontwikkelen. Onder HVZ vallen cerebrovasculaire aandoeningen,
perifeer vaatlijden, coronarialijden en overige vaataandoeningen. De Nederlandse Hartstichting
(2022c) geeft aan dat onder HVZ hartziekten, beroerte, vaatziekten, aangeboren hartafwijkingen en
hartritmestoornissen vallen.
2.1.1 Oorzaak van hart- en vaatziekten
Risicofactoren voor het ontstaan van HVZ kunnen een erfelijke-, persoonsgebonden of
leefstijlachtergrond hebben of een combinatie hiervan. Onvoldoende lichaamsbeweging heeft
betrekking tot de geïnterviewde en valt onder de categorie leefstijlfactoren. Hieronder volgt een
overzicht uit Dudink (2021) met welke eigenschappen er onder welke categorie risicofactoren vallen;
Erfelijke factoren
Is het familiair voorkomen van HVZ op een jongere leeftijd. Bij mannen onder de leeftijd van 55 jaar
een bij vrouwen onder de leeftijd van 65 jaar.
Persoonsgebonden factoren
Onder persoonsgebonden factoren vallen een hogere leeftijd, te hoog cholesterol gehalte in het
bloed, te hoge bloedruk, insulineresistentie, diabetes, reuma, verminderde nierfunctie, slaapapneu
en overgewicht.
Leefstijl
Onder de categorie leefstijl valt roken, onvoldoende lichaamsbeweging, ongezonde voeding en
drugsgebruik. De World Health Organization (WHO) (2021) benoemd dat de meeste vormen van HVZ
kunnen worden voorkomen door gedrag aan te pakken, zoals roken, ongezonde voeding en obesitas,
lichamelijke inactiviteit en alcoholgebruik.
Six en Kirkels (2013) benoemen als aanvulling op het bovenstaande ook dat spanning en stress een
mogelijke oorzaak van HVZ kunnen zijn, maar benadrukt hierbij dat spanningen moeizaam te meten
zijn, wat een beoordeling bemoeilijkt. Tevens vullen zij aan dat door ouderdom slagaderen worden
aangetast door het ontstaan van artherosclerose. De Nederlandse Hartstichting (2022b)
verondersteld dat angst- en depressiestoornissen ook invloed hebben op HVZ.
2.1.2 Gevolgen hart- en vaatziekten
Zoals eerder benoemd vormen HVZ een groep van gerelateerde aandoeningen met in iedere groep
diverse gevolgen. Voorbeelden van cerebrovasculaire gevolgen zijn Transient Ischaemic Attack (TIA)
en een Cerebrovasculaire accident (CVA). Gevolgen welke onder perifeer vaatlijden vallen zijn
etalagebenen, ischemie in de ledematen en gangreen. Coronaire gevolgen hebben betrekking tot de
bloedvoorziening van het hart zelf. Enkele voorbeelden van coronarialijden zijn artherosclerose van
de coronaire, stille ischemie, angina pectoris en een myocardinfarct. Overige aandoeningen zijn een
10
, abdominaal aneurysma, vernauwing van een nierarterie en een verminderde doorbloeding in de
darmen (Six & Kirkels, 2013, p. 30).
Latere effecten van HVZ zijn een verlaagde weerstand, depressie en angst. De aandoeningen hebben
vaak een effect op inkomen, werk, onderwijs en relaties. Tevens ondervinden mensen met HVZ vaak
emotionele- en relatieproblemen. De populatie van mensen met HVZ neemt toe door de stijgende
overlevingskansen (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu [RIVM], 2018).
2.1.3 Prevalentie
Volgens cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) (2022a) hadden in het
jaar 2020 1,7 miljoen Nederlanders HVZ en komt HVZ vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De
prevalentie wereldwijd lag in 2019 op 523 miljoen gevallen (Cardiovasculaire Geneeskunde, 2021).
2.1.4 Incidentie
In 2020 hebben cijfers van het RIVM laten zien dat er 451.750 personen gediagnostiseerd werden
met een aandoening welke onder de categorie HVZ valt. Boezemfibrilleren was de meest
voorkomende aandoening dat jaar, 131.200 personen kregen deze diagnosen (RIVM, 2022a).
2.1.5 Mortaliteit
Volgens cijfers van het RIVM (2022a) waren er in het jaar 2020 36.579 personen in Nederland
overleden aan de gevolgen van HVZ. Wereldwijd zijn er in het jaar 2019 tussen de 17.1 en 19.7
miljoen mensen overleden aan de gevolgen van HVZ (Cardiovasculaire Geneeskunde, 2021). In figuur
1 is te zien dat er sinds de jaren negentig er minder mensen overlijden ten gevolge van HVZ (Centraal
Bureau voor de Statistiek [CBS], 2020). In het jaar 2020 overleden er in Nederland 36.579 personen
aan de gevolgen van HVZ (De Nederlandse Hartstichting, 2021).
Figuur 1
Cijfers mortaliteit kanker en hart- en vaatziekten 1970-2019
Overgenomen uit CBS.nl – 54 procent sterfgevallen in 2019 door kanker en hart- en vaatziekten van,
CBS 2020.
11
2.1 Gezondheidsprobleem
Geïnterviewde heeft aangegeven geen chronische ziekte of gezondheidsklachten te hebben. Echter
loopt zij wel door sedentair gedrag een verhoogd risico op gezondheidsproblemen. Eerder werden
obesitas, hart- en vaatziekten, psychologische problemen en musculosketale pijn genoemd als
potentiële gezondheidsproblemen. Het potentieel ontstaan van hart- en vaatziekten (HVZ) werd vaak
benoemd en wordt hieronder verder uitgewerkt.
Volgens Six en Krikels (2013) vormen HVZ een groep van gerelateerde aandoeningen. Ze zijn
gerelateerd omdat er verschillende ziekten onder vallen, welke een vergelijkbare oorzaak hebben.
Het geldt ook dat wanneer er één aandoening aanwezig is, er ook een verhoogd risico is om
meerdere HVZ aandoeningen te ontwikkelen. Onder HVZ vallen cerebrovasculaire aandoeningen,
perifeer vaatlijden, coronarialijden en overige vaataandoeningen. De Nederlandse Hartstichting
(2022c) geeft aan dat onder HVZ hartziekten, beroerte, vaatziekten, aangeboren hartafwijkingen en
hartritmestoornissen vallen.
2.1.1 Oorzaak van hart- en vaatziekten
Risicofactoren voor het ontstaan van HVZ kunnen een erfelijke-, persoonsgebonden of
leefstijlachtergrond hebben of een combinatie hiervan. Onvoldoende lichaamsbeweging heeft
betrekking tot de geïnterviewde en valt onder de categorie leefstijlfactoren. Hieronder volgt een
overzicht uit Dudink (2021) met welke eigenschappen er onder welke categorie risicofactoren vallen;
Erfelijke factoren
Is het familiair voorkomen van HVZ op een jongere leeftijd. Bij mannen onder de leeftijd van 55 jaar
een bij vrouwen onder de leeftijd van 65 jaar.
Persoonsgebonden factoren
Onder persoonsgebonden factoren vallen een hogere leeftijd, te hoog cholesterol gehalte in het
bloed, te hoge bloedruk, insulineresistentie, diabetes, reuma, verminderde nierfunctie, slaapapneu
en overgewicht.
Leefstijl
Onder de categorie leefstijl valt roken, onvoldoende lichaamsbeweging, ongezonde voeding en
drugsgebruik. De World Health Organization (WHO) (2021) benoemd dat de meeste vormen van HVZ
kunnen worden voorkomen door gedrag aan te pakken, zoals roken, ongezonde voeding en obesitas,
lichamelijke inactiviteit en alcoholgebruik.
Six en Kirkels (2013) benoemen als aanvulling op het bovenstaande ook dat spanning en stress een
mogelijke oorzaak van HVZ kunnen zijn, maar benadrukt hierbij dat spanningen moeizaam te meten
zijn, wat een beoordeling bemoeilijkt. Tevens vullen zij aan dat door ouderdom slagaderen worden
aangetast door het ontstaan van artherosclerose. De Nederlandse Hartstichting (2022b)
verondersteld dat angst- en depressiestoornissen ook invloed hebben op HVZ.
2.1.2 Gevolgen hart- en vaatziekten
Zoals eerder benoemd vormen HVZ een groep van gerelateerde aandoeningen met in iedere groep
diverse gevolgen. Voorbeelden van cerebrovasculaire gevolgen zijn Transient Ischaemic Attack (TIA)
en een Cerebrovasculaire accident (CVA). Gevolgen welke onder perifeer vaatlijden vallen zijn
etalagebenen, ischemie in de ledematen en gangreen. Coronaire gevolgen hebben betrekking tot de
bloedvoorziening van het hart zelf. Enkele voorbeelden van coronarialijden zijn artherosclerose van
de coronaire, stille ischemie, angina pectoris en een myocardinfarct. Overige aandoeningen zijn een
10
, abdominaal aneurysma, vernauwing van een nierarterie en een verminderde doorbloeding in de
darmen (Six & Kirkels, 2013, p. 30).
Latere effecten van HVZ zijn een verlaagde weerstand, depressie en angst. De aandoeningen hebben
vaak een effect op inkomen, werk, onderwijs en relaties. Tevens ondervinden mensen met HVZ vaak
emotionele- en relatieproblemen. De populatie van mensen met HVZ neemt toe door de stijgende
overlevingskansen (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu [RIVM], 2018).
2.1.3 Prevalentie
Volgens cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) (2022a) hadden in het
jaar 2020 1,7 miljoen Nederlanders HVZ en komt HVZ vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De
prevalentie wereldwijd lag in 2019 op 523 miljoen gevallen (Cardiovasculaire Geneeskunde, 2021).
2.1.4 Incidentie
In 2020 hebben cijfers van het RIVM laten zien dat er 451.750 personen gediagnostiseerd werden
met een aandoening welke onder de categorie HVZ valt. Boezemfibrilleren was de meest
voorkomende aandoening dat jaar, 131.200 personen kregen deze diagnosen (RIVM, 2022a).
2.1.5 Mortaliteit
Volgens cijfers van het RIVM (2022a) waren er in het jaar 2020 36.579 personen in Nederland
overleden aan de gevolgen van HVZ. Wereldwijd zijn er in het jaar 2019 tussen de 17.1 en 19.7
miljoen mensen overleden aan de gevolgen van HVZ (Cardiovasculaire Geneeskunde, 2021). In figuur
1 is te zien dat er sinds de jaren negentig er minder mensen overlijden ten gevolge van HVZ (Centraal
Bureau voor de Statistiek [CBS], 2020). In het jaar 2020 overleden er in Nederland 36.579 personen
aan de gevolgen van HVZ (De Nederlandse Hartstichting, 2021).
Figuur 1
Cijfers mortaliteit kanker en hart- en vaatziekten 1970-2019
Overgenomen uit CBS.nl – 54 procent sterfgevallen in 2019 door kanker en hart- en vaatziekten van,
CBS 2020.
11
