5 liter bloed
● 2 liter cellen (rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes)
● 3 liter plasma: bloed zonder bloedcellen (doorzichtig/geel)
○ serum: bloed zonder bloedcellen & stollingsfactoren (doorzichtig/helder)
homeostase: het handhaven van inwendig constant milieu (door organen)
● calciumconcentratie gereguleerd door 2 hormonen:
1. parathormoon → verhoogt [Ca2+] dmv chief cells in bijschildklieren
a. verminderde uitscheiding Ca2+ in nieren
b. verhoogde aanmaak vit-D-hormoon in nieren
i. meer resorptie Ca2+ in darmen
c. bevordert botafbraak door activatie osteoclasten (botafbrekende
cellen)
2. calcitonine → verlaagt [Ca2+] dmv C-cellen in schildklier
a. verminderde opname Ca2+ in darmen
b. bevordert botopbouw door activatie osteoblasten (botopbouwende
cellen)
chief-cells & c-cellen zijn endocriene klieren: geven af aan cellen ‘binnen
lichaam’ → bloedbaan
Osteoporose: botontkalking (bij ouderen)
- afbraak bot > opbouw → gevolg van lagere [testosteron] & [B-oestradiol]
- rachits: vergroting kalkloos weefsel, zwakke botten & vervormde
ledematen → door tekort aan vitamine D en calcium-ionen
functie rode bloedcel = transport O2 & CO2
- binding O2 & CO2 aan ijzerionen in hemoglobine
Binding aan hemoglobine
- eiwit me 4 subeenheden
- 4 heemgroepen met ijzerionen → 4 O2 moleculen per hemoglobinemolecuul
- Hb+4 O 2 ⇔ Hb(O2 ) 4
+¿ ¿
- Hb+ H +¿⇔ HH b ¿
- Hb +CO2 ⇔ Hb (C O2 )
- HHb(C O2)+ 4 O2 ⇔ Hb(O 2 ) 4 + H +¿+C O ¿ 2
+ ¿¿
−¿+H ¿
- H 2 O+C O2 ⇔ H 2 C O3 ⇔ HC O3
zuurstofafgifte/ opname
, Zuurstofdissociatiecurve → zie SD
- zuurstof bepaalt verzadiging (saturatie) hemoglobine
- bij inspanning meer O2 afgegeven (dissociatie) aan weefsels
- snellere verzadiging O2 bij lagere temperaturen
- snellere verzadiging O2 bij hoge pH
- snellere verzadiging O2 bij lagere pCO2-waarden
- hemoglobine van foetus bindt sterker met O2
- na geboorte wordt foetaal hemoglobine ervangen
- weinig afgifte O2 aan weefsels
- afbraak rode bloedcellen in milt
- afbraak hemoglobine in lever → ontstaan bilirubine →
geelzucht (baby geel)
Foetus moeite voldoende O2 te krijgen
- geen energie nodig voor verwarming
- roken tijdens zwangerschap → 20% minder O 2 in maternaal bloed →
vasoconstrictie (vernauwen bloedvat) navelstreng
Conditie neemt toe bij verhoging hematocrietwaarde (hoeveelheid rode bloedcellen)
- meer aërobe dissimilatie
- minder anaërobe dissimilatie → (minder melkzuur)
Lage pO2 → aanmaak hormoon EPO in nieren
- aanmaak rode bloedcellen in rode beenmerg → hogere hematocrietwaarde
recombinant DNA-techniek → organismen menselijk EPO aanmaken /
doping
hoge pO2 → vermindert aanmaak EPO
- afname aanmaak rode bloedcellen → daling pO 2door afbraak rode bloedcellen
in milt = negatieve terugkoppeling
bloeding gestopt door bloedstolling (hemostase)
- vasoconstrictie: samentrekken gladde spieren in bloedvatwand
- endotheelcellen worden kleverig
- propvorming → bloedplaatjes hechten zich aan bloedvatwand + geven
stoffen af
- bloedstolling (coagulatie)→bloedcellen worden gevangen in een netwerk
van fibrinedraden
2 signalen voor starten bloedstolling:
1. veranderend endotheeloppervlakte
2. weefselschade
Bloedplasma bevat stollingsfactoren
- Ca-ionen + 11 plasma eiwitten (vitamine K nodig voor vorming plasma eiwitten)
● 2 liter cellen (rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes)
● 3 liter plasma: bloed zonder bloedcellen (doorzichtig/geel)
○ serum: bloed zonder bloedcellen & stollingsfactoren (doorzichtig/helder)
homeostase: het handhaven van inwendig constant milieu (door organen)
● calciumconcentratie gereguleerd door 2 hormonen:
1. parathormoon → verhoogt [Ca2+] dmv chief cells in bijschildklieren
a. verminderde uitscheiding Ca2+ in nieren
b. verhoogde aanmaak vit-D-hormoon in nieren
i. meer resorptie Ca2+ in darmen
c. bevordert botafbraak door activatie osteoclasten (botafbrekende
cellen)
2. calcitonine → verlaagt [Ca2+] dmv C-cellen in schildklier
a. verminderde opname Ca2+ in darmen
b. bevordert botopbouw door activatie osteoblasten (botopbouwende
cellen)
chief-cells & c-cellen zijn endocriene klieren: geven af aan cellen ‘binnen
lichaam’ → bloedbaan
Osteoporose: botontkalking (bij ouderen)
- afbraak bot > opbouw → gevolg van lagere [testosteron] & [B-oestradiol]
- rachits: vergroting kalkloos weefsel, zwakke botten & vervormde
ledematen → door tekort aan vitamine D en calcium-ionen
functie rode bloedcel = transport O2 & CO2
- binding O2 & CO2 aan ijzerionen in hemoglobine
Binding aan hemoglobine
- eiwit me 4 subeenheden
- 4 heemgroepen met ijzerionen → 4 O2 moleculen per hemoglobinemolecuul
- Hb+4 O 2 ⇔ Hb(O2 ) 4
+¿ ¿
- Hb+ H +¿⇔ HH b ¿
- Hb +CO2 ⇔ Hb (C O2 )
- HHb(C O2)+ 4 O2 ⇔ Hb(O 2 ) 4 + H +¿+C O ¿ 2
+ ¿¿
−¿+H ¿
- H 2 O+C O2 ⇔ H 2 C O3 ⇔ HC O3
zuurstofafgifte/ opname
, Zuurstofdissociatiecurve → zie SD
- zuurstof bepaalt verzadiging (saturatie) hemoglobine
- bij inspanning meer O2 afgegeven (dissociatie) aan weefsels
- snellere verzadiging O2 bij lagere temperaturen
- snellere verzadiging O2 bij hoge pH
- snellere verzadiging O2 bij lagere pCO2-waarden
- hemoglobine van foetus bindt sterker met O2
- na geboorte wordt foetaal hemoglobine ervangen
- weinig afgifte O2 aan weefsels
- afbraak rode bloedcellen in milt
- afbraak hemoglobine in lever → ontstaan bilirubine →
geelzucht (baby geel)
Foetus moeite voldoende O2 te krijgen
- geen energie nodig voor verwarming
- roken tijdens zwangerschap → 20% minder O 2 in maternaal bloed →
vasoconstrictie (vernauwen bloedvat) navelstreng
Conditie neemt toe bij verhoging hematocrietwaarde (hoeveelheid rode bloedcellen)
- meer aërobe dissimilatie
- minder anaërobe dissimilatie → (minder melkzuur)
Lage pO2 → aanmaak hormoon EPO in nieren
- aanmaak rode bloedcellen in rode beenmerg → hogere hematocrietwaarde
recombinant DNA-techniek → organismen menselijk EPO aanmaken /
doping
hoge pO2 → vermindert aanmaak EPO
- afname aanmaak rode bloedcellen → daling pO 2door afbraak rode bloedcellen
in milt = negatieve terugkoppeling
bloeding gestopt door bloedstolling (hemostase)
- vasoconstrictie: samentrekken gladde spieren in bloedvatwand
- endotheelcellen worden kleverig
- propvorming → bloedplaatjes hechten zich aan bloedvatwand + geven
stoffen af
- bloedstolling (coagulatie)→bloedcellen worden gevangen in een netwerk
van fibrinedraden
2 signalen voor starten bloedstolling:
1. veranderend endotheeloppervlakte
2. weefselschade
Bloedplasma bevat stollingsfactoren
- Ca-ionen + 11 plasma eiwitten (vitamine K nodig voor vorming plasma eiwitten)
