Samenvatting E-modules BB Seline Donkers
E-modules BB (rode en witte bloedbeeld + immunologie)
Het rode bloedbeeld (en kleine stukjes uit witte bloedbeeld)
Het maken van een bloeduitstrijkje:
Rechtshandigen plaatsen een kleine druppel EDTA ongestold bloed van 1-2 mm in diameter
aan de rechterzijde van een voorwerpglaasje. Een dekglaasje wordt onder een hoek van 45 °
tegen de druppel aangeschoven. Wacht tot het bloed zich verspreid heeft over de hele
breedte van het dekglas. Strijk dan het bloed uit over de gehele lengte van het
voorwerpglaasje door het met het dekglas mee te trekken.
Vlam = overzichtsvergroting, gebied waar ery’s los liggen, 100x Moet 2/3 van het glaasje
bedekken.
Wat kan er misgaan?
- Te grote druppel bloed
- Te vroeg gestopt
- Geen vaste hand
- Onregelmatig bloed verdeeld
- Te weinig in de breedte verdeeld
Voor leukocytendifferentiatie van een hond of kat gebruiken we ‘kanteelmethode’. Je gaat
systematisch door bloeduitstrijkje heen (met olie immersie 100X). Dit wordt vaak met
elektronische instrumenten uitgevoerd (hematologie analyzers):
- Flowcytometry methode/laser cell counter
- Microcapillair methode
- Coulter counter methode
Beoordeling:
Je zoekt de vlam (ze liggen niet overlappend) met een overzichtsvergroting. Het uitstrijkje
eindigt ‘spontaan’ op 2/3 deel van het voorwerpglaasje en er zijn Newtonse ringen zichtbaar
(regenbogen).
Grootte: Anisocytose = ongelijke grootte van de erytrocyten. Dit kan door aanwezigheid van
macrocyten (grote erytrocyt) of microcyten (kleine erytrocyt).
Vorm: normaal platte schijf met ingedrukt centrum. Microscopisch lijkt het een centrale
bleekheid te zijn door minder Hb. Normoblasten = laatste stadium van erythroblast net voor
uitstoten kern. Poikilocytose = erytrocyten met abnormale vorm (o.a. echinocyten ,
schistocyten en sferocyten):
Echinocyten – ook wel doornappelcellen genoemd. Artefact als bloed lang gestaan heeft.
Schistocyten – fragmenten van een erytrocyt. Door medische schade.
Sferocyten – bolvormige (hyperchrome) erytrocyt, door partiële fagocytose door
macrofagen. Minder vervormbaar
Eccentrocyten – door overmatige oxiderende stress. Combinatie met Heinz-bodies.
Kleur: normochromasie = normale aankleuring . hypochromasie = vaag kleurende
erytrocyten. Rand is smaller en lichter doordat er minder Hb is. Hyperchromasie = sferocyt is
een hyperchrome en kleurt sterker aan dan een normochrome. Geen centrale opheldering.
Polychromasie = blauwer dan normaal doordat restanten van RNA aanwezig zijn. Bij
toenemende erytropoëse of vervroegd vrijkomen uit beenmerg. Reticulocyten en kan geteld
worden.
Insluitsels:
- Babesia canis – protozo in ery’s. wordt door teken overgedragen. Vooral in
reticulocyten.
1
, Samenvatting E-modules BB Seline Donkers
- Mycoplasma haemofelis – parasiet die op ery’s
membranen voorkomt.
- Howell Jolly bodies – kleine fragmenten van een niet-
functionele kern die niet zijn uitgesloten toen ery uit
beenmerg ging. Bij ongelijkmatige kleuring verwarring met
parasiet.
- Heinz bodies – kleine, ronde, soms hoekige
insluitlichaampjes aan rand. Bestaan uit gedegenereerd Hb.
Worden gezien na bepaalde pathologische
omstandigheden. Na splenectomie kan het sterk
toenemen.
Bepalen hematocriet
Controleren patiënt ID. Bloed goed mengen en door capillair en bloedbuisje horizontaal te
houden stroomt bloed in capillair. Capillair altijd rode kant gebruiken. Capillairtje
schoonmaken met een doekje. Vervolgens 1cm klei onderin doen (zonder luchtbel!). In
centrifuge leggen met klei aan de buitenkant (tegen buitenkant aan). Deksel niet vergeten.
Vervolgens ga je de Ht aflezen. Zet de ‘0’ op de scheiding klei-ery’s, zet de bovenlijn op de
100% en zet de gele lijn op de scheiding ery’s-Buffy coat. Buffy coat is een laag met
leukocyten en trombocyten. Je leest de Ht meteen af, want anders zal de hematocriet
waarde hoger worden.
Intermezzo referentiewaardes – je gebruikt referentiewaardes. Deze worden bepaald door
bij random katten de Ht te bepalen (normaalverdeling). Het referentie interval zullen de
waardes van 95% van de populaties liggen. Hiervoor wordt een range gebruikt die ligt tussen
het gemiddelde van uitkomsten min en plus 1,96 maal de standaarddeviatie. 5% van de
gezonde dieren zullen dus uitkomst hebben buiten referentiebereik.
Benodigdheden
- microhematocriet capillairen
- Klei
- microhematocriet centrifuge
- Ht-afleesapparaat – Ht is het bloedvolume dat door ery’s wordt ingenomen (%).
Wat kan er misgaan?
- Onvoldoende zwenken Ht te laag, want ery’s zijn eruit gehaald
- Wel goed gezwenkt, maar buisje daarna te lang laten staan Ht te hoog, want
cellen zijn gezakt
- Ht niet direct na het centrifugeren afgelezen Ht te hoog, doordat ery’s een
beetje omhoog zijn gegaan en niet meer goed gescheiden zijn
Betrouwbaarheid diagnostische test
Verschillende factoren kunnen testuitslag beïnvloeden
- Biologische variatie = fysiologische variatie tussen individuen en binnen een
individu
- Analytische variatie – elke test heeft een afwijking/fout. Belang om eisen te
stellen aan maximale toelaatbare fout, die niet tot andere klinische beslissingen
leidt.
o Pre-analytisch (monstername, transport, opslag)
o Analytisch (precisie, juistheid)
2
E-modules BB (rode en witte bloedbeeld + immunologie)
Het rode bloedbeeld (en kleine stukjes uit witte bloedbeeld)
Het maken van een bloeduitstrijkje:
Rechtshandigen plaatsen een kleine druppel EDTA ongestold bloed van 1-2 mm in diameter
aan de rechterzijde van een voorwerpglaasje. Een dekglaasje wordt onder een hoek van 45 °
tegen de druppel aangeschoven. Wacht tot het bloed zich verspreid heeft over de hele
breedte van het dekglas. Strijk dan het bloed uit over de gehele lengte van het
voorwerpglaasje door het met het dekglas mee te trekken.
Vlam = overzichtsvergroting, gebied waar ery’s los liggen, 100x Moet 2/3 van het glaasje
bedekken.
Wat kan er misgaan?
- Te grote druppel bloed
- Te vroeg gestopt
- Geen vaste hand
- Onregelmatig bloed verdeeld
- Te weinig in de breedte verdeeld
Voor leukocytendifferentiatie van een hond of kat gebruiken we ‘kanteelmethode’. Je gaat
systematisch door bloeduitstrijkje heen (met olie immersie 100X). Dit wordt vaak met
elektronische instrumenten uitgevoerd (hematologie analyzers):
- Flowcytometry methode/laser cell counter
- Microcapillair methode
- Coulter counter methode
Beoordeling:
Je zoekt de vlam (ze liggen niet overlappend) met een overzichtsvergroting. Het uitstrijkje
eindigt ‘spontaan’ op 2/3 deel van het voorwerpglaasje en er zijn Newtonse ringen zichtbaar
(regenbogen).
Grootte: Anisocytose = ongelijke grootte van de erytrocyten. Dit kan door aanwezigheid van
macrocyten (grote erytrocyt) of microcyten (kleine erytrocyt).
Vorm: normaal platte schijf met ingedrukt centrum. Microscopisch lijkt het een centrale
bleekheid te zijn door minder Hb. Normoblasten = laatste stadium van erythroblast net voor
uitstoten kern. Poikilocytose = erytrocyten met abnormale vorm (o.a. echinocyten ,
schistocyten en sferocyten):
Echinocyten – ook wel doornappelcellen genoemd. Artefact als bloed lang gestaan heeft.
Schistocyten – fragmenten van een erytrocyt. Door medische schade.
Sferocyten – bolvormige (hyperchrome) erytrocyt, door partiële fagocytose door
macrofagen. Minder vervormbaar
Eccentrocyten – door overmatige oxiderende stress. Combinatie met Heinz-bodies.
Kleur: normochromasie = normale aankleuring . hypochromasie = vaag kleurende
erytrocyten. Rand is smaller en lichter doordat er minder Hb is. Hyperchromasie = sferocyt is
een hyperchrome en kleurt sterker aan dan een normochrome. Geen centrale opheldering.
Polychromasie = blauwer dan normaal doordat restanten van RNA aanwezig zijn. Bij
toenemende erytropoëse of vervroegd vrijkomen uit beenmerg. Reticulocyten en kan geteld
worden.
Insluitsels:
- Babesia canis – protozo in ery’s. wordt door teken overgedragen. Vooral in
reticulocyten.
1
, Samenvatting E-modules BB Seline Donkers
- Mycoplasma haemofelis – parasiet die op ery’s
membranen voorkomt.
- Howell Jolly bodies – kleine fragmenten van een niet-
functionele kern die niet zijn uitgesloten toen ery uit
beenmerg ging. Bij ongelijkmatige kleuring verwarring met
parasiet.
- Heinz bodies – kleine, ronde, soms hoekige
insluitlichaampjes aan rand. Bestaan uit gedegenereerd Hb.
Worden gezien na bepaalde pathologische
omstandigheden. Na splenectomie kan het sterk
toenemen.
Bepalen hematocriet
Controleren patiënt ID. Bloed goed mengen en door capillair en bloedbuisje horizontaal te
houden stroomt bloed in capillair. Capillair altijd rode kant gebruiken. Capillairtje
schoonmaken met een doekje. Vervolgens 1cm klei onderin doen (zonder luchtbel!). In
centrifuge leggen met klei aan de buitenkant (tegen buitenkant aan). Deksel niet vergeten.
Vervolgens ga je de Ht aflezen. Zet de ‘0’ op de scheiding klei-ery’s, zet de bovenlijn op de
100% en zet de gele lijn op de scheiding ery’s-Buffy coat. Buffy coat is een laag met
leukocyten en trombocyten. Je leest de Ht meteen af, want anders zal de hematocriet
waarde hoger worden.
Intermezzo referentiewaardes – je gebruikt referentiewaardes. Deze worden bepaald door
bij random katten de Ht te bepalen (normaalverdeling). Het referentie interval zullen de
waardes van 95% van de populaties liggen. Hiervoor wordt een range gebruikt die ligt tussen
het gemiddelde van uitkomsten min en plus 1,96 maal de standaarddeviatie. 5% van de
gezonde dieren zullen dus uitkomst hebben buiten referentiebereik.
Benodigdheden
- microhematocriet capillairen
- Klei
- microhematocriet centrifuge
- Ht-afleesapparaat – Ht is het bloedvolume dat door ery’s wordt ingenomen (%).
Wat kan er misgaan?
- Onvoldoende zwenken Ht te laag, want ery’s zijn eruit gehaald
- Wel goed gezwenkt, maar buisje daarna te lang laten staan Ht te hoog, want
cellen zijn gezakt
- Ht niet direct na het centrifugeren afgelezen Ht te hoog, doordat ery’s een
beetje omhoog zijn gegaan en niet meer goed gescheiden zijn
Betrouwbaarheid diagnostische test
Verschillende factoren kunnen testuitslag beïnvloeden
- Biologische variatie = fysiologische variatie tussen individuen en binnen een
individu
- Analytische variatie – elke test heeft een afwijking/fout. Belang om eisen te
stellen aan maximale toelaatbare fout, die niet tot andere klinische beslissingen
leidt.
o Pre-analytisch (monstername, transport, opslag)
o Analytisch (precisie, juistheid)
2
