Praktijkgericht juridisch onderzoek samenvatting H.1

Praktijkgericht juridisch onderzoek

H.1  Een onderzoeksmodel voor praktijkgericht juridisch
onderzoek

Onderzoek
Onderzoek = op een systematische manier op zoek gaan naar een geobjectiveerd
antwoord op een kennisvraag.
Kennisvraag = betrekking op het weten. Staat tegenover een handelingsvraag. Voor
een handelingsvraag is vaak kennis nodig.

Praktijkgericht onderzoek
Er word onderscheid gemaakt tussen theoriegericht en praktijkgericht onderzoek:
Theoriegericht = de onderzoeker heeft geen bepaalde toepassing van kennis voor
ogen
Praktijkgericht = een directe bijdrage aan de oplossingen van een
handelingsprobleem.

Juridisch onderzoek
Rechtswetenschappelijk onderzoek = gericht op nieuwe kennis die nieuw is voor de
wereld ook (nieuwe theorie bijv)
Juridisch onderzoek = toepassen van bestaande kennis. Onderscheid zich van
economisch, financieel etc. Komt door het type vraagstelling.

Praktijk: beroepspraktijk, rechtspraktijk, handelingspraktijk
Praktijkgericht onderzoek heeft niet alleen betrekking op de rechtspraktijk, dus de
praktijk waarin juristen werkzaam zijn. Ook aanwezig in andere praktijken
(sportwereld bijv.)  Verwarring volkomen door het begrip beroepspraktijk niet op te
vatten als rechtspraktijk, maar als handelingspraktijk.

Twee typen vraagstellingen: ‘Mag Dat?’ en ‘Werkt Dit?’
De ‘Mag Dat’? vraagstelling:
 betrekking op geldend recht
Claimwoorden: rechtmatig, bevoegd, aansprakelijk, strafbaar, strijd tussen..
‘’Dat’’ wordt ook wel het praktische kwestie genoemd.
Claimwoorden: uitvoering, gebruik, werkwijze, instelling etc..

De ‘Werkt Dit’? vraagstelling:
 betrekking op de praktijk, fenomeen dat door regels wordt geleid. Kennis van het
recht noodzakelijk.
Claimwoorden: effectief, doelmatig etc
‘’Dit’’ heeft te maken met recht of met regels

Overeenkomsten en verschillen  Casus & Praktijkgericht juridisch onderzoek
Overeenkomsten: - analyseren, kwalificeren van feiten, interpreteren vd rechtsregel
Verschillen:Casus concreet geschil partijen. Juridisch ond.  abstracter.
Casus achteraf oplossen geschil. Juridisch ond.  voorkomen geschil
Casus wordt ‘’gegeven’’ aan studenten. Juridisch ond.  zelf
onderzoek uitvoeren en probleemstelling bepalen
Casus beslissing rechter heeft gevolgen. Juridisch ond.  uitkomst
onderzoeker heeft geen directe gevolgen.

, Ieder praktijkgericht onderzoek 2 sporen: recht en praktijk  wel een verschillende
functie:

Ontwikkeling beoordelingskader
Vanwege de eis van praktische bruikbaarheid heeft ook de probleemanalyse de
nodige aandacht nodig van de praktijkgerichte onderzoeker.

Bij beide typen vraagstellingen (Mag Dit/Werkt Dit) is zowel onderzoek van het recht
als onderzoek van de praktijk nodig. Er is een wisselwerking tussen die twee.
Enerzijds om de kwestie te analyseren, anderzijds voor de ontwikkeling van een
beoordelingskader en voor de toetsing aan dat kader.

Invloed vraagstelling op de onderzoeksvolgorde
Vaak zal de ontwikkeling van en de toetsing aan het beoordelingskader meer nadruk
krijgen dan de probleemanalyse.
- In het praktijkgericht onderzoek zal de ene vraagstelling vaak ten dienste
staan van de andere vraagstelling.

Een onderzoeksmodel
Een praktijkgericht juridisch onderzoek levert een directe bijdrage aan een
handelingsprobleem. Er wordt een beredeneerd antwoord gegeven op een
kennisvraag dmv van onderzoek van het recht en van de praktijk.

Onderzoeksdoelen
Onderzoek dient antwoord te geven op kennisvraag  interne doel
De doelstelling van het onderzoek  externe doel

Onderzoeker moest bewust zijn op wat voor kennis hij doelt, 4 soorten:
1. Beschrijving  Wat is? Welke? Hoe is? Wie?
2. Verklaring  Waarom? Waardoor? Hoe komt het? Gevolgen?
3. Oordeel  Wat vind ik? In hoeverre is? Onder welke voorwaarden?
4. Handelingsvoorstel (advies,ontwerp)  Wat valt er te verbeteren? Wat zou er
gedaan kunnen worden? Op welke wijze is… te vernieuwen?
- Op volgorde van minst complex naar meest complex

De doelstelling van het onderzoek:
Onderzoek  intern: kennis opdoen, extern: bijdrage leveren (in de vorm van kennis)

Onderzoeksstrategieën, bronnen en methoden
-Werk Dit/Mag dit type  allebei onderzoek recht + praktijk.
-Onderzoek Recht  Rechtsbronnen/literatuur/Docu’s/Personen  Methodes:
inhoudsanalyse (personeninterview/enquete/observatie)
- Onderzoek Praktijk  Literatuur/Docu’s/Media/Personen/Fysieke objecten 
Inhoudsanalyse,interview, enquete, observatie


Verantwoording van de keuzes
In Juridisch onderzoek is het niet gebruikelijk iedere keuze voor bronnen en
methoden te verantwoorden.