Samenvatting (P1) Bestuurskunde / Veiligheid en bestuur I

Tentamen BSK
Parlement = tweede kamer
Regering= alle ministers en de koning
Sociale veiligheid = veiligheid in openbare ruimtes (wijken, hangjongeren, fysieke veiligheid)
Rechtsvorm = juridische vorm van een onderneming bijv. BV
Openbaar bestuur = overheid
Staten-Generaal = eerste en tweede kamer samen
Ministerie = kent een gebied van veiligheid. Bijvoorbeeld verkeersveiligheid, gezondheid, logistiek.
Minister = Boven een ministerie staat een minister
Openbaar bestuur = overheid = alle organisaties met een publiekrechtelijke grondslag
Publieke organisaties richten zich op algemeen belang
Private organisaties behartigen de belangen van een specifiek deel van de bevolking. Bijvoorbeeld aandeelhouders
of leden.
Maatschappelijk middenveld = instellingen die publieke taken verrichten en gefinancierd worden door overheid.
Bijvoorbeeld ziekenhuizen. Organisaties met geen winstoogmerk, maar wel onderdeel zijn van private sector en
bevatte ook commerciële bedrijven.
Kabinet = ministers en staatssecretarissen
Staatssecretarissen = ondersteuning van een minister bij het politiek leiden van een ministerie

Kenmerken Nederland:
Constitutionele monarchie = koning is staatshoofd
Rechtsstaat = het overheidshandelen is onderworpen aan de regels van het recht
Parlementair stelsel = bevolking kiest het hoogste besluitvormende orgaan (tweede kamer)
Ministeriele verantwoordelijkheid = ministers zijn verantwoordelijk
Vertrouwensregel = ministers worden geacht af te treden zodra zij het vertrouwen van de volksvertegenwoordigers
verloren hebben.
Dualistisch = twee afzonderlijke partijen die samenwerken om tot resultaat te komen
Evenredige vertegenwoordiging = hoeveel procent van de stemmen jouw partij bemachtigt zoveel procent van het
totaal aantal zetels ontvangt hij.
Functioneel bestuur = bestuursorganen zijn verantwoordelijk voor een klein specifiek vakgebied

Overheid
Taken van overheid
- Ordenen  regels opstellen
- Toezicht houden  controleren of de regels worden nageleefd
- Handhaven  actie ondernemen wanneer regels worden overtreden
- Responsiviteit  regels aanpassen indien nodig

Organisaties die horen bij overheid. Organisaties …
1. …die behoren tot publieke sector
2. …met publieke bevoegdheden
3. …met inkomsten verkrijgen uit publieke middelen
4. …die een publieke taak vervullen
5. …die handelen vanuit algemeen belang

Verticale relatie  relatie tussen overheid en burgers  overheid heeft meer over ons te zeggen
Horizontale relatie  relatie tussen burgers  evenveel te zeggen

Als je bij de overheid werkt moet je 4 dingen constant afvragen
- Responsief bestuur  Wat wil het volk
- Rechtmatig bestuur  Wat is wettelijk toegestaan
- Doeltreffend bestuur  Welke resultaten moeten er behaald worden

, - Integer bestuur  Moet er integer (algemeen belang, betrouwbaar, helder) gehandeld worden
Veiligheidsvraagstuk
Proportionaliteit = een redelijke verhouding moet zijn tussen het doel en het ingezette middel
Bij een probleem zijn meestal meerdere actoren betrokken. Het is belangrijk om de actoren in kaart te brengen en te
kijken wat ze voor jou kunnen betekenen. Wie heb je nodig voor je oplossing en welke groep heeft bokkademacht (is
in staat op de oplossing te kunnen bokkeren)


Democratische rechtsstaat
Democratie is een manier om een land te besturen. Het woord is afgeleid van het Griekse woord demokratia.
Demos: volk kratein: regeren. Oftewel het volk regeert.

Directe democratie = burgers komen naar volksvergadering. Daar werd direct door burgers gestemd
Indirecte democratie = burgers kiezen het parlement. Zij brengen hun stem uit voor ons
Parlementaire democratie = het volk kiest het parlement. Het parlement maakt vervolgens beslissingen

Staat kenmerken
- Specifiek grondgebied met grenzen
- Er is een bevolking
- Er is een wettelijke ordening en een bestuurlijke organisatie
- Staat is erkend door andere staten

Rechtstaat kenmerken
- Overheidshandelen gebaseerd op de wet (legaliteitsbeginsel)
- Machtenscheiding (trias politica) overheidsmacht wordt verdeeld in een wetgevende (wetsvoorstellen regering),
uitvoerende (uitvoeren wat de wetgever heeft bepaald, bijv. politie inschakelen) en rechtssprekende
(controleren van de andere machten) macht
o Deze drie verschillende functies worden uitgeoefend door 3 verschillende personen
o Deze drie personen moeten onafhankelijk van elkaar functioneren
o Deze drie organen mogen alleen werkzaamheden van hun eigen vakgebied verrichten
- Vrije (geheime) verkiezingen
- Bestaan van grondrechten
- Vrije media
Geheime verkiezingen zijn belangrijk omdat we in alle vrijheid zelf willen bepalen wie voor ons de beste
volksvertegenwoordiger is.


Bestuur
Er kunnen spanningen tussen een rechtsstaat en een democratie ontstaan. De wil van het volk is namelijk niet altijd
gelijk aan de regels van het recht.
Decentrale eenheidsstaat  staat waar heel veel op centraal niveau geregeld is, maar de uitvoering op kleiner
niveau worden uitgevoerd, Bevoegdheden over de kleinere eenheden verdeeld
Eenheidsstaat  staat vanuit een centraal wettelijk punt geleid in een geheel
Decentraal  lager niveau ook dingen zelf bepaald en uitgevoerd kunnen worden

Autonome taken  taken die je zelfstandig uit kan voeren
Medebewind taken taken die in meerdere lagen in samenwerking uitgevoerd worden

Algemeen/territoriaal bestuur  oneindig takenpakket binnen een bepaald gebied waar zelf beslissingen mag
nemen, wanneer ze niet in strijd zijn met hogere regelgeving.
Open huishouding
Democratische verantwoording  verantwoording afleggen over de nieuwe regels