dienstverlening
Cirkels van empowerment
, Hoofdstuk 1: Oplossingsgericht hulpverlenen.
Dit boek is gebaseerd op:
Sterk gericht op basis van empowerment.
Een generalistisch, doel- en resultaatgerichte werkwijze.
Samenwerkingsgericht met cliënten en hun hulpbronnen.
Kortdurend, zo kort als mogelijk.
1.1: Oplossingsgericht hulpverlenen.
Oplossingsgericht hulpverlenen is een praktische contact- en vraaggerichte methode, waarbij de
antwoorden van de cliënt leidend zijn in de interactie. In plaats van het onderzoeken wat er allemaal
niet goed gaat, zijn we gericht op de unieke krachten en sterkten van de cliënt. Het gaat dus om de
kortste weg naar het doel, waarbij de kwaliteit van samenwerking tussen hulpverlener en cliënt voorop
staat. Je kunt hier bij gebruik maken van andere opvattingen, technieken en methoden die passen in
het spectrum van strength based werken.
Door haar praktische en fasegewijze opbouw en een overzichtelijke structuur, biedt het de
hulpverlener houvast tijdens het proces.
1.2: Ontwikkelingen in maatschappelijk werk en hulpverlening.
Vanaf de 19e eeuw kwam de achtergrond vooral uit pogingen om mensen te bevrijden uit hun
erbarmelijke omstandigheden, maar ook om ze aan te passen aan de maatschappelijke en sociale
structuren van die tijd. In de eerste jaren van de 20 e eeuw onderging de hulpverlening onder invloed
van het medisch en psychoanalytisch model een belangrijke verandering. Mary Ellen zocht naar de
oorzaken van armoede en achterstand in de wisselwerking tussen persoon en omgeving. Met en na
Freud kreeg de psychiater, psychotherapeut en hulpverlener voor het eerst een eigen domein. Het
werk professionaliseerde zich en zocht naar een eigen identiteit. In de jaren 1970/1980 ontstonden er
stromingen in de hulpverlening die de afhankelijkheid van de cliënt wilde verkleinen. Ook benadrukten
ze dat ze niet per definitie individueel verantwoordelijk zouden zijn voor hun problemen.
Empowerment en systeemdenken zijn twee essentiële denkwijzen binnen psychosociale
hulpverening. Empowerment gaat niet alleen over het bevorderen van autonomie maar streeft ernaar
de betrokkenheid van het individu met zijn sociale context te vergroten en te verstevigen. De methode
van oplossingsgericht hulpverlenen past in de hulpverleningsvisie van systeem- en contextgericht
werken. Hier ligt de nadruk op de wisselwerking tussen personen en hun onderlinge samenhang.
Huidige ontwikkelingen laten zien dat het niet de bewezen effectieve methoden zijn die
verantwoordelijk zijn in een effectieve hulpverlening. Hij onderscheid 5 factoren:
- De cliënt,
- De hulpverlener.
- De werkrelatie
- De hoop (en andere placebo-effecten).
- Methode van werken.
In de meest recente analyse laat het zien dat de cliënt verreweg de belangrijkste factor is in het wel of
niet slagen van de hulpverleningsrelatie. De kwaliteit van de relatie (empathie, warmte, respect en
hoop) zijn een betere voorspeller dan theoretische disciplines.
De houding van de hulpverlener moet gekenmerkt zijn door:
- Nieuwsgierigheid.
- Hoop.
- Respect.
- Verbinding.