Boek H2 Homo Sociologicus
2.1 Kuddedieren
Sociologen spreken over ‘groeperingen’
Er wordt continu sociale controle uitgeoefend om de andere in het gareel te houden. Dat
gebeurt door positieve & negatieve sancties. Lukt dat niet? Dan word je uit de groep
verwijderd.
2.2 Homo sociologicus
Veel van ons gedrag is sociaal bepaald. Ralph Dahrendorf: De mens is een ‘homo
sociologicus’ wiens leven vooral gedirigeerd wordt door de rollen die van hem verwacht
worden.
Mark Elchardus: vind dat mensen niet zo individualistisch zijn als zij zelf vaak denken.
Onderwijsniveau en mediagebruik voorspellen de mensen hun opvattingen en gedragingen.
40% van de verschillen in geluksgevoel komt door verschillen in genetische aanleg.
60% van de verschillen in geluksgevoel komt door invloeden uit de omgeving.
^ heeft ook te maken met genen.
Bij geluksgevoel is er dus sprake van een complex samenspel tussen genetische aanleg en
omgevingsinvloeden.
Omgevingsinvloeden, noemen we maatschappelijke factoren en hebben een verschillende
oorsprong:
- Groeperingen: Gaat om de mensen met wie je opgroeid.
- Cultuur: bestaat uit woorden, normen, verwachtingen en doeleinden die we als
samenleving of onderdeel daarvan met elkaar delen.
Bv: Nederlands spreken, rechts heeft voorrang etc.
- Sociale laag/machtspositie: Belangrijk voor je doen en laten.
^ wordt voor je gekozen, is waar je bent geboren.
- Maatschappelijke ontwikkeling: bv emancipatie, meer zelfredzaamheid en
participatiesamenleving.
Alle boven genoemde punten beïnvloeden elkaar.
Multicausaliteit: meerdere factoren.
(individu aangepaste zorg, eenzaamheid voorkomen)
2.3 De Roltherapie
Bij elke positie hoort een rol.
Gedrag wordt bepaald door de verwachting van de samenleving,
2.3.1 Posities
Een positie is een plaats in een netwerk van relaties
Toegewezen posities: Komen aanwaaien bv broer.
, Verworven posities: Daar moet je zelf iets voor doen, bv student.
2.3.2 Sociale status: Is de waardering die de samenleving aan een positie hecht in relatie tot
andere posities.
2.3.3 sociaal aanzien: is de mate van waardering die men heeft voor de wijze waarop iemand
een positie bekleed.
Als Mark actie voert voor AZC dan gaat de waardering bij zijn medestudenten omhoog en
ouders omlaag.
2.3.4 Sociale structuur: Is de wijze waarop de posities in een samenleving of groep op elkaar
betrokken zijn. (de relaties tussen posities)
Organogram: is een schema van de structuur van een organisatie
2.3.5 Rollen
Een rol is het gedrag dat van een positiebekleder verwacht wordt.
Dahrendorf: Eine Argeliche Tatsache > Een lastige zaak
2.3.6 Rolattributen en statussymbolen
Rolattributen zijn uiterlijkheden die nuttig zijn of dienen als herkenningsmiddel van een rol.
Bv een overal of toga etc.
Statussymbolen zijn uiterlijkheden die verwijzen naar prestige, rijkdom macht, invloed
gezag..
Bv een villa, dure auto, vrienden op insta
Conspicious consumption: middel om je sociale status te verhoren. Bv van voetbal op golf
gaan.
2.3.7 Rolconflicten
Intern Rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van één positie die hij bekleedt.
Bv stagebegeleider verwacht inzet AZC als student ouders verwachten dat hij hard studeert.
Extern rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van verschillende posities die hij bekleedt.
Hoe om te gaan met rolconflicten?
1. Tegenstrijdige verwachtingen zoveel mogelijk gescheiden houden
2. Een compromis zoeken
3. Een van de rollen prioriteit geven
4. Bepaalde gedragingen van anderen verborgen houden
5. De omgeving duidelijk maken dat er tegenstrijdige verwachtingen zijn.
2.3.8 Kritiek op de roltheorie
2.1 Kuddedieren
Sociologen spreken over ‘groeperingen’
Er wordt continu sociale controle uitgeoefend om de andere in het gareel te houden. Dat
gebeurt door positieve & negatieve sancties. Lukt dat niet? Dan word je uit de groep
verwijderd.
2.2 Homo sociologicus
Veel van ons gedrag is sociaal bepaald. Ralph Dahrendorf: De mens is een ‘homo
sociologicus’ wiens leven vooral gedirigeerd wordt door de rollen die van hem verwacht
worden.
Mark Elchardus: vind dat mensen niet zo individualistisch zijn als zij zelf vaak denken.
Onderwijsniveau en mediagebruik voorspellen de mensen hun opvattingen en gedragingen.
40% van de verschillen in geluksgevoel komt door verschillen in genetische aanleg.
60% van de verschillen in geluksgevoel komt door invloeden uit de omgeving.
^ heeft ook te maken met genen.
Bij geluksgevoel is er dus sprake van een complex samenspel tussen genetische aanleg en
omgevingsinvloeden.
Omgevingsinvloeden, noemen we maatschappelijke factoren en hebben een verschillende
oorsprong:
- Groeperingen: Gaat om de mensen met wie je opgroeid.
- Cultuur: bestaat uit woorden, normen, verwachtingen en doeleinden die we als
samenleving of onderdeel daarvan met elkaar delen.
Bv: Nederlands spreken, rechts heeft voorrang etc.
- Sociale laag/machtspositie: Belangrijk voor je doen en laten.
^ wordt voor je gekozen, is waar je bent geboren.
- Maatschappelijke ontwikkeling: bv emancipatie, meer zelfredzaamheid en
participatiesamenleving.
Alle boven genoemde punten beïnvloeden elkaar.
Multicausaliteit: meerdere factoren.
(individu aangepaste zorg, eenzaamheid voorkomen)
2.3 De Roltherapie
Bij elke positie hoort een rol.
Gedrag wordt bepaald door de verwachting van de samenleving,
2.3.1 Posities
Een positie is een plaats in een netwerk van relaties
Toegewezen posities: Komen aanwaaien bv broer.
, Verworven posities: Daar moet je zelf iets voor doen, bv student.
2.3.2 Sociale status: Is de waardering die de samenleving aan een positie hecht in relatie tot
andere posities.
2.3.3 sociaal aanzien: is de mate van waardering die men heeft voor de wijze waarop iemand
een positie bekleed.
Als Mark actie voert voor AZC dan gaat de waardering bij zijn medestudenten omhoog en
ouders omlaag.
2.3.4 Sociale structuur: Is de wijze waarop de posities in een samenleving of groep op elkaar
betrokken zijn. (de relaties tussen posities)
Organogram: is een schema van de structuur van een organisatie
2.3.5 Rollen
Een rol is het gedrag dat van een positiebekleder verwacht wordt.
Dahrendorf: Eine Argeliche Tatsache > Een lastige zaak
2.3.6 Rolattributen en statussymbolen
Rolattributen zijn uiterlijkheden die nuttig zijn of dienen als herkenningsmiddel van een rol.
Bv een overal of toga etc.
Statussymbolen zijn uiterlijkheden die verwijzen naar prestige, rijkdom macht, invloed
gezag..
Bv een villa, dure auto, vrienden op insta
Conspicious consumption: middel om je sociale status te verhoren. Bv van voetbal op golf
gaan.
2.3.7 Rolconflicten
Intern Rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van één positie die hij bekleedt.
Bv stagebegeleider verwacht inzet AZC als student ouders verwachten dat hij hard studeert.
Extern rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van verschillende posities die hij bekleedt.
Hoe om te gaan met rolconflicten?
1. Tegenstrijdige verwachtingen zoveel mogelijk gescheiden houden
2. Een compromis zoeken
3. Een van de rollen prioriteit geven
4. Bepaalde gedragingen van anderen verborgen houden
5. De omgeving duidelijk maken dat er tegenstrijdige verwachtingen zijn.
2.3.8 Kritiek op de roltheorie
