Samenvatting Economie Wereldeconomie

Samenvatting wereldeconomie

Hoofdstuk 1 – Een wereld van verschillen

Verschillende soorten welvaart:

- In enge zin: maten waarin men in staat is de schaarste te verminderen door aankoop van
goederen of diensten  reële inkomen
- In ruime zin: ook de welvaart in enge zin maar daarnaast wordt rekening gehouden met
negatieve externe effecten, inkomensverdeling en mate van vrije tijd

Een veel gebruikte welvaartsindicator is het BBP per hoofd van de bevolking  gemiddelde primaire
inkomen  BBP per hoofd is altijd een gemiddelde  zegt niets over de verdeling  in sommige
landen verdienen de elite gigantisch veel terwijl de overgrote meerderheid een inkomen heeft rond
de armoedegrens

De armoedegrens is het minimale bedrag dat nodig is om menswaardig te kunnen leven 
voldoende toegang tot kleding, drinkwater, voedsel, scholing, huisvesting etc.

De productie van de informele sectoren worden niet meegerekend bij het BBP  geeft een
vertekend beeld van de koopkracht  informele sector vaak relatief groter in armere landen

HDI (Human Development Index) is een indexcijfer dat berekend wordt op basis van het gemiddelde
van een aantal indicatoren zoals levensverwachting en jaren onderwijs

IMF (Internationaal Monetair Fonds) heeft als doel het internationale betalingsverkeer soepel te
laten verlopen  helpt landen met een tekort aan buitenlandse valuta (deviezen)  Wereldbank is
hiernaast ook opgericht  verstrekken leningen aan ontwikkelingslanden met zachte voorwaarden

OESO (Organisatie Economische Samenwerking en Ontwikkeling) is een orgaan voor overleg en
samenwerking op sociaaleconomisch gebied

De wisselkoers is een gebrekkige omrekeningsfactor  enorme prijsverschillen  er wordt
uitgegaan van een standaardpakket van goederen en diensten  waarde van dat pakket uitgedrukt
in de lokale munteenheid  Koopkrachtpariteit is een theoretische wisselkoers die rekening houdt
met de prijsverschillen tussen landen

Aanbod op de valutamarkt bestaat uit alle binnenlandse partijen die iets in het buitenland willen,
vraag op de valutamarkt bestaat uit alle buitenlandse partijen die iets willen met een bepaalde munt

Koopkracht tussen de verschillende landen kan vergeleken worden door te kijken naar wat goederen
kosten (b.v. een Big Mac)  Big Mac Index

Hoofdstuk 2 – Het internationale economisch verkeer

Arbeidsverdeling/arbeidsdeling = het verdelen van de productieprocessen in deeltaken

We onderscheiden import en export bij internationale handel  geven de waarde van de
verhandelde goederen weer  internationale vervlechtingen van economisch verkeer =
globalisering  verschil tussen de waarde van import en export is het saldo van de handelsbalans

Wederuitvoer omvat de goederen die b.v.b per schip worden ingevoerd en vervolgens weer
verspreid worden over de wereld

, Naast goederenverkeer hebben we ook het dienstenverkeer  gaat met name om geldstromen die
te maken hebben met vervoersdiensten en reisverkeer

Om de rol van de buitenlandse handel in een land te kunnen vergelijken met andere landen worden
quotes gebruikt  uitvoer gerelateerd aan het BBP  invoer- en uitvoerquote



Deze quotes geven de openheid van een economie aan
 hoe hoger de quote, hoe opener de economie  meer transacties met het buitenland  0 =
gesloten economie (autarkie)

Bij grensoverschrijdende kapitaalbewegingen maken we onderscheid tussen buitenlandse
beleggingen en directe buitenlandse investeringen  beleggingen zijn bedoeld om inkomen te
verdienen of vermogen te vergroten

Directe buitenlandse investeringen bestaan uit:
- Transacties in aandelen met als doel zeggenschap
- Investeringen in buitenlands onroerend goed
- Onderlinge leningen binnen een concern

Multinationals zijn bedrijven die produceren in verschillende landen, waarom?
- Onderzoek naar aanwezigheid en exploitatie van bodemschatten
- Producten verkopen in het buitenland
- Hoge invoerheffingen omzeilen
- Aanwezigheid arbeid en kapitaal  offshoring (bedrijf verplaatst productie naar een andere
afdeling v/h eigen bedrijf in het buitenland) en outsourcing (bedrijf verplaatst productie voor
een deel naar een ander bedrijf in het buitenland

Comparatieve-kostentheorie (Ricardo)  een land moet zich specialiseren in die productie, waarbij
het een comparatief kostenvoordeel heeft (laagste opofferingskosten)  waarde van een product
wordt bepaald door het aantal uren arbeid dat nodig is  meer productie

Grote invloed op het kostenniveau is de beschikbaarheid van productiefactoren  de kwaliteit en
kwantiteit van KANO  kan een comparatief kostenvoordeel geven als deze in ruime mate aanwezig
zijn t.o.v. andere landen  een land zal de productie naar zich toetrekken als er een comparatief
voordeel aanwezig is (in de praktijk is dat niet zo  er wordt uitgegaan va heterogene goederen)

Arbeidswaardeleer: de waarde van producten wordt volledig bepaald door het aantal uren arbeid
dat nodig is om een product te maken

Overheden die de binnenlandse producten willen beschermen, kunnen kiezen uit een veelheid aan
maatregelen  protectionistische maatregelen zullen binnenlandse bedrijven bevoordelen
- Tarifaire protectie: invloed op de prijs van een product  invoerheffingen (product wordt
duurder en daarom minder gekocht) en exportsubsidie (product goedkoper voor het
buitenland, beter concurreren op de wereldmarkt)
- Non-tarifaire protectie: maatregelen die geen invloed hebben op de prijs  invoerquotum
(maximum aantal producten toegestaan) en kwaliteitseisen stellen aan producten die op de
markt worden gebracht