29-9-2015
Organisatieleer &
-strategie voor
Ondernemingsrecht
College 5
Agencytheorie
Agency-theorie
Beschrijft relatie tussen principal – agent
Ruim begrip (niet louter juridisch)
Binnen de organisatie van de onderneming
In marktrelaties
Twee hoofdstromingen
Positive theory of agency
Verklaring voor het bestaan en functioneren van
bestaande ondernemingsvormen
Theory of principal and agent
Verklaring voor beloningstructuur
Rationeel handelende partijen - opportunisme
Beide stromingen grijpen terug op Berle & Means
Separation of ownership and control
Beschrijving van beursgenoteerde
ondernemingen met wijd verspreid
aandelenbezit
Geen enkele aandeelhouder is in control
Bestuurders bezitten zelf ook aandelen?
Absenteïsme en free-rider-gedrag van outside-
aandeelhouders
Gevolg: alle belangrijke beslissingen worden
genomen door bestuurders, terwijl outside-
aandeelhouders niet in staat zijn bestuurders ter
verantwoording te roepen
1
, 29-9-2015
Separation of ownership and control
Berle & Means:
Er ontstaat een tegenstelling van belangen tussen bestuurders
↔ outside-aandeelhouders
Als gevolg van informatieasymmetrie:
Hidden information
Hidden action (moral hazard)
Belangen van aandeelhouders (korte termijn en lange termijn)
lopen niet altijd parallel en de markt zelf kan een katalysator
zijn voor pervers gedrag
In fiduciaire verhoudingen staat integriteit van de agent
centraal, maar is niet gegeven
Gevolg: bestuurders zijn in staat tot zelfverrijking ten
koste van de outside-aandeelhouders
Separation of ownership of
control
Assumptie winstgevendheid management-controlled
ondernemingen < owner-controlled ondernemingen
Assumptie gaat NIET altijd op, want:
Integriteit en ethiek bij managers is aanwezig?
Door werking van de market for corporate control
Welke assumptie worden hier gemaakt?
Zijn er andere mogelijkheden tot correctie van slechts
presterend bestuur? Vlg. § 7.2 en 15.6 + hedge funds
Door de werking van de market for managerial labour
(reputatie en afbreukrisico)
Door de werking van competitie op productmarkten
Door alignement via aandelen of optieplannen van
bestuurders?
Enron: a financial disaster
Yes, it’s me! Kenneth Lay…
I wanted more, more and more
But instead, I got busted and brought to justice
2
Organisatieleer &
-strategie voor
Ondernemingsrecht
College 5
Agencytheorie
Agency-theorie
Beschrijft relatie tussen principal – agent
Ruim begrip (niet louter juridisch)
Binnen de organisatie van de onderneming
In marktrelaties
Twee hoofdstromingen
Positive theory of agency
Verklaring voor het bestaan en functioneren van
bestaande ondernemingsvormen
Theory of principal and agent
Verklaring voor beloningstructuur
Rationeel handelende partijen - opportunisme
Beide stromingen grijpen terug op Berle & Means
Separation of ownership and control
Beschrijving van beursgenoteerde
ondernemingen met wijd verspreid
aandelenbezit
Geen enkele aandeelhouder is in control
Bestuurders bezitten zelf ook aandelen?
Absenteïsme en free-rider-gedrag van outside-
aandeelhouders
Gevolg: alle belangrijke beslissingen worden
genomen door bestuurders, terwijl outside-
aandeelhouders niet in staat zijn bestuurders ter
verantwoording te roepen
1
, 29-9-2015
Separation of ownership and control
Berle & Means:
Er ontstaat een tegenstelling van belangen tussen bestuurders
↔ outside-aandeelhouders
Als gevolg van informatieasymmetrie:
Hidden information
Hidden action (moral hazard)
Belangen van aandeelhouders (korte termijn en lange termijn)
lopen niet altijd parallel en de markt zelf kan een katalysator
zijn voor pervers gedrag
In fiduciaire verhoudingen staat integriteit van de agent
centraal, maar is niet gegeven
Gevolg: bestuurders zijn in staat tot zelfverrijking ten
koste van de outside-aandeelhouders
Separation of ownership of
control
Assumptie winstgevendheid management-controlled
ondernemingen < owner-controlled ondernemingen
Assumptie gaat NIET altijd op, want:
Integriteit en ethiek bij managers is aanwezig?
Door werking van de market for corporate control
Welke assumptie worden hier gemaakt?
Zijn er andere mogelijkheden tot correctie van slechts
presterend bestuur? Vlg. § 7.2 en 15.6 + hedge funds
Door de werking van de market for managerial labour
(reputatie en afbreukrisico)
Door de werking van competitie op productmarkten
Door alignement via aandelen of optieplannen van
bestuurders?
Enron: a financial disaster
Yes, it’s me! Kenneth Lay…
I wanted more, more and more
But instead, I got busted and brought to justice
2
