Diagnostiek collegeaantekeningen

Diagnostiek

College 1
Diagnostiek
 Betekenis diagnostiek in het Grieks
- Dia > uit elkaar halen
- Gignoskein > begrijpen/te weten komen
- Diagnostiek > kunnen onderscheiden van beelden
 Diagnose = vaststelling (bijv. ziekte) op grond van verschijnselen

Definities van psychodiagnostiek




 Kern overeenkomsten
- Individuele verschillen tussen mensen vaststellen
- Compleet, uniek en gedetailleerd beeld vormen van problematiek
- Gefundeerde advisering en probleemoplossing
 Psychodiagnostiek VS orthopedagogische diagnostiek
- Psychodiagnostiek legt nadruk op individu, orthopedagogische diagnostiek op
individu in de context

Componenten van diagnostiek
 COTAN m.b.t. testleer, theorieën en concepten en meetinstrumenten & NVO richtlijnen
m.b.t. diagnostisch proces
1. Testleer > ook wel psychometrie genoemd (leer van het meten)
- Statistische en methodologische kennis voor keuze van instrumenten en interpretatie
van scores
- Centrale begrippen > betrouwbaarheid, validiteit, normering
2. Theorieën en concepten
- Theorieën over individuele verschillen tussen personen en omgeving en ontwikkeling
van personen
- Centrale begrippen > eigenschappen, kenmerken, gedragingen, belevingen,
ontwikkeling, individu, omgeving

, 3. Meetinstrumenten
- Alle methoden om iets te weten te komen over een persoon en/of diens omgeving
zoals observatietechnieken, vragenlijsten etc.
- Centrale begrippen > items, vragen, opdrachten, observatie categorieën,
schaalconstructie
4. Diagnostisch proces
- Alle faasen die worden doorlopen in een diagnostisch proces > bevat normatieve
modellen/procedures die een bepaald stappenplan aangeven zodat iedereen
hetzelfde doet
- Centrale begrippen > regulatieve cyclus, empirische cyclus, NVO richtlijnen

Principes rondom verschillende vragen in de praktijk
1. Het type antwoord dat je zoekt bepaalt het doel van de diagnostiek en het type
diagnostiek
2. Het antwoord zelf vormt de diagnose > een bepaald type uitspraak waarin de
diagnostiek uitmondt

Verschillende type vragen in de praktijk
 Hoe ervaren alle betrokkene het gedrag van het kind?
 Wat is er aan de hand met het kind?
- Waaruit bestaat het probleem?
 Waarom zijn deze problemen met het kind er nu?
- Hoe komt het?
- Wat zijn de oorzaken van de problematische situatie?
 Wat is de meest geschikte behandeling of plaatsing gezien het kind en zijn situatie?
 Wat kan er gedaan worden om de problemen te verminderen of te doen verdwijnen?
 Heeft de geadviseerde behandeling het verwachte en gewenste effect opgeleverd?
- Zijn de problemen verminderd of verdwenen?

Verhelderende diagnostiek
 Voorafgaan aan de diagnostiek
 Ordenen van klachten en hulpvragen
 Geen antwoord of beslissing
- Vormgeven verdere diagnostische- en hulpverleningsproces

Onderkennende diagnostiek
 Beschrijvende of karakteriserende diagnostiek
- Objectieve beschrijving van het probleem > wat is de aard en ernst?
- Classificatie > is er sprake van een bepaalde stoornis?
- Niveaubepaling > wat is het vaardigheidsniveau?

Verklarende diagnostiek
 Je wilt weten hoe het komt dat het probleemgedrag er is zodat je de problematiek
begrijpt en aanknopingspunten hebt voor de behandeling
- Onderzoeken van condities/factoren die problemen veroorzaken of in stand houden
- Wetenschappelijke kennis is hierbij essentieel

,Indicerende diagnostiek
 Bepalen of een bepaald type behandeling of plaatsing geschikt is voor een kind en of
hij/zij voldoet aan toelatingscriteria
 Twee typen
- Plaatsing = toewijzen aan de meest geschikte behandeling, kiezen uit alternatieven
- Selectie = bepalen van geschiktheid voor bijv. een opleiding/behandeling
 Bij indicerende diagnostiek (in enge zin) is je advies slechts een beslissing > je zegt
niks over hoe de behandeling ingevuld moet worden

(be)handelingsgerichte diagnostiek > ook wel indicerende diagnostiek in ruimte zin
 Hulpverlening plannen en de kans van slagen van een bepaalde interventie
inschatten
- Behandelingsplan
- Taxatie veranderbaarheid
 Beoordelen wat kind, ouders en leerkracht nodig hebben om problematiek te
verminderen
- Welke doelen centraal, en welke aanpak daarvoor nodig

Evaluatie diagnostiek
 Weten of het advies het gewenste effect heeft gehad
- Moet de behandeling veranderd, stopgezet of voortgezet
 Monitoring is hierbij van belang > is de interventie zoals bedoeld uitgevoerd




Classificeren lijkt verklarende diagnostiek maar dat is het niet
 Je kijkt of er sprake is van bepaalde gedragingen/symptomen en geeft daar een naam
aan
- Impulsief gedag is een kenmerk van ADHD, de stoornis vormt dus niet de verklaring
voor het impulsieve gedrag > want het impulsieve gedrag wordt niet verklaard door
het impulsieve gedrag

, Classificeren > binnen orthopedagogiek vooral gericht op verandering voor kind binnen de
context
 Classificeren geen doel op zich maar…
- Geeft toegang tot literatuur
- Geeft toegang tot financiering
- Geeft toegang tot behandelingen & soms voorwaarden voor plaatsing

College 2
Typen diagnostiek in chronologische volgorde
1. Screening > preventief en niveaubepaling
2. Verheldering
3. Onderkenning > probleembeschrijving, niveaubepaling, classificatie
4. Verklaring
5. Indicering in enge zin > plaatsing en selectie
6. Begeleiding > invulling en veranderbaarheid
7. Evaluatie > bijstelling en effectbepaling

Orthopedagogische diagnostiek VS traditionele psychodiagnostiek




 De traditionele psychodiagnostiek legt de focus meer op de bovenste drie typen
diagnostiek (screening, verheldering en onderkenning) en de orthopedagogische diagnostiek
legt de focus meer op de onderste drie (indicering in enge zin, begeleiding en evaluatie)