Autonoom zenuwstelsel
Sensibel systeem:
Informatie de buitenwereld
o Via afferente banen
Mechanische sensoren
Druk, trekkracht, vibratie, etc.
Thermische sensoren
Temperatuur
Chemische sensoren
Concentraties van bepaalde stoffen (Na+ / K+)
Elektromagnetische sensoren (ogen)
Licht
Nocisensoren
Pijn
Exteroceptieve sensoren: nemen buitenwereld waar (zicht, geluid, reuk, smaak, tast)
Interoceptieve sensoren: inwendig (in bloedvaten, darmen, blaas)
Proprioceptieve sensoren: houding, beweging (in spieren, pezen, gewrichtskapsel)
Zintuigen raken gewend aan prikkels adaptatie (aanpassing)
Perifere adaptatie bij sensor
o Vb.: ring om vinger
Centrale adaptatie bij impulsoverdracht (onder invloed van thalamus)
o Vb.: tikkende klok
,Limbische systeem
Het limbische systeem: bestaat uit de olfactorische cortex, verschillende kernen, gyri en
banen langs de grens tussen de grote hersenen en het diencephalon.
De functies van het limbische systeem:
1. Het reguleren van de emotionele toestand.
2. Het koppelen van de bewuste, intellectuele functies van de hersenschors aan de
onbewuste en autonome functies van de hersenstam.
3. Het ondersteunen van het lange termijn geheugen en het terugvinden van
herinneringen.
Limbische systeem = onderbewust systeem; onderdeel van sensibel systeem.
Emoties komt vooral voort uit dit systeem en daarbij speelt het een belangrijke rol bij het
formeren van herinneringen.
Bestaat uit:
Thalamus
o Onderscheidt belangrijke informatie van minder belangrijke, selectie welke
prikkels doorgegeven moeten worden.
Amygdala
o Zorgt voor verwerking van emoties (angst en blijdschap) Dysfunctie →
fobieën, depressie, PTSS, ect.
Hippocampus
o Rol bij opslaan van info, ruimtelijke oriëntatie, controleren van gedrag dat
van belang is voor overleving, lange termijn geheugen.
Hypothalamus
o Regelt de homeostase (interne milieu); direct door aanmaak hormonen,
indirect via de bloedbaan, verantwoordelijk voor hongergevoel en
reguleren autonome zenuwstelsel.
Reukzenuw (olfactory bulb)
o Geuren en herinneringen worden opgeslagen door het limbische systeem.
Meeste sensibele informatie loopt langs de thalamus; die bepaalt als het ware welke
informatie van belang is en welke niet.
Frontaalkwab:
Heeft belangrijke relaties met limbische systeem
o Regelt op een hoger niveau in hoeverre het limbisch systeem actief mag
zijn.
, Prefrontale cortex: heeft een remmende werking op het limbische systeem.
Formation reticularis
Formatio reticularis (slaap-waakcentrum)
Ligt voor het grootste deel in de hersenstam
Rol bij regelen van bewustzijn
Staat in verbinding met thalamus
ARAS → vanuit hersenstam stijgen vezels op die hersenschors activeren.
DRAS → dalen ook zenuwbanen af die de zenuwcellen van het ruggenmerg activeren.
Wanneer ARAS actief is → grote mate van paraatheid, aandacht en concentratie
Wanneer DRAS actief is → hoge mate van alertheid spieren. DRAS beïnvloedt
spierspanning, houding
Koppeling tussen beide systemen: bij geestelijke en zintuiglijke paraatheid (ARAS),
geldt dit ook voor houding en spieren:
Is men psychisch gespannen, dan blijkt dit ook uit de spierspanning (verkrampte
houding)
Wanneer men in slaap valt terwijl men staat → inzakken: wanneer ARAS stopt,
stopt DRAS ook
‘Knikkebollen’ wordt veroorzaakt door verminderende spierspanning van de nekspieren.
ARAS → door activiteit van je lichaam maak je je hoofd bewust.
DRAS → door het brein actief te maken, activeer je je lichaam.
4 belangrijke functies van de formatio reticularis:
1. Motorische functie
Vanuit de hogere hersengebieden lopen verbindingen naar de formatio
reticularis, zo worden je houding, evenwicht en basisspierspanning geregeld.
Verder lopen vanuit de ogen, oren en evenwichtsorganen verbindingen via de
formatio reticularis naar de kleine hersenen. In de kleine hersenen wordt ook je
coördinatie geregeld. Ja kan dankzij je formatio reticularis ook voorwerpen
volgen met je ogen. Tot slot worden ook vanuit hier impulsen naar je
Sensibel systeem:
Informatie de buitenwereld
o Via afferente banen
Mechanische sensoren
Druk, trekkracht, vibratie, etc.
Thermische sensoren
Temperatuur
Chemische sensoren
Concentraties van bepaalde stoffen (Na+ / K+)
Elektromagnetische sensoren (ogen)
Licht
Nocisensoren
Pijn
Exteroceptieve sensoren: nemen buitenwereld waar (zicht, geluid, reuk, smaak, tast)
Interoceptieve sensoren: inwendig (in bloedvaten, darmen, blaas)
Proprioceptieve sensoren: houding, beweging (in spieren, pezen, gewrichtskapsel)
Zintuigen raken gewend aan prikkels adaptatie (aanpassing)
Perifere adaptatie bij sensor
o Vb.: ring om vinger
Centrale adaptatie bij impulsoverdracht (onder invloed van thalamus)
o Vb.: tikkende klok
,Limbische systeem
Het limbische systeem: bestaat uit de olfactorische cortex, verschillende kernen, gyri en
banen langs de grens tussen de grote hersenen en het diencephalon.
De functies van het limbische systeem:
1. Het reguleren van de emotionele toestand.
2. Het koppelen van de bewuste, intellectuele functies van de hersenschors aan de
onbewuste en autonome functies van de hersenstam.
3. Het ondersteunen van het lange termijn geheugen en het terugvinden van
herinneringen.
Limbische systeem = onderbewust systeem; onderdeel van sensibel systeem.
Emoties komt vooral voort uit dit systeem en daarbij speelt het een belangrijke rol bij het
formeren van herinneringen.
Bestaat uit:
Thalamus
o Onderscheidt belangrijke informatie van minder belangrijke, selectie welke
prikkels doorgegeven moeten worden.
Amygdala
o Zorgt voor verwerking van emoties (angst en blijdschap) Dysfunctie →
fobieën, depressie, PTSS, ect.
Hippocampus
o Rol bij opslaan van info, ruimtelijke oriëntatie, controleren van gedrag dat
van belang is voor overleving, lange termijn geheugen.
Hypothalamus
o Regelt de homeostase (interne milieu); direct door aanmaak hormonen,
indirect via de bloedbaan, verantwoordelijk voor hongergevoel en
reguleren autonome zenuwstelsel.
Reukzenuw (olfactory bulb)
o Geuren en herinneringen worden opgeslagen door het limbische systeem.
Meeste sensibele informatie loopt langs de thalamus; die bepaalt als het ware welke
informatie van belang is en welke niet.
Frontaalkwab:
Heeft belangrijke relaties met limbische systeem
o Regelt op een hoger niveau in hoeverre het limbisch systeem actief mag
zijn.
, Prefrontale cortex: heeft een remmende werking op het limbische systeem.
Formation reticularis
Formatio reticularis (slaap-waakcentrum)
Ligt voor het grootste deel in de hersenstam
Rol bij regelen van bewustzijn
Staat in verbinding met thalamus
ARAS → vanuit hersenstam stijgen vezels op die hersenschors activeren.
DRAS → dalen ook zenuwbanen af die de zenuwcellen van het ruggenmerg activeren.
Wanneer ARAS actief is → grote mate van paraatheid, aandacht en concentratie
Wanneer DRAS actief is → hoge mate van alertheid spieren. DRAS beïnvloedt
spierspanning, houding
Koppeling tussen beide systemen: bij geestelijke en zintuiglijke paraatheid (ARAS),
geldt dit ook voor houding en spieren:
Is men psychisch gespannen, dan blijkt dit ook uit de spierspanning (verkrampte
houding)
Wanneer men in slaap valt terwijl men staat → inzakken: wanneer ARAS stopt,
stopt DRAS ook
‘Knikkebollen’ wordt veroorzaakt door verminderende spierspanning van de nekspieren.
ARAS → door activiteit van je lichaam maak je je hoofd bewust.
DRAS → door het brein actief te maken, activeer je je lichaam.
4 belangrijke functies van de formatio reticularis:
1. Motorische functie
Vanuit de hogere hersengebieden lopen verbindingen naar de formatio
reticularis, zo worden je houding, evenwicht en basisspierspanning geregeld.
Verder lopen vanuit de ogen, oren en evenwichtsorganen verbindingen via de
formatio reticularis naar de kleine hersenen. In de kleine hersenen wordt ook je
coördinatie geregeld. Ja kan dankzij je formatio reticularis ook voorwerpen
volgen met je ogen. Tot slot worden ook vanuit hier impulsen naar je
