Naam: Annelien van der Plas
Studentnummer: s2137402
Datum: 07-10-2021
Woorden: 1047
Arrest: HvJ EU 19 april 2018, Case C–565/16, ECLI:EU:C:2018:265
1. In de onderhavige zaak is er namens een minderjarig kind door beide ouders een verzoek
ingediend bij de Griekse rechter om een rechterlijke machtiging te verkrijgen tot verwerping
van een voor het kind bestemde nalatenschap van de grootvader. Zowel beide ouders als het
kind hebben hun gewone verblijfplaats in Italië. De grootvader verbleef op het tijdstip van
zijn overlijden in Griekenland. De Griekse rechter vraagt zich nu af of de Griekse rechterlijke
instanties bevoegd zijn om kennis te nemen van het verzoek tot verwerping van de
nalatenschap namens de minderjarige, en in het bijzonder of een prorogatie van rechtsmacht
mogelijk is op grond van artikel 12 (3) van de verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad
van 27 november 2003 (hierna Brussel II-bis). In de onderhavige zaak heeft het Hof van
Justitie via een prejudiciële vraag beoordeelt wat de precieze reikwijdte is van artikel 12 (3)
(b) Brussel II-bis. Deze rechtsvraag zal ook in deze annotatie worden behandeld.
3. Om te beoordelen welke rechterlijke instantie bevoegd is om van een geschil kennis te
nemen moet zowel het temporeel, materieel en formeel toepassingsgebied van Brussel II-bis
worden getoetst. Allereerst is aan het temporeel toepassingsgebied voldaan op grond van
artikel 72 juncto artikel 64 van Brussel II-bis. De procedure is namelijk ingesteld na 1 maart
2005.1 Het materieel toepassingsgebied van de verordening is te vinden in artikel 1 (1)
Brussel II-bis. In casu betreft het een verzoek tot goedkeuring door de rechter voor bewind-
en voogdijzaken, welke een rechtstreeks gevolg is van de toestand en bekwaamheid van de
minderjarige. Er kan derhalve worden gesteld dat het verzoek een maatregel betreft ter
bescherming van het kind, die verband houdt met het beheer over het vermogen van het kind.
Op grond van artikel 1 (1) (b), en 1 (2) (e) is derhalve Brussel II-bis materieel van
toepassing.2
4. Het formeel toepassingsgebied van de verordening is in beginsel te vinden in artikel 8 (1)
Brussel II-bis. Dit artikel bepaalt dat inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, de gerechten
van de lidstaat waar het kind zijn gewone verblijfplaats heeft bevoegd zijn. Een uitzondering
op deze hoofdregel is te vinden in artikel 12 (3) Brussel II-bis, die de prorogatie van
rechtsmacht regelt. De voorwaarden voor een geldige prorogatie betreffen ten eerste dat het
kind een nauwe band met de lidstaat moet hebben (sub a).3 Ten tweede dient de bevoegdheid
van het gerecht uitdrukkelijk dan wel op enige andere ondubbelzinnige wijze te worden
aanvaard door alle partijen bij de procedure, op het tijdstip waarop de zaak bij het gerecht
aanhangig is gemaakt. Ook moet het belang van het kind zijn gerechtvaardigd (sub b). Wat
precies de reikwijdte is van de in de sub b genoemde voorwaarden wordt door het Hof van
Justitie nader uitgelegd.
1 De procedure is ingesteld op 25 oktober 2016.
2 In het arrest van het Hof van 6 oktober 2015 (Matousková) is bepaald dat goedkeuring door de rechter voor bewind- en
voogdijzaken een maatregel vormt ter bescherming van het kind betreffende de beschikking over zijn vermogen. Dit verzoek
valt dus niet onder het erfrecht (artikel 1 lid 3 sub f van Brussel II-bis).
3
De nauwe band kan ‘met name’ bestaan wanneer een van de personen die de ouderlijke verantwoordelijkheid dragen zijn
gewone verblijfplaats in die lidstaat heeft of wanneer het kind de nationaliteit van de lidstaat heeft. Deze opsomming is niet
limitatief, ook andere omstandigheden kunnen in aanmerking worden genomen.
Studentnummer: s2137402
Datum: 07-10-2021
Woorden: 1047
Arrest: HvJ EU 19 april 2018, Case C–565/16, ECLI:EU:C:2018:265
1. In de onderhavige zaak is er namens een minderjarig kind door beide ouders een verzoek
ingediend bij de Griekse rechter om een rechterlijke machtiging te verkrijgen tot verwerping
van een voor het kind bestemde nalatenschap van de grootvader. Zowel beide ouders als het
kind hebben hun gewone verblijfplaats in Italië. De grootvader verbleef op het tijdstip van
zijn overlijden in Griekenland. De Griekse rechter vraagt zich nu af of de Griekse rechterlijke
instanties bevoegd zijn om kennis te nemen van het verzoek tot verwerping van de
nalatenschap namens de minderjarige, en in het bijzonder of een prorogatie van rechtsmacht
mogelijk is op grond van artikel 12 (3) van de verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad
van 27 november 2003 (hierna Brussel II-bis). In de onderhavige zaak heeft het Hof van
Justitie via een prejudiciële vraag beoordeelt wat de precieze reikwijdte is van artikel 12 (3)
(b) Brussel II-bis. Deze rechtsvraag zal ook in deze annotatie worden behandeld.
3. Om te beoordelen welke rechterlijke instantie bevoegd is om van een geschil kennis te
nemen moet zowel het temporeel, materieel en formeel toepassingsgebied van Brussel II-bis
worden getoetst. Allereerst is aan het temporeel toepassingsgebied voldaan op grond van
artikel 72 juncto artikel 64 van Brussel II-bis. De procedure is namelijk ingesteld na 1 maart
2005.1 Het materieel toepassingsgebied van de verordening is te vinden in artikel 1 (1)
Brussel II-bis. In casu betreft het een verzoek tot goedkeuring door de rechter voor bewind-
en voogdijzaken, welke een rechtstreeks gevolg is van de toestand en bekwaamheid van de
minderjarige. Er kan derhalve worden gesteld dat het verzoek een maatregel betreft ter
bescherming van het kind, die verband houdt met het beheer over het vermogen van het kind.
Op grond van artikel 1 (1) (b), en 1 (2) (e) is derhalve Brussel II-bis materieel van
toepassing.2
4. Het formeel toepassingsgebied van de verordening is in beginsel te vinden in artikel 8 (1)
Brussel II-bis. Dit artikel bepaalt dat inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, de gerechten
van de lidstaat waar het kind zijn gewone verblijfplaats heeft bevoegd zijn. Een uitzondering
op deze hoofdregel is te vinden in artikel 12 (3) Brussel II-bis, die de prorogatie van
rechtsmacht regelt. De voorwaarden voor een geldige prorogatie betreffen ten eerste dat het
kind een nauwe band met de lidstaat moet hebben (sub a).3 Ten tweede dient de bevoegdheid
van het gerecht uitdrukkelijk dan wel op enige andere ondubbelzinnige wijze te worden
aanvaard door alle partijen bij de procedure, op het tijdstip waarop de zaak bij het gerecht
aanhangig is gemaakt. Ook moet het belang van het kind zijn gerechtvaardigd (sub b). Wat
precies de reikwijdte is van de in de sub b genoemde voorwaarden wordt door het Hof van
Justitie nader uitgelegd.
1 De procedure is ingesteld op 25 oktober 2016.
2 In het arrest van het Hof van 6 oktober 2015 (Matousková) is bepaald dat goedkeuring door de rechter voor bewind- en
voogdijzaken een maatregel vormt ter bescherming van het kind betreffende de beschikking over zijn vermogen. Dit verzoek
valt dus niet onder het erfrecht (artikel 1 lid 3 sub f van Brussel II-bis).
3
De nauwe band kan ‘met name’ bestaan wanneer een van de personen die de ouderlijke verantwoordelijkheid dragen zijn
gewone verblijfplaats in die lidstaat heeft of wanneer het kind de nationaliteit van de lidstaat heeft. Deze opsomming is niet
limitatief, ook andere omstandigheden kunnen in aanmerking worden genomen.
