H1 Maatschappelijk vraagstukken
1.1 Samenleven en afspraken maken
Samenleven doen we ook in een veel grotere groep. Samen met miljoenen inwoners van
Nederland vormen we de maatschappij.
In een samenleving hebben medebewoners niet altijd dezelfde wensen en belangen. Hierdoor
botsen medebewoners met hun visies en belangen.
Het belang van een individu is voor één persoon, maar het is niet altijd het belang van het
collectief (de hele groep).
Om botsingen te voorkomen maken we afspraken: regels en wetten. Om aan de belangen van
verschillende groepen tegemoet te komen wordt er gezocht naar een compromis.
Compromis: een overeenkomst waarbij alle partijen iets toegeven.
Onze standpunten en ideeën worden bepaald door onze waarden.
Waarden: uitgangspunten of principes die mensen belangrijk vinden in hun leven en die ze
daarom willen nastreven.
Voorbeelden hiervan zijn:
Gezondheid.
Status.
Vrijheid.
Familie.
Discipline.
Vorm: 1 abstract woord dat vaak eindigt op "–heid"
Uit waarden kunnen idealen ontstaan.
Idealen: zaken die je graag zou willen bereiken in je leven.
Uit waarden leiden (meestal) normen.
Normen: opvattingen over hoe je je op grond van een bepaalde waarde hoort te gedragen.
Je kunt het zien als een sociale verplichting die in bepaalde situaties wordt opgelegd door je
omgeving of door jezelf.
Vorm: (korte) zin die je kunt uitschrijven als "Altijd/nooit …[ww]... -en" (gedragsregel).
Probeer bovenstaande opvattingen in deze vorm te gieten.
, Maatschappelijke vraagstukken: wanneer belangen en visies van groepen mensen botsen.
Ze omvatten de belangrijkste vragen en problemen van onze huidige samenleving.
Ze gaan over problemen op macroniveau: grootschalige vraagstukken.
De gevolgen zijn op microniveau merkbaar.
Een maatschappelijk probleem heeft drie kenmerken.
1. Het probleem heeft gevolgen voor grote groepen:
bijv. fileprobleem autobestuurders, werkgevers, de overheid, transportbedrijven en
milieuorganisaties.
2. Er is sprake van tegengestelde belangen.
bijv. alcoholgebruik onder jongeren.
3. Er is een gemeenschappelijke oplossing nodig.
Er bestaan verschillende visies op de problemen en de oplossingen, doordat betrokkenen
tegengestelde belangen hebben.
Belang: het voor- of nadeel dat iemand ergens bij heeft.
Deze kunnen ontstaan uit verschillen in levensovertuiging of sociaaleconomische positie.
Hierbij horen ook verschillende politieke visies. Het heeft vaak met een financieel voor- of
nadeel te maken.
Als collectief kan dit (bijv. iedereen heeft belang bij een schone lucht), maar ook als individu
(bijv. zich ergeren aan de file).
Dilemma: een lastige keuze uit twee of meer alternatieven die we allemaal duidelijk nadelen
hebben (bijv. je ergert je aan de file, maar wilt ook niet dat er stukje natuur weggaat voor de
aanleg van autowegen).
Maatschappijleer: de manier waarop we in de samenleving met elkaar en met de
maatschappelijke vraagstukken die we tegenkomen.
Bijv. milieuvervuiling, werkloosheid, vergrijzing of criminaliteit.
‘’Kies je voor het individuele of persoonlijk belang?’’
Maatschappelijke problemen verschillen van persoonlijke problemen. Iets wordt pas een
maatschappelijk probleem als blijkt dat een grote groep ergens last van heeft
1.1 Samenleven en afspraken maken
Samenleven doen we ook in een veel grotere groep. Samen met miljoenen inwoners van
Nederland vormen we de maatschappij.
In een samenleving hebben medebewoners niet altijd dezelfde wensen en belangen. Hierdoor
botsen medebewoners met hun visies en belangen.
Het belang van een individu is voor één persoon, maar het is niet altijd het belang van het
collectief (de hele groep).
Om botsingen te voorkomen maken we afspraken: regels en wetten. Om aan de belangen van
verschillende groepen tegemoet te komen wordt er gezocht naar een compromis.
Compromis: een overeenkomst waarbij alle partijen iets toegeven.
Onze standpunten en ideeën worden bepaald door onze waarden.
Waarden: uitgangspunten of principes die mensen belangrijk vinden in hun leven en die ze
daarom willen nastreven.
Voorbeelden hiervan zijn:
Gezondheid.
Status.
Vrijheid.
Familie.
Discipline.
Vorm: 1 abstract woord dat vaak eindigt op "–heid"
Uit waarden kunnen idealen ontstaan.
Idealen: zaken die je graag zou willen bereiken in je leven.
Uit waarden leiden (meestal) normen.
Normen: opvattingen over hoe je je op grond van een bepaalde waarde hoort te gedragen.
Je kunt het zien als een sociale verplichting die in bepaalde situaties wordt opgelegd door je
omgeving of door jezelf.
Vorm: (korte) zin die je kunt uitschrijven als "Altijd/nooit …[ww]... -en" (gedragsregel).
Probeer bovenstaande opvattingen in deze vorm te gieten.
, Maatschappelijke vraagstukken: wanneer belangen en visies van groepen mensen botsen.
Ze omvatten de belangrijkste vragen en problemen van onze huidige samenleving.
Ze gaan over problemen op macroniveau: grootschalige vraagstukken.
De gevolgen zijn op microniveau merkbaar.
Een maatschappelijk probleem heeft drie kenmerken.
1. Het probleem heeft gevolgen voor grote groepen:
bijv. fileprobleem autobestuurders, werkgevers, de overheid, transportbedrijven en
milieuorganisaties.
2. Er is sprake van tegengestelde belangen.
bijv. alcoholgebruik onder jongeren.
3. Er is een gemeenschappelijke oplossing nodig.
Er bestaan verschillende visies op de problemen en de oplossingen, doordat betrokkenen
tegengestelde belangen hebben.
Belang: het voor- of nadeel dat iemand ergens bij heeft.
Deze kunnen ontstaan uit verschillen in levensovertuiging of sociaaleconomische positie.
Hierbij horen ook verschillende politieke visies. Het heeft vaak met een financieel voor- of
nadeel te maken.
Als collectief kan dit (bijv. iedereen heeft belang bij een schone lucht), maar ook als individu
(bijv. zich ergeren aan de file).
Dilemma: een lastige keuze uit twee of meer alternatieven die we allemaal duidelijk nadelen
hebben (bijv. je ergert je aan de file, maar wilt ook niet dat er stukje natuur weggaat voor de
aanleg van autowegen).
Maatschappijleer: de manier waarop we in de samenleving met elkaar en met de
maatschappelijke vraagstukken die we tegenkomen.
Bijv. milieuvervuiling, werkloosheid, vergrijzing of criminaliteit.
‘’Kies je voor het individuele of persoonlijk belang?’’
Maatschappelijke problemen verschillen van persoonlijke problemen. Iets wordt pas een
maatschappelijk probleem als blijkt dat een grote groep ergens last van heeft
