Aantekeningen vak Opvoedingsondersteuning Jaar 1 Periode 1

Hoorcollege 1
Wat is opvoedingsondersteuning?

= hulp bij het grootbrengen van een kind = adviezen van anderen (in het algemeen)

Er is niet altijd één oplossing, geen blauwdruk. Iedere ouder, ieder kind, ieder gezin en iedere
situatie is anders. Er leiden meerdere wegen naar Rome. Ouders moeten proberen zaken met
woorden op te lossen, fysiek ingrijpen is nooit de beste manier. Maar als ik je dan vertel dat deze
ouder met zijn/haar kind aan de rand van een drukke weg staat om over te steken en het kind doet
een stap naar voren, dan lijkt dat fysieke ingrijpen, door hard aan de arm van het kind te trekken, juist
een hele goede mogelijkheid.

Historie Opvoedingsondersteuning

 Moraliserend = anderen vertellen wat juist gedrag is  betuttelend ‘’ongevraagd zeggen wat
iemand moet doen’’  informatief en neutraal
 Medisch lichamelijk  psychosociaal
 Preventie en ondersteuning - 1970

1947 boek gepubliceerd dr. Spock ‘Hulp bij Opvoeden’ – the Common sense Book of Baby and Child

Groeiboek notaties door consultatiebureau ‘’bizar idee, dat alles bij moet worden gehouden’’

Opvoedingsondersteuning vóór en ná – vormen van preventieve opvoedingsondersteuning
 Zwangerschap-puf-partner-cursus
 Samen bevallen-avond in het ziekenhuis
 Zwangerschaps-bootcamp
 Zwangerschapsyoga
 Dunstan Babytaal
 Babymassage
 Mama-Mindfulness
 Consultatiebureau
 ‘’Oei ik groei’’ – app en werkboek
 Boek: Veilig bevallen
 Kinder EHBO
 Online opvoedingsondersteuning
 Vragenlijst stevig ouderschap
 Huisbezoek arts
 Huisbezoek consultatiebureau
 Kraamhulp
 Lactatiekundige
 Osteopaat
 Advies van lotgenootjes
 Oma’s
 Omgevraagde adviezen
 Boek Daphne Dekker
 Boek Claudia de Breij
 Opvoedboek: ‘’De tevreden baby’’
 Borstvoedings-cursus bij ZuidZorg – borstvoedingsmaffia
 Verschillende websites: Google – beste oplossing zoeker

Preventie/Ondersteuning bieden betekent rekening houden met samenlevingsfactoren:

 Bewust ouderschap
 Geïndividualiseerde samenleving (bij een gemeenschap horen is niet meer belangrijk)
 Overheid zet preventief in (proberen om problemen te voorkomen)
 Samenstelling bevolking (verschillende normen en waarden bij elkaar)

,Basis normen & waarden als ‘Je slaat je kind niet’ – sluit aan bij elke cultuur

 Wens (verschil met vroeger)
 Voor- en nadelen
Nadeel = Financieel/Ouders minder tevreden eigen relatie/Minder sociaal leven (privacy)
Voordeel = Liefde kunnen geven/Kinderen zorgen voor gezelligheid
 Biologische factoren
Gebruikelijker om kinderen te krijgen – Overal om je heen krijgen mensen kinderen
 Psychologische factoren
 Sociale factoren
Ik zie andere ouders dit doen, ik wil dit ook ‘ik ben er klaar voor’
 Ouderschap begint al tijdens de zwangerschap
 Verwachtingen ouders

2 modellen – fasen ouderschap

 Newberger
Hoe ziet ouder Opvattingen over de rol als
het kind opvoeder

(perspectief op
het kind)


Egoïstische Vanuit eigen Bevredigen behoeften
ervaring, vanuit opvoeder
oriëntatie eigen
behoeften



Conventionele Op basis van Op basis van algemeenheden
algemeenheden over ‘goede ouders’
oriëntatie over
ontwikkeling
kinderen


Subjectief-individualistische Met aandacht Ondersteunend zijn aan het
oriëntatie voor het unieke unieke kind
kind




Systeem-analytische De relaties in Afwegingen makend op basis
oriëntatie het gezin en van behoefte kinderen, ouder,
breder context gezin of bredere context
in ogenschouw
nemend




 Galinsky

Taak Moeilijkheden


Voorbereiden op komst kind Beeldvorming, gevoelens toelaten



Een hechte band ontwikkelen met Verschil verwachtingen en realiteit, verdelen tijd
kind en aandacht opvoeding, relatie, werk etc


Om leren gaan met macht Grenzen onderkennen,

Conflicthantering. Met kind, maar ook andere
opvoeders


Kind ondersteunen bij Om leren gaan met wereldse zaken die op het pad
betekenisgeving van de wereld om van het kind komen.
hem heen


Het kind ruimte geven om zijn eigen Relatie met het kind komt onder druk te staan,
weg te vinden herijking nodig


Nieuwe invulling geven aan het Opnieuw een andere invulling geven aan hun
gezinsleven leven

, Vaders en Moeders

Verschillen: spel, uitdaging, het verkennen en nemen van risico’s, onafhankelijkheid, transitie naar de
buitenwereld, welbevinden en veiligheid, differentiëren rollen,

Overeenkomsten: hechting, warmte verzorging en intimiteit, ouderkenmerken

Pedagogisch besef

 Fietsje was duur
 Meisje kan niet goed met de fiets omgaan
 Vader gaat schelden


Hoorcollege 2
Universele opvoeddoelen

 Het waarborgen van fysieke, sociale en emotionele welzijn van het kind.
 Kinderen voorzien van de economische competenties om te overleven als volwassen.
 Culturele waarden en normen overdragen, waardoor kinderen zich de cultuur eigen maken
van de samenleving waarin zij opgroeien.

‘’Opvoeden gaat eigenlijk vanzelf’’

Opvoedingsondersteuning is activerend in plaats van compenserend

Vormen van opvoedingsondersteuning

 Informatie en voorlichting over ontwikkeling en opvoeding van kinderen en over
voorzieningen in de wijk, door middel van bijvoorbeeld:
 Folders en brochures
 Themabijeenkomsten
 Oudercursussen
 Bevorderen van sociale steun en zelfhulp rondom omgaan van kinderen en opvoeding,
bijvoorbeeld met behulp van:
 Activiteiten van Centra voor Jeugd en Gezin, spelotheken, scholen, sportclubs
 ‘Koffiebijeenkomsten’ in de eigen buurt, zoals bij Home-Start of rond een speciaal thema
 ‘Lotgenotengroepen’ bijvoorbeeld voor ouders met kinderen met een handicap
 Vroegtijdige signalering en verwijzing:
 Indien vragen naar geïndiceerde hulp aan de orde zijn
 Indien vragen op een ander terrein lijken te liggen
 Pedagogische advisering, begeleiding en training, bijvoorbeeld door middel van:
 Pedagogisch spreekuur (een tot vijf gesprekken)
 Activiteiten van het opvoedingspunt; het CJG, het wijkteam, het zorg- en adviesteam (ZAT)
 Videohometraining
 Hulp aan huis

Twee soorten opvoedingssituaties

1. Gewone opvoedingssituaties; de ouders kunnen het opvoeden aan, ook al zijn er soms
‘opvoedingsvragen’, die alle ouders hebben. Ouders komen er samen uit, of met hulp van