Overzicht Psychologie
H1 Geest, gedrag en psychologische wetenschap.
1.1 Wat is psychologie en wat is het niet?
3 brede gebieden binnen de psychologie:
Experimenteel psychologen
= onderzoekpsycholoog
Docenten psychologie
= primaire taak is het onderwijs
Toegepast psychologen
= lost door de kennis problemen op
In tegenstelling tot de psychologie – psychiatrie = een medisch specialisme dat zich bezig houdt met
psychische stoornissen.
In de media soortgelijke psychologie te zien: pseudopsychologie. Verschil? Hierbij komen kritische
denkvaardigheden bij kijken. Deze vaardigheden kunnen worden gezien als 6 vragen, die je zou
moeten stellen als je met nieuwe beweringen wordt geconfronteerd waarvan wordt beweerd dat ze
een wetenschappelijke basis hebben:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie door bias (vooroordeel) zijn beïnvloed?
5. Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende
invalshoeken nodig?
1.2 Wat zijn de zes belangrijkste perspectieven van de psychologie?
1. Biologisch perspectief
2. Cognitief perspectief
3. Behavioristisch perspectief
4. Perspectief van de gehele persoon (‘whole person’)
5. Ontwikkelingsperspectief
6. Sociocultureel perspectief
1.3 Hoe vergaren psychologen nieuwe kennis?
Wetenschappelijke methode =
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. De resultaten analyseren
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren
, Vijf soorten psychologisch onderzoek
o Experimenteren
o Correlatieonderzoek
o Surveys
o Natuurlijke observaties
o Gevalstudies
Vertekening in psychologisch onderzoek beperken = Bias beperken
Ethische kwesties in psychologisch onderzoek
Geïnformeerde toestemming
Misleiding
Sociale media in onderzoek
Dierstudies
H2 Biopsychologie, neurowetenschappen en de menselijke aard.
2.1 Wat is het verband tussen genen en gedrag?
Charles Darwin – ‘Ontwikkelde theorie over de evolutie verklaart gedrag als het resultaat van
natuurlijke selectie’
= De evolutie staat voor de verandering van biologische en psychologische processen in de mens,
waarbij genetische variaties die gunstig zijn voor overleving en voortplanting zullen worden
doorgegeven van generatie op generatie.
2.2 Hoe is de interne communicatie van het lichaam geregeld?
De twee interne signaalsystemen van het lichaam, het zenuwstelsel en het endocriene stelsel,
gebruiken beide chemische boodschappers om door het gehele lichaam informatie te versturen.
2.3 Hoe produceren de hersenen gedrag en psychische processen?
De hersenen bestaan uit vele gespecialiseerde en onderling verbonden modules die samenwerken in
het creëren van geest en gedrag.
H4 Leren en omgeving.
4.1 Hoe verklaart klassieke conditionering leren?
Klassieke conditionering is een elementaire vorm van leren waarbij een stimulus die een aangeboren
reflex oproept, wordt geassocieerd met een voorheen neutrale stimulus, die daarop het vermogen
verwerft om dezelfde respons op te roepen.
4.2 Hoe leren we nieuw gedrag door operante conditionering?
In operante conditionering volgen op gedrag consequenties in de vorm van beloningen en straffen
die de kans op herhaling van dat gedrag beïnvloeden.
4.3 Hoe verklaart de cognitieve psychologie leren?
H1 Geest, gedrag en psychologische wetenschap.
1.1 Wat is psychologie en wat is het niet?
3 brede gebieden binnen de psychologie:
Experimenteel psychologen
= onderzoekpsycholoog
Docenten psychologie
= primaire taak is het onderwijs
Toegepast psychologen
= lost door de kennis problemen op
In tegenstelling tot de psychologie – psychiatrie = een medisch specialisme dat zich bezig houdt met
psychische stoornissen.
In de media soortgelijke psychologie te zien: pseudopsychologie. Verschil? Hierbij komen kritische
denkvaardigheden bij kijken. Deze vaardigheden kunnen worden gezien als 6 vragen, die je zou
moeten stellen als je met nieuwe beweringen wordt geconfronteerd waarvan wordt beweerd dat ze
een wetenschappelijke basis hebben:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie door bias (vooroordeel) zijn beïnvloed?
5. Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende
invalshoeken nodig?
1.2 Wat zijn de zes belangrijkste perspectieven van de psychologie?
1. Biologisch perspectief
2. Cognitief perspectief
3. Behavioristisch perspectief
4. Perspectief van de gehele persoon (‘whole person’)
5. Ontwikkelingsperspectief
6. Sociocultureel perspectief
1.3 Hoe vergaren psychologen nieuwe kennis?
Wetenschappelijke methode =
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. De resultaten analyseren
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren
, Vijf soorten psychologisch onderzoek
o Experimenteren
o Correlatieonderzoek
o Surveys
o Natuurlijke observaties
o Gevalstudies
Vertekening in psychologisch onderzoek beperken = Bias beperken
Ethische kwesties in psychologisch onderzoek
Geïnformeerde toestemming
Misleiding
Sociale media in onderzoek
Dierstudies
H2 Biopsychologie, neurowetenschappen en de menselijke aard.
2.1 Wat is het verband tussen genen en gedrag?
Charles Darwin – ‘Ontwikkelde theorie over de evolutie verklaart gedrag als het resultaat van
natuurlijke selectie’
= De evolutie staat voor de verandering van biologische en psychologische processen in de mens,
waarbij genetische variaties die gunstig zijn voor overleving en voortplanting zullen worden
doorgegeven van generatie op generatie.
2.2 Hoe is de interne communicatie van het lichaam geregeld?
De twee interne signaalsystemen van het lichaam, het zenuwstelsel en het endocriene stelsel,
gebruiken beide chemische boodschappers om door het gehele lichaam informatie te versturen.
2.3 Hoe produceren de hersenen gedrag en psychische processen?
De hersenen bestaan uit vele gespecialiseerde en onderling verbonden modules die samenwerken in
het creëren van geest en gedrag.
H4 Leren en omgeving.
4.1 Hoe verklaart klassieke conditionering leren?
Klassieke conditionering is een elementaire vorm van leren waarbij een stimulus die een aangeboren
reflex oproept, wordt geassocieerd met een voorheen neutrale stimulus, die daarop het vermogen
verwerft om dezelfde respons op te roepen.
4.2 Hoe leren we nieuw gedrag door operante conditionering?
In operante conditionering volgen op gedrag consequenties in de vorm van beloningen en straffen
die de kans op herhaling van dat gedrag beïnvloeden.
4.3 Hoe verklaart de cognitieve psychologie leren?
