Uitgebreide NEDERLANDSE Samenvatting 2024 Rechtsfilosofie A (8,0 gehaald) | INCLUSIEF samenvatting belangrijke personen

Nederlandse Samenvatting Rechtsfilosofie A

,Wat is rechtsfilosofie?
 Aflevering 24, kijken in de ziel
o Mag je als rechter zijnde stemmen op de PVV?
 Deze vraag beantwoord je afhankelijk van welke opvatting je hebt over het
recht.
 In deze cursus:
o Wat is het recht?
 Dit gaan we invullen aan de hand van welke rechtsopvatting je hebt over het
recht en welke stroming je aanhangt.
 Rechtspositivisme, natuurrecht e.d.

Waarom rechtsfilosofie?
 Academisering van het onderwijs
o Op de universiteit zijn 2 filosofische vakken verplicht.
o Je leert kritische analyse vaardigheden.
 Het maakt je ook een beter jurist
o Het is belangrijk om te weten wat je tegenstander in de rechtbank voor rechtsopvatting
aanhangt en het is belangrijk om te weten welke rechtsopvatting jijzelf aanhangt.

Wat gaan we doen in deze cursus?
 We gaan vragen stellen
o Er liggen allemaal juridische, ethische & politieke vragen verscholen in het recht.
 We nemen een kijkje achter het recht
 Bv.
o Is immoreel recht, recht?
o Hoe moet recht worden toegepast en geïnterpreteerd worden?
o Hoe zit het hierbij met de scheiding der machten (trias politica)?
 We gaan denken in het recht en over het recht
o Dit kunnen we doen omdat er al een basis ligt.
 Juristen hebben al een bepaalde manier van denken.

Rechtsfilosofie; hoe?
 Lon Fuller, ‘The Case of the Speluncean Explorers’, 1949
o 5 rechters moeten een beslissing nemen over een ingewikkelde zaak.
o Zij komen er niet uit
o Gevolg: zij moeten gaan nadenken wat recht is en wat hun diepste rechtsovertuiging is.
 Doel Fuller: bepaalde uiteenlopende filosofieën van recht en bestuur naar voren
te brengen. De aspecten die de zaak belicht behoren tot de permanente
problemen van de mensheid.
o Hypothetische casus die geïnspireerd is door 2 andere casussen.

1. United States / Alexander Holmes 1842

, o Feiten:
 Een schip vertrok vanaf Engeland naar de VS.
 Het schip zat vol immigranten die op zoek waren naar een beter leven.
 Het schip botst onderweg op een rots.
 Er zijn genoeg reddingsboten, maar 1 reddingsboot zit te vol.
 Op deze reddingsboten zitten de bemanningsleden en nog enkele passagiers.
 Duidelijk wordt dat niemand het gaat overleven als er niemand van de boot
afstapt.
 De bemanning beslist dan dat de jongemannen (passagiers) eruit moeten.
 De passagiers die het wel overleven spannen een rechtszaak aan.
 Deel van de bemanning vlucht naar de VS, alleen Alexander Holmes niet.
 Hij komt voor de rechter en verdedigt zich dat het een beslissing op leven en
dood was.
 Wat (vooral publieke opinie) hem en de andere bemanningsleden vooral wordt
aangerekend is het feit dat er een oneerlijke selectie van slachtoffers had
plaatsgevonden.
 Had het niet de bemanning moeten zijn?
 Geen overleg plaatsgevonden
o Verdediging Holmes:
 Er was sprake van een noodsituatie.
 Iedereen zou verdrinken als niemand de boot zou verlaten.
 Hij gaf toe dat het oneerlijk was verlopen.
 Maar er was sprake van zo een extreme noodsituatie, dat het recht daar
ophoudt te bestaan.
 Je kunt mij niet veroordelen via het gewone recht.
o Rechter:
 Er had een eerlijke selectie procedure moeten zijn.
 Bv. dobbelen/lootjes trekken
 Gaat met name in op de oneerlijke selectie procedure (nadruk).
 Raar, de rechter laat zich hier leiden door de publieke opinie en houdt
zich niet bezig met de vraag of je überhaupt wel mag doden.
2. R vs Dudley & Stephens (1884)
o Feiten:
 Een jacht lijdt schipbreuk.
 De bemanning moet daar blijven en zien te overleven.
 Drinken eigen urine e.d.
 Op een gegeven moment komt er het punt dat men inziet dat als niemand zich
zou opofferen dat iedereen dan zou sterven.
 Er moet dus iemand geofferd worden, zodat de rest in leven kan blijven.
 Er worden gesprekken hierover gevoerd, maar er wordt niet tot
overeenstemming gekomen. Dus dit idee gaat van de baan.

,  Dit betekent ook dat iedereen zal sterven.
 Maar dan raakt Parker heel erg verzwakt en wordt duidelijk dat hij sowieso zal
sterven.
 De kapitein beslist dan om hem te offeren.
 Vervolgens worden de mannen aangeklaagd voor moord.
 Persoonlijke opinie staat achter de kapitein en bemanning
o Rechter:
 Er is een scheiding tussen recht en moraal.
 Deze scheiding kan niet betekenen dat je het leven van iemand mag nemen.
 Als ik dit goed zou vinden, dan zou het recht alle binding met het moraal hebben
verloren.
 Mannen worden veroordeeld (hoge straf).
 Maar de rechter zit er niet lekker mee.
 Deze dient vervolgens een gratieverzoek in bij de koning/koningin
- Straf wordt inderdaad opgeheven.

‘Live or die’ situaties: welke keuze maakt een rechter? Wat is doorslaggevend?
 Eerlijke procedure: doorslaggevend?
 Wanneer is er sprake van een extreme situatie? Nood? Zelfbehoud? -> doorslaggevend?
 Utilitarisme: offeren van 1 mensenleven ten gunste van meerderen. Doorslaggevend?
 Absolute of relatieve waarde van een mensenleven. Doorslaggevend?
 Categorisch moreel verbod een mensenleven te nemen. Relatie recht en moraal.
Doorslaggevend?
 Publieke opinie. Relatie recht en samenleving. Doorslaggevend?
o Als je deze volgt beschermt de rechter eigenlijk de meerderheid tegen de minderheid
o Bv. doodstraf
 Strikt toepassen van de wet, mogelijkheid gratie. Scheiding der machten? Doorslaggevend?

De grotverkenners: wat vooraf ging… -> Fuller
 Plotseling een aardbeving. Hierdoor komt er een groot rotsblok voor de ingang terecht,
waardoor de grotverkenners er niet meer uit kunnen.
 Als de grotverkenners weer vrij komen blijkt dat zij iemand hebben vermoord om te kunnen
overleven.
 De grotverkenners worden gearresteerd, aangeklaagd en vervolgens schuldig bevonden.
 Het ging om art. 12 van de wet van Newgarth:
o Whoever shall willfully take the life of another shall be punished by death.’
o ‘Wie moedwillig het leven van een ander neemt zal worden gestraft met de dood.’
 Is het doden van Whetmore moord in de zin van artikel 12? Of is het zelfbehoud? En, welke
feiten zijn relevant?
 5 rechters laten zich uit over deze zaak.
 Bij gelijkheid aan stemmen moet het vonnis in stand worden gelaten.