Project verlichting
, Opdrachten van het project verlichting
1.Durf te denken
a) Baruch Spinoza wordt een gevaarlijke denker genoemd; hij wordt uit de Joodse
gemeenschap in Amsterdam verbannen. Noem drie belangrijke controversiële ideeën van
Spinoza én leg voor elk van die ideeën uit waarom de machthebbers er niet blij mee zullen
zijn geweest.
-Hij gelooft niet dat er straffen en zonden zijn: de kerk was hier niet blij mee, want dit was
de ideologie van de kerk.
-Men moest ervoor zorgen dat ze gelukkig waren op aarde: machthebbers waren hier niet
blij mee, want hierdoor geloofden mensen niet meer in het hiernamaals.
-Je moet je emoties beheersen met je verstand: hier was de kerk niet blij mee, omdat
mensen hierdoor zelf gingen nadenken en niet meer naar het gezag van de kerk luisterden.
b) In de 18e eeuw wordt er veel gediscussieerd. Waar en waarover?
Hoe kunnen we met zijn alle gelukkig worden ondanks het besef dat we worden geleid door
onze driften en hartstochten en ondanks het besef dat we allemaal sterfelijk zijn.
c) Waarom wordt over deze vraag zo veel gediscussieerd?
Omdat er een enorme drang is om de wereld te veranderen, maar men zoekt het geheime
recept nog (opvoeding, geloof of vrijheid).
d) Er wordt gesproken over een belangrijke perspectiefwisseling: doelen voor je leven na de
dood in de hemel of voor je leven hier op aarde. Welke belangrijke begrippenparen uit
Middeleeuwen en Renaissance horen ook alweer bij deze tegenstelling?
Memento mori en carpe diem.
e) Waarom is het tijdschrift zo’n belangrijk nieuw genre in deze periode?
Omdat hierdoor geleerden hun onderzoeksresultaten kunnen verspreiden en hun kennis
dus kunnen overbrengen naar de wereld.
2.Kinderliteratuur
a) Lees hier (of zie bijlage 1) vier kindergedichten uit ‘Proeve van kleine gedichten voor
kinderen’ van Hiëronymus van Alphen. Beredeneer waarom jij deze gedichten wel of niet
een ‘kinderliteratuur’ zou noemen.
Het vrolijk leeren: ik vind van wel, omdat de kinderen worden gestimuleerd om meer te
gaan leren. Dit is belangrijk alleen dit betekent wel dat ze minder moeten gaan spelen en
spelen is ook wel heel belangrijk als je een kind bent.
De perzik: ik vind van niet, want hieruit leren kinderen dat hun ouders trots op hun zijn als
ze goede resultaten halen, maar ouders zijn ook al trots als het kind zijn of haar best doet en
niet alleen als ze goede resultaten halen en dat kan een kind wel uit dit gedicht opvatten.
Klagt van den kleinen Willem op de dood van zijn zusjen: Ik vind van niet, omdat dit gedicht
best wel duister is en dus niet geschikt voor kinderen om te lezen.
De pruimenboom: ik vind van wel, omdat kinderen uit dit gedicht leren dat de naar hun
ouders moeten luisteren.
, Opdrachten van het project verlichting
1.Durf te denken
a) Baruch Spinoza wordt een gevaarlijke denker genoemd; hij wordt uit de Joodse
gemeenschap in Amsterdam verbannen. Noem drie belangrijke controversiële ideeën van
Spinoza én leg voor elk van die ideeën uit waarom de machthebbers er niet blij mee zullen
zijn geweest.
-Hij gelooft niet dat er straffen en zonden zijn: de kerk was hier niet blij mee, want dit was
de ideologie van de kerk.
-Men moest ervoor zorgen dat ze gelukkig waren op aarde: machthebbers waren hier niet
blij mee, want hierdoor geloofden mensen niet meer in het hiernamaals.
-Je moet je emoties beheersen met je verstand: hier was de kerk niet blij mee, omdat
mensen hierdoor zelf gingen nadenken en niet meer naar het gezag van de kerk luisterden.
b) In de 18e eeuw wordt er veel gediscussieerd. Waar en waarover?
Hoe kunnen we met zijn alle gelukkig worden ondanks het besef dat we worden geleid door
onze driften en hartstochten en ondanks het besef dat we allemaal sterfelijk zijn.
c) Waarom wordt over deze vraag zo veel gediscussieerd?
Omdat er een enorme drang is om de wereld te veranderen, maar men zoekt het geheime
recept nog (opvoeding, geloof of vrijheid).
d) Er wordt gesproken over een belangrijke perspectiefwisseling: doelen voor je leven na de
dood in de hemel of voor je leven hier op aarde. Welke belangrijke begrippenparen uit
Middeleeuwen en Renaissance horen ook alweer bij deze tegenstelling?
Memento mori en carpe diem.
e) Waarom is het tijdschrift zo’n belangrijk nieuw genre in deze periode?
Omdat hierdoor geleerden hun onderzoeksresultaten kunnen verspreiden en hun kennis
dus kunnen overbrengen naar de wereld.
2.Kinderliteratuur
a) Lees hier (of zie bijlage 1) vier kindergedichten uit ‘Proeve van kleine gedichten voor
kinderen’ van Hiëronymus van Alphen. Beredeneer waarom jij deze gedichten wel of niet
een ‘kinderliteratuur’ zou noemen.
Het vrolijk leeren: ik vind van wel, omdat de kinderen worden gestimuleerd om meer te
gaan leren. Dit is belangrijk alleen dit betekent wel dat ze minder moeten gaan spelen en
spelen is ook wel heel belangrijk als je een kind bent.
De perzik: ik vind van niet, want hieruit leren kinderen dat hun ouders trots op hun zijn als
ze goede resultaten halen, maar ouders zijn ook al trots als het kind zijn of haar best doet en
niet alleen als ze goede resultaten halen en dat kan een kind wel uit dit gedicht opvatten.
Klagt van den kleinen Willem op de dood van zijn zusjen: Ik vind van niet, omdat dit gedicht
best wel duister is en dus niet geschikt voor kinderen om te lezen.
De pruimenboom: ik vind van wel, omdat kinderen uit dit gedicht leren dat de naar hun
ouders moeten luisteren.
