KENNISLIJN
COLLEGE 1
Leerdoel 1: Je weet wat sociale kwaliteit is en je weet wat de voorwaarden zijn voor sociale
kwaliteit (overstijgend leerdoel periode 2).
Leerdoel 2: Je kan de juridische bevoegdheden herkennen die een ouder heeft.
Leerdoel 3: Je weet hoe een mensbeeld van invloed is op de opvoeding.
Kwaliteit van het leven = het welzijn/welbevinden
Een sociaalwerker bevorder het welzijn van een individu door de sociale kwaliteit te
versterken.
VERBETEREN VAN SOCIALE KWALITEIT IN EEN GEMEENSCHAP:
> Mensen kun je niet los zien van hun omgeving
> Kwaliteit van je leven is, wordt medebepaald door je sociale omgeving
> Als individu ben je (ook weer) van invloed op het leven en de omstandigheden van mensen
om je heen en op de kwaliteit van de samenleving (gemeenschap)
> Voorwaarden voor sociale kwaliteit in de samenleving:
Sociale economische zekerheid Is gericht op sociale rechtvaardigheid.
Borgen van de basisbehoeften van de mens via
mensenrechten, wetgeving en voorzieningen.
Beschermt mensen tegen onder andere armoede en
biedt een sociaal vangnet.
Sociale inclusie Is gericht op gelijkwaardigheid.
Tegengaan van uitsluiting, stimulering van ontmoeting
en toegankelijkheid van groepen, gemeenschappen en
systemen.
Moet ook zichtbaar zijn bij belangrijke instituties als
gemeenten, openbare voorzieningen en
maatschappelijke organisaties.
Sociale cohesie Heeft solidariteit (onderlinge betrokkenheid) als
onderliggende waarde gaat over samenhang op basis
van gedeelde normen en waarden, (h)erkenning en
respect.
, Gaat ook over verrijking van sociale netwerken.
Sociale empowerment Is gericht op menselijke waardigheid.
Mogelijkheden tot zelfbeschikking (eigen keuzes kunnen
maken) en persoonlijke ontwikkeling, ondersteund en
versterkt door relaties en structuren.
Het ontwikkelen van “eigen kracht”, “burgerkracht” en
zelfredzaamheid
KENMERKEN SOCIALE KWALITEIT
Wisselwerking tussen individu en omgeving. Dynamisch
Geeft aan in welke mate burgers aan het sociale- en economisch leven kunnen deelnemen
om welzijn te verbeteren.
De mate waarin het dagelijkse leven zorgt voor een aanvaardbare levensstandaard
Gezinnen in allerlei vormen:
Traditionele gezinnen
Eén-ouder-gezinnen
Homoseksuele ouders
Meer-ouder-gezinnen
Wie is de ouder?
1. Biologisch
2. Juridisch:
a. Gezag = taak tot opvoeden
b. Juridisch ouderschap = familierechtelijke betrekkingen
Behalve een ouder, kan ook een voogd de taak tot opvoeden hebben.
UITGANGSPUNTEN BIJ OUDERSCHAP
(WETGEVER)
Zoveel aansluiten bij de natuurlijke situatie: één vader en één moeder.
Twee soorten ouderschap: gezag en juridisch ouderschap.
> Je kunt (bijna) géén afstand doen van juridisch ouderschap.
> Het gezag kan je wel ontnomen worden.
,JURIDISCHE OUDERSCHAP = FAMILIERECHTELIJKE BETREKKINGEN.
WAT IS JURIDISCHE OUDERSCHAP?
Achternaam geven
Toestemming geven voor het huwelijk
Recht op omgang
Financieel verantwoordelijk (onderhoudsplicht)
Het kind heeft recht om te erven
Recht om de nationaliteit door te geven.
WIE IS JURIDISCHE OUDER?
Moeder is juridisch ouder:
Biologisch (een kind op de wereld zet)
Door adoptie
In sommige gevallen ook de duomoeder
Vader is juridische ouder:
Als hij getrouwd is of geregistreerd partnerschap met de moeder.
Als hij het kind heeft geadopteerd.
Als hij het kind heeft erkend.
Via gerechtelijk vaststelling van het vaderschap.
(bijv vader verhindert aantonen hiervan)
Via vervangende toestemming van de rechtbank.
(bijv moeder blokkeert omgang vader met kind)
GEZAG
WAT IS GEZAG?
De plicht en het recht tot opvoeding en verzorging
Het bewind over het vermogen
Wettelijk vertegenwoordiger in burgerlijke zaken.
WIE HEEFT GEZAG?
Moeder heeft gezag:
Biologisch
Via adoptie
In sommige gevallen ook de duomoeder
, Vader heeft gezag:
Automatisch:
Als hij met de moeder is getrouwd of geregistreerd partnerschap heeft.
Als hij het kind heeft geadopteerd
Via de rechter als:
Hij het gezag over kind heeft aangevraagd (na erkenning)
(aanvraag bij kantongerecht)
Bij hem het vaderschap gerechtelijk is vastgesteld
Het verdrag voor de rechten van het kind (VN, 1989)
➢Recht op bescherming tegen mishandeling, kinderarbeid, de gevolgen van oorlog en
seksuele uitbuiting.
➢Recht op onderwijs, gezondheidszorg en een veilige plek om te wonen en te spelen.
WAT IS OPVOEDING?
Juridisch:
Taak van de ouder, staat in wet (art.247 BW1)
1 Het ouderlijk gezag is de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen
en op te voeden.
2 Dat is de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de
veiligheid van het kind én het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid.
3 De ouder moet ook de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te
bevorderen.
Opvoeding = pedagogiek = normatief
Twee overheersende mensbeelden: Hoe zie je de mens?
1. Autonoom mensbeeld
2. Zorgend mensbeeld
Opvoeddoel= Het begeleiden naar volwassenheid; begeleid naar een bepaald mensbeeld
Autonoom mensbeeld Zorgend mensbeeld
Uitgangspunten: Uitgangspunten:
Mensen zelfstandig en vrij zijn en Mensen sociaal en relationeel zijn.
over hun eigen leven kunnen Ze zijn betrokken bij elkaar.
beslissen. De zorg voor jezelf en voor elkaar
Vrijheid belangrijker is dan staat centraal.
solidariteit. De context is essentieel.
COLLEGE 1
Leerdoel 1: Je weet wat sociale kwaliteit is en je weet wat de voorwaarden zijn voor sociale
kwaliteit (overstijgend leerdoel periode 2).
Leerdoel 2: Je kan de juridische bevoegdheden herkennen die een ouder heeft.
Leerdoel 3: Je weet hoe een mensbeeld van invloed is op de opvoeding.
Kwaliteit van het leven = het welzijn/welbevinden
Een sociaalwerker bevorder het welzijn van een individu door de sociale kwaliteit te
versterken.
VERBETEREN VAN SOCIALE KWALITEIT IN EEN GEMEENSCHAP:
> Mensen kun je niet los zien van hun omgeving
> Kwaliteit van je leven is, wordt medebepaald door je sociale omgeving
> Als individu ben je (ook weer) van invloed op het leven en de omstandigheden van mensen
om je heen en op de kwaliteit van de samenleving (gemeenschap)
> Voorwaarden voor sociale kwaliteit in de samenleving:
Sociale economische zekerheid Is gericht op sociale rechtvaardigheid.
Borgen van de basisbehoeften van de mens via
mensenrechten, wetgeving en voorzieningen.
Beschermt mensen tegen onder andere armoede en
biedt een sociaal vangnet.
Sociale inclusie Is gericht op gelijkwaardigheid.
Tegengaan van uitsluiting, stimulering van ontmoeting
en toegankelijkheid van groepen, gemeenschappen en
systemen.
Moet ook zichtbaar zijn bij belangrijke instituties als
gemeenten, openbare voorzieningen en
maatschappelijke organisaties.
Sociale cohesie Heeft solidariteit (onderlinge betrokkenheid) als
onderliggende waarde gaat over samenhang op basis
van gedeelde normen en waarden, (h)erkenning en
respect.
, Gaat ook over verrijking van sociale netwerken.
Sociale empowerment Is gericht op menselijke waardigheid.
Mogelijkheden tot zelfbeschikking (eigen keuzes kunnen
maken) en persoonlijke ontwikkeling, ondersteund en
versterkt door relaties en structuren.
Het ontwikkelen van “eigen kracht”, “burgerkracht” en
zelfredzaamheid
KENMERKEN SOCIALE KWALITEIT
Wisselwerking tussen individu en omgeving. Dynamisch
Geeft aan in welke mate burgers aan het sociale- en economisch leven kunnen deelnemen
om welzijn te verbeteren.
De mate waarin het dagelijkse leven zorgt voor een aanvaardbare levensstandaard
Gezinnen in allerlei vormen:
Traditionele gezinnen
Eén-ouder-gezinnen
Homoseksuele ouders
Meer-ouder-gezinnen
Wie is de ouder?
1. Biologisch
2. Juridisch:
a. Gezag = taak tot opvoeden
b. Juridisch ouderschap = familierechtelijke betrekkingen
Behalve een ouder, kan ook een voogd de taak tot opvoeden hebben.
UITGANGSPUNTEN BIJ OUDERSCHAP
(WETGEVER)
Zoveel aansluiten bij de natuurlijke situatie: één vader en één moeder.
Twee soorten ouderschap: gezag en juridisch ouderschap.
> Je kunt (bijna) géén afstand doen van juridisch ouderschap.
> Het gezag kan je wel ontnomen worden.
,JURIDISCHE OUDERSCHAP = FAMILIERECHTELIJKE BETREKKINGEN.
WAT IS JURIDISCHE OUDERSCHAP?
Achternaam geven
Toestemming geven voor het huwelijk
Recht op omgang
Financieel verantwoordelijk (onderhoudsplicht)
Het kind heeft recht om te erven
Recht om de nationaliteit door te geven.
WIE IS JURIDISCHE OUDER?
Moeder is juridisch ouder:
Biologisch (een kind op de wereld zet)
Door adoptie
In sommige gevallen ook de duomoeder
Vader is juridische ouder:
Als hij getrouwd is of geregistreerd partnerschap met de moeder.
Als hij het kind heeft geadopteerd.
Als hij het kind heeft erkend.
Via gerechtelijk vaststelling van het vaderschap.
(bijv vader verhindert aantonen hiervan)
Via vervangende toestemming van de rechtbank.
(bijv moeder blokkeert omgang vader met kind)
GEZAG
WAT IS GEZAG?
De plicht en het recht tot opvoeding en verzorging
Het bewind over het vermogen
Wettelijk vertegenwoordiger in burgerlijke zaken.
WIE HEEFT GEZAG?
Moeder heeft gezag:
Biologisch
Via adoptie
In sommige gevallen ook de duomoeder
, Vader heeft gezag:
Automatisch:
Als hij met de moeder is getrouwd of geregistreerd partnerschap heeft.
Als hij het kind heeft geadopteerd
Via de rechter als:
Hij het gezag over kind heeft aangevraagd (na erkenning)
(aanvraag bij kantongerecht)
Bij hem het vaderschap gerechtelijk is vastgesteld
Het verdrag voor de rechten van het kind (VN, 1989)
➢Recht op bescherming tegen mishandeling, kinderarbeid, de gevolgen van oorlog en
seksuele uitbuiting.
➢Recht op onderwijs, gezondheidszorg en een veilige plek om te wonen en te spelen.
WAT IS OPVOEDING?
Juridisch:
Taak van de ouder, staat in wet (art.247 BW1)
1 Het ouderlijk gezag is de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen
en op te voeden.
2 Dat is de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de
veiligheid van het kind én het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid.
3 De ouder moet ook de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te
bevorderen.
Opvoeding = pedagogiek = normatief
Twee overheersende mensbeelden: Hoe zie je de mens?
1. Autonoom mensbeeld
2. Zorgend mensbeeld
Opvoeddoel= Het begeleiden naar volwassenheid; begeleid naar een bepaald mensbeeld
Autonoom mensbeeld Zorgend mensbeeld
Uitgangspunten: Uitgangspunten:
Mensen zelfstandig en vrij zijn en Mensen sociaal en relationeel zijn.
over hun eigen leven kunnen Ze zijn betrokken bij elkaar.
beslissen. De zorg voor jezelf en voor elkaar
Vrijheid belangrijker is dan staat centraal.
solidariteit. De context is essentieel.
