2.1 Thinking and remembering
P1: Active learning and remembering
Leerdoelen
- Hoeveel info kunnen we onthouden?
- Welke info onthouden we het best? Waarom?
- Wat vergeten we het snelst?
- Op welke manier kunnen we het best info onthouden?
- Welke geheugentechnieken zorgen voor beter onthouden?
- Welke factoren beïnvloeden het geheugen?
- Wat is serial position effect?
- Wat is de invloed van afleiding bij een taak?
- Hoe integreer je nieuwe info?
- Welke cognitieve processen spelen een rol?
- Wat voor taken kan je wel/niet tegelijkertijd uitvoeren?
- Waarom trekken bepaalde triggers onze aandacht?
- Hoe verspreid je je aandacht? Welke cognitieve processen zijn hierbij betrokken?
- Welke theorieën zijn hierbij van belang??
Geheugen
George Miller’s “Magical Number Seven”
Hij stelde dat we slechts een beperkte hoeveelheid items kunnen vasthouden in het korte
termijn geheugen → specifiek stelde hij dat mensen 7 items/chunks (+/- 2) kunnen
vasthouden
Hij gebruikte de term “chunk” om de basisch units in het korte termijn te gebruiken, een
chunk is een geheugen eenheid die bestaat uit verschillende componenten die sterk met
elkaar geassocieerd zijn
➔ Chunk kan een nummer of een letter zijn
➔ Zijn visie benaderd een intern mentaal proces om stimuli om te zetten in handelbare
hoeveelheden van chunks
➔ Dit stelt dat onze cognitieve processen actief zijn ipv focussen op zichtbare stimuli en
reacties
The Brown/Peterson & Peterson Technique
Mensen moesten 3 letters studeren, vervolgens zagen de deelnemers een 3 cijferig getal
zoals bijvoorbeeld 578 en moeten ze terugtellen in een stap van 3 dus 575 → Dit tellen
voorkomt rehearsal van de letters, hoelanger dit duurt hoe minder letters er worden
onthouden door het korte termijn geheugen
o Recency effect: items aan het einde van de lijst worden het beste onthouden
→ echter hierbij wordt beargumenteerd dat dit komt omdat ze nog in het
korte termijn geheugen aanwezig zijn en dit is dus een manier om het korte
termijn geheugen te testen/meten
o Serial position effect verwijst naar de U vormige relatie tussen een woord zijn
positie in een lijst en de kans van het je te herinneren
,Normaal gezien wordt de grootte van het korte termijn geheugen geschat op 2 tot 7 items
wanneer de serial-position curve wordt gebruikt.
➔ Primacy effect: betere herinnering van items aan het begin van de lijst, dit verklaard
men door te zeggen dat mensen deze veel herhalen
Atkinson en Shiffrin’s invloedrijke visie over menselijk geheugen
Zij stelde dat het geheugen kan gezien worden als een volgorde van stappen waarbij
informatie doorgegeven wordt van 1 opslag naar de volgende.
Externe stimuli van de omgeving komen eerst in het sensorische geheugen. Het sensorische
geheugen is een opslag systeem dat informatie opslaat van alle zintuigen met redelijke
accuraatheid. → de informatie is hier opgeslagen voor 2 seconden of minder en word
vervolgens meestal vergeten
Vervolgens gaat er slechts een klein deel van de informatie van het sensorische register door
naar het korte termijn geheugen (nu genoemd werkend geheugen). Dit bestaat uit kleine
hoeveelheden informatie die we actief gebruiken → deze gedachten zijn echter enorm
fragile maar niet zo fragile als in sensorisch register → deze herinneringen kunnen vergeten
worden na 30 seconden als ze niet herhaald worden
Enkel een fratie van de informatie in het korte termijn geheugen wordt doorgegeven aan het
lange termijn geheugen. Dit deel van het geheugen heeft een enorme capaciteit aangezien
het herinneringen heeft die al decennia oud zijn maar ook herinneringen die een aantal
minuten zijn aangekomen. Informatie die zich hierin bevindt is relatief permanent en niet
geneigd om verloren te gaan
, Hierboven op stelde zij controle processen voor of intentionele strategieën zoals “rehearsal”
die mensen kunnen helpen om hun geheugen te verbeteren.
➔ Het model focustte zich op de rol van korte termijn geheugen in leren en geheugen
maar niet op hoe ktg ventraal is wanneer we andere cognitieve taken uitvoeren
Twee belangrijke factoren die de capaciteit van het werkende geheugen beïnvloeden
1) Pronunciation time: hoe korter een woord is, hoe makkelijker we het onthouden.
Hoelang het duurt om iets uit te spreken beïnvloedt de hoeveelheid items die we
kunnen opslaan in het werkende geheugen → de akoestieke kenmerken van de
stimuli, de klank van de woorden
2) Semantische gelijkheid van items in het werkende geheugen: de betekenis van
woorden en zinnen → onderzoek Wickens en collega’s
Onderzoek Wickens en collega’s
Proactive interference betekend dat mensen moeite hebben met het leren van nieuwe
materie aangezien voorafgaande geleerde materie blijft tegenwerken
➔ Voorbeeld: als je al drie combi’s van letters moet onthouden zoals XCO en er nog een
vierde geleerd moet worden zullen de voorafgaande drie interfereren met dit te
leren
➔ Als de onderzoeker dan deze letters zou veranderen naar cijfers zou het makkelijker
gaan en zal je geheugen verbeteren → dit noemt men “release from proactive
interference” = prestatie op een nieuw maar verschillend item zal bijna even hoog
zijn zoals het was op het eerste item
➔ Dit onderzoek toonde ook aan dat als we switchen tussen categorie bij verschillende
trials ons geheugen verbeterd
P1: Active learning and remembering
Leerdoelen
- Hoeveel info kunnen we onthouden?
- Welke info onthouden we het best? Waarom?
- Wat vergeten we het snelst?
- Op welke manier kunnen we het best info onthouden?
- Welke geheugentechnieken zorgen voor beter onthouden?
- Welke factoren beïnvloeden het geheugen?
- Wat is serial position effect?
- Wat is de invloed van afleiding bij een taak?
- Hoe integreer je nieuwe info?
- Welke cognitieve processen spelen een rol?
- Wat voor taken kan je wel/niet tegelijkertijd uitvoeren?
- Waarom trekken bepaalde triggers onze aandacht?
- Hoe verspreid je je aandacht? Welke cognitieve processen zijn hierbij betrokken?
- Welke theorieën zijn hierbij van belang??
Geheugen
George Miller’s “Magical Number Seven”
Hij stelde dat we slechts een beperkte hoeveelheid items kunnen vasthouden in het korte
termijn geheugen → specifiek stelde hij dat mensen 7 items/chunks (+/- 2) kunnen
vasthouden
Hij gebruikte de term “chunk” om de basisch units in het korte termijn te gebruiken, een
chunk is een geheugen eenheid die bestaat uit verschillende componenten die sterk met
elkaar geassocieerd zijn
➔ Chunk kan een nummer of een letter zijn
➔ Zijn visie benaderd een intern mentaal proces om stimuli om te zetten in handelbare
hoeveelheden van chunks
➔ Dit stelt dat onze cognitieve processen actief zijn ipv focussen op zichtbare stimuli en
reacties
The Brown/Peterson & Peterson Technique
Mensen moesten 3 letters studeren, vervolgens zagen de deelnemers een 3 cijferig getal
zoals bijvoorbeeld 578 en moeten ze terugtellen in een stap van 3 dus 575 → Dit tellen
voorkomt rehearsal van de letters, hoelanger dit duurt hoe minder letters er worden
onthouden door het korte termijn geheugen
o Recency effect: items aan het einde van de lijst worden het beste onthouden
→ echter hierbij wordt beargumenteerd dat dit komt omdat ze nog in het
korte termijn geheugen aanwezig zijn en dit is dus een manier om het korte
termijn geheugen te testen/meten
o Serial position effect verwijst naar de U vormige relatie tussen een woord zijn
positie in een lijst en de kans van het je te herinneren
,Normaal gezien wordt de grootte van het korte termijn geheugen geschat op 2 tot 7 items
wanneer de serial-position curve wordt gebruikt.
➔ Primacy effect: betere herinnering van items aan het begin van de lijst, dit verklaard
men door te zeggen dat mensen deze veel herhalen
Atkinson en Shiffrin’s invloedrijke visie over menselijk geheugen
Zij stelde dat het geheugen kan gezien worden als een volgorde van stappen waarbij
informatie doorgegeven wordt van 1 opslag naar de volgende.
Externe stimuli van de omgeving komen eerst in het sensorische geheugen. Het sensorische
geheugen is een opslag systeem dat informatie opslaat van alle zintuigen met redelijke
accuraatheid. → de informatie is hier opgeslagen voor 2 seconden of minder en word
vervolgens meestal vergeten
Vervolgens gaat er slechts een klein deel van de informatie van het sensorische register door
naar het korte termijn geheugen (nu genoemd werkend geheugen). Dit bestaat uit kleine
hoeveelheden informatie die we actief gebruiken → deze gedachten zijn echter enorm
fragile maar niet zo fragile als in sensorisch register → deze herinneringen kunnen vergeten
worden na 30 seconden als ze niet herhaald worden
Enkel een fratie van de informatie in het korte termijn geheugen wordt doorgegeven aan het
lange termijn geheugen. Dit deel van het geheugen heeft een enorme capaciteit aangezien
het herinneringen heeft die al decennia oud zijn maar ook herinneringen die een aantal
minuten zijn aangekomen. Informatie die zich hierin bevindt is relatief permanent en niet
geneigd om verloren te gaan
, Hierboven op stelde zij controle processen voor of intentionele strategieën zoals “rehearsal”
die mensen kunnen helpen om hun geheugen te verbeteren.
➔ Het model focustte zich op de rol van korte termijn geheugen in leren en geheugen
maar niet op hoe ktg ventraal is wanneer we andere cognitieve taken uitvoeren
Twee belangrijke factoren die de capaciteit van het werkende geheugen beïnvloeden
1) Pronunciation time: hoe korter een woord is, hoe makkelijker we het onthouden.
Hoelang het duurt om iets uit te spreken beïnvloedt de hoeveelheid items die we
kunnen opslaan in het werkende geheugen → de akoestieke kenmerken van de
stimuli, de klank van de woorden
2) Semantische gelijkheid van items in het werkende geheugen: de betekenis van
woorden en zinnen → onderzoek Wickens en collega’s
Onderzoek Wickens en collega’s
Proactive interference betekend dat mensen moeite hebben met het leren van nieuwe
materie aangezien voorafgaande geleerde materie blijft tegenwerken
➔ Voorbeeld: als je al drie combi’s van letters moet onthouden zoals XCO en er nog een
vierde geleerd moet worden zullen de voorafgaande drie interfereren met dit te
leren
➔ Als de onderzoeker dan deze letters zou veranderen naar cijfers zou het makkelijker
gaan en zal je geheugen verbeteren → dit noemt men “release from proactive
interference” = prestatie op een nieuw maar verschillend item zal bijna even hoog
zijn zoals het was op het eerste item
➔ Dit onderzoek toonde ook aan dat als we switchen tussen categorie bij verschillende
trials ons geheugen verbeterd
