Complete Samenvatting: Europees Recht
– Algemeen Deel, 6e druk, Tom Eijsbouts
ISBN 9789462512221
Paginas Samenvatting: 47
Van de uitgever:
Dit boek is geschreven voor studenten en andere belangstellenden die indringend willen
kennismaken met de grote leerstukken van het Europese recht. Het is geen naslagwerk en
streeft niet naar uitputtende behandeling, maar naar kennis en begrip van hoofdzaken in
hun verband. Het boek benut de historische, de politieke en de maatschappelijke
achtergrond van het Europese recht voor zover deze bijdragen aan overzicht en inzicht.
Europees recht heeft een centrale plaats in vrijwel elk aspect van de moderne Nederlandse
rechtsontwikkeling. Het is een bruisend rechtsgebied dat op het eerste gezicht almaar
groter en ingewikkelder wordt. Bij nader inzien vindt men krachtige elementen van
eenvoud in zijn grote thema's en algemene leerstukken.
Deze zesde druk is verrijkt met de laatste ontwikkelingen in wetgeving, rechtspraak en
praktijk, en met nieuwe inzichten.
De redactie van deze editie van Europees Recht – Algemeen Deel is, net als bij de vorige
druk, in handen van Tom Eijsbouts
Inhoudsopgave:
• Hoofdstuk 1 Inleidende opmerkingen
• Hoofdstuk 2 Rechtsgemeenschap, wetgeving en begroting
• Hoofdstuk 3 Uitvoering
• Hoofdstuk 4 Interne markt
• Hoofdstuk 5 Burgerschap en rechtsruimte
• Hoofdstuk 6 Mededinging
• Hoofdstuk 7 Monetaire en economische unie
• Hoofdstuk 8 Externe betrekkingen en buitenlands beleid
• Hoofdstuk 9 Doorwerking
• Hoofdstuk 10 rechtsgangen
, Hoofdstuk 1 Inleidende opmerkingen
De Europese Unie is sinds de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal constant in
ontwikkeling geweest. Hierdoor zijn er ingewikkelde verhoudingen en procedures ontstaan. Om deze te kunnen
begrijpen is het nuttig om iets te weten over de geschiedenis van de Unie en de belangrijkste begrippen.
Europa en de Europese Unie, geschiedenissen
Rond 1500 werd het relatief kleine Europa een wereldmacht door staten zoals Spanje, Engeland, Frankrijk en
Nederland. Dit gebeurde echter wel met veel onderlinge concurrentie en zelfs oorlogen tot in de twintigste eeuw.
Na het geweld van de Tweede Oorlog deed Frankrijk in 1950 aan Duitsland het verzoek om een instantie op te
richten voor het organiseren van de markt voor kolen en staal, de meest gevaarlijke productie voor oorlogen
maar ook de meest lucratieve voor de handel. Hieruit ontstond de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal,
gesloten door Duitsland, Frankrijk, België, Italië, Luxemburg en Nederland.
In 1957 ging de Gemeenschap zich ook richten op een eigen douane-unie, een eigen handelsbeleid en een
intern landbouw- en (kern-)energiebeleid met het EEG-verdrag. Tegelijkertijd werd de Euratom, de Europese
Gemeenschap voor Atoomenergie, opgericht maar deze bleef een bijkomstigheid van de EEG. Er waren toen
drie verdragen en dus in theorie drie gemeenschappen, maar in de praktijk werkte deze als één. Daarom werden
de verdragen enkele jaren samengevoegd tot de EG. Ondertussen is ze altijd blijven groeien in lidstaten.
In 1992 werd de Gemeenschap benoemd tot de Europese Unie bij het Verdrag van Maastricht. De Unie was
meer gericht op de politiek dan de Gemeenschap was geweest. Toen kwam er ook burgerschap voor EU-
onderdanen, neergelegd in artikel 17 EG-verdrag en 20 VWEU. 1999 kwam de euro als gemeenschappelijke
munt. De Unie is altijd blijven groeien en ontwikkelen en zal dit ook blijven doen, maar er is ook nog steeds veel
kritiek op.
Instellingen, verhoudingen, procedures, besluiten:
Trias Europea
Het stelsel van de Europese Unie lijkt inmiddels het meest op een klassiek stelsel van machtenscheiding of trias
politica en op een representatieve democratie. De lidstaten worden in de Europese Raad vertegenwoordigd door
hun eigen staatshoofd of regeringsleider en in de Raad door hun eigen regering. De trias politica is als volgt
verdeeld:
1. De wetgevende macht bestaat uit het Europees Parlement en de Raad.
2. De rechterlijke macht bestaat uit het Hof van Justitie.
3. De uitvoerende macht bestaat uit de Europese Commissie en beperkter de Europese Raad en de Raad.
Niet alleen wordt de democratie binnen de Unie gehandhaafd, ook wordt van de lidstaten verwacht dat zij een
democratisch nationaal stelsel hebben en beschermen. Van horizontale verhoudingen wordt gesproken als het
gaat over de relatie tussen EU-instellingen en van verticale verhoudingen als het gaat over de relatie tussen de
Unie en de lidstaten.
Materieel recht. Gemeenschappelijke markt,
rechtsruimte, mededingingsbeleid, monetair
beleid(euro), gemeenschappelijk handelsbeleid,
bevoegdheden
Het materiële recht gaat over de inhoudelijke beleidsterreinen. Waar de productie van kolen en staal eerst
gereguleerd moest worden om nieuwe oorlogen te voorkomen, is dat nu minder belangrijk. Inmiddels is er een
gemeenschappelijke markt, landbouwbeleid, mededingingsbeleid en handelsbeleid jegens de rest van de wereld.
– Algemeen Deel, 6e druk, Tom Eijsbouts
ISBN 9789462512221
Paginas Samenvatting: 47
Van de uitgever:
Dit boek is geschreven voor studenten en andere belangstellenden die indringend willen
kennismaken met de grote leerstukken van het Europese recht. Het is geen naslagwerk en
streeft niet naar uitputtende behandeling, maar naar kennis en begrip van hoofdzaken in
hun verband. Het boek benut de historische, de politieke en de maatschappelijke
achtergrond van het Europese recht voor zover deze bijdragen aan overzicht en inzicht.
Europees recht heeft een centrale plaats in vrijwel elk aspect van de moderne Nederlandse
rechtsontwikkeling. Het is een bruisend rechtsgebied dat op het eerste gezicht almaar
groter en ingewikkelder wordt. Bij nader inzien vindt men krachtige elementen van
eenvoud in zijn grote thema's en algemene leerstukken.
Deze zesde druk is verrijkt met de laatste ontwikkelingen in wetgeving, rechtspraak en
praktijk, en met nieuwe inzichten.
De redactie van deze editie van Europees Recht – Algemeen Deel is, net als bij de vorige
druk, in handen van Tom Eijsbouts
Inhoudsopgave:
• Hoofdstuk 1 Inleidende opmerkingen
• Hoofdstuk 2 Rechtsgemeenschap, wetgeving en begroting
• Hoofdstuk 3 Uitvoering
• Hoofdstuk 4 Interne markt
• Hoofdstuk 5 Burgerschap en rechtsruimte
• Hoofdstuk 6 Mededinging
• Hoofdstuk 7 Monetaire en economische unie
• Hoofdstuk 8 Externe betrekkingen en buitenlands beleid
• Hoofdstuk 9 Doorwerking
• Hoofdstuk 10 rechtsgangen
, Hoofdstuk 1 Inleidende opmerkingen
De Europese Unie is sinds de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal constant in
ontwikkeling geweest. Hierdoor zijn er ingewikkelde verhoudingen en procedures ontstaan. Om deze te kunnen
begrijpen is het nuttig om iets te weten over de geschiedenis van de Unie en de belangrijkste begrippen.
Europa en de Europese Unie, geschiedenissen
Rond 1500 werd het relatief kleine Europa een wereldmacht door staten zoals Spanje, Engeland, Frankrijk en
Nederland. Dit gebeurde echter wel met veel onderlinge concurrentie en zelfs oorlogen tot in de twintigste eeuw.
Na het geweld van de Tweede Oorlog deed Frankrijk in 1950 aan Duitsland het verzoek om een instantie op te
richten voor het organiseren van de markt voor kolen en staal, de meest gevaarlijke productie voor oorlogen
maar ook de meest lucratieve voor de handel. Hieruit ontstond de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal,
gesloten door Duitsland, Frankrijk, België, Italië, Luxemburg en Nederland.
In 1957 ging de Gemeenschap zich ook richten op een eigen douane-unie, een eigen handelsbeleid en een
intern landbouw- en (kern-)energiebeleid met het EEG-verdrag. Tegelijkertijd werd de Euratom, de Europese
Gemeenschap voor Atoomenergie, opgericht maar deze bleef een bijkomstigheid van de EEG. Er waren toen
drie verdragen en dus in theorie drie gemeenschappen, maar in de praktijk werkte deze als één. Daarom werden
de verdragen enkele jaren samengevoegd tot de EG. Ondertussen is ze altijd blijven groeien in lidstaten.
In 1992 werd de Gemeenschap benoemd tot de Europese Unie bij het Verdrag van Maastricht. De Unie was
meer gericht op de politiek dan de Gemeenschap was geweest. Toen kwam er ook burgerschap voor EU-
onderdanen, neergelegd in artikel 17 EG-verdrag en 20 VWEU. 1999 kwam de euro als gemeenschappelijke
munt. De Unie is altijd blijven groeien en ontwikkelen en zal dit ook blijven doen, maar er is ook nog steeds veel
kritiek op.
Instellingen, verhoudingen, procedures, besluiten:
Trias Europea
Het stelsel van de Europese Unie lijkt inmiddels het meest op een klassiek stelsel van machtenscheiding of trias
politica en op een representatieve democratie. De lidstaten worden in de Europese Raad vertegenwoordigd door
hun eigen staatshoofd of regeringsleider en in de Raad door hun eigen regering. De trias politica is als volgt
verdeeld:
1. De wetgevende macht bestaat uit het Europees Parlement en de Raad.
2. De rechterlijke macht bestaat uit het Hof van Justitie.
3. De uitvoerende macht bestaat uit de Europese Commissie en beperkter de Europese Raad en de Raad.
Niet alleen wordt de democratie binnen de Unie gehandhaafd, ook wordt van de lidstaten verwacht dat zij een
democratisch nationaal stelsel hebben en beschermen. Van horizontale verhoudingen wordt gesproken als het
gaat over de relatie tussen EU-instellingen en van verticale verhoudingen als het gaat over de relatie tussen de
Unie en de lidstaten.
Materieel recht. Gemeenschappelijke markt,
rechtsruimte, mededingingsbeleid, monetair
beleid(euro), gemeenschappelijk handelsbeleid,
bevoegdheden
Het materiële recht gaat over de inhoudelijke beleidsterreinen. Waar de productie van kolen en staal eerst
gereguleerd moest worden om nieuwe oorlogen te voorkomen, is dat nu minder belangrijk. Inmiddels is er een
gemeenschappelijke markt, landbouwbeleid, mededingingsbeleid en handelsbeleid jegens de rest van de wereld.
