Maatschappijwetenschappen hoofdstuk 11: Veranderingen
in het vormingsvraagstuk
Paragraaf 1: Casus: protestgeneratie
Er ontstond in de loop van de 20e eeuw steeds meer gelijkheid. De processen van
democratisering en institutionalisering speelden daarbij een rol. Na de oorlog nam de
welvaart toe ne mede daardoor ontstonden in de jaren zestig en zeventig allerlei
jongerenculturen. Kenmerkend van al deze groepen was dat ze zich afzetten tegen
de dominante cultuur en daarmee ook tegen hun manier van leven. De socialisatie
door de ouders werd zwakker en die rol werd overgenomen door vrienden en de
opkomende media.
Paragraaf 2: Analyse: politieke socialisatie en identiteit
In de analyse van jongerenculturen gebruiken we de kernconcepten politieke
socialisatie en identiteit.
In de periode vóór de jaren zestig was er sprake van verzuiling. Dat hield in dat de
samenleving was opgedeeld in levensbeschouwelijke en sociaaleconomische
groepen. Binnen zo’n zuil waren er in een stad bakkers, scholen en voetbalclubs. Op
macroniveau waren er ook politieke partijen en kranten. Politieke socialisatie vond
in die tijd plaats binnen de eigen zuil.
Het proces van ontzuiling in de jaren zestig zorgde ervoor dat jongeren buiten hun
eigen zuil contacten opdeden. Er was dus sprake van groepsvorming. Ook de
media speelde daarin een rol. Ook werd er bij bestaande omroepen vernieuwd met
als gevolg dat de socialisatie van jongeren veranderde.
Ook de toename van technische uitvindingen (rationalisering) en toename van de
verbindingen met het buitenland (globalisering) zorgde ervoor dat filmbeelden en
foto’s de hele werd overgingen. De rol van traditionele socialisatoren als kerk en
vereniging nam af en kregen de media, vrienden en onderwijs een belangrijke rol. De
rol van school als socialisator werd belangrijker omdat kinderen steeds eerder en
langer naar school gingen.
De jongerenculturen speelden ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van de
identiteit van jongeren. Doordat zij gingen horen bij bepaalde groepen (sociale
identiteit) gingen zij een beeld uitdragen van hun eigen identiteit. Ze keerden zich af
van de burgerij en de indeling in zuilen en hadden hun eigen groepen. Ze zetten zich
ook af tegen de collectivistische cultuur. Dat hield in dat de wensen en belangen van
de eigen groep belangrijker waren dan het individu. De protestgeneratie wilde
vrijheid. De jongeren streefden een individualistische cultuur na waarin ze konden
ontplooien.
De jaren zestig werden ook gekenmerkt door de komst van migranten. Bedrijven
waren op zoek naar nieuwe werknemers omdat het goed ging met de economie.
Veel van deze gastarbeiders hadden weinig kans op betaald werd in hun land van
herkomst. Dus een ruil (samenwerking) tussen bedrijfsleven en migranten was
, gemaakt. Toen het slecht ging met de economie werden de gastarbeiders weer
ontslagen. Maar teruggaan was een slechtere optie dan blijven. Veel migranten
bleven en stichtten gezinnen of brachten deze over uit het land van herkomst
(gezinshereniging). Deze mensen hebben een uitdaging om te integreren in de
dominante cultuur, acculturatie.
Paragraaf 3: Paradigma’s over socialisatie
Door socialisatie weten mensen hoe ze zich moeten gedragen en socialisatie is dus
functioneel. Tegelijkertijd is socialisatie iets wat mensen met elkaar doen en er zelf
betekenis aan geven.
Functionalisme-paradigma:
Dit paradigma gaat ervanuit dat de
samenleving een stempel kan
drukken op de persoonlijkheid van
leden van de samenleving. Dit
gebeurt door middel van socialisatie.
Het resultaat daarvan is de identiteit
van mensen. In elke samenleving
worden mensen anders
gesocialiseerd. Daarmee creëert elke
samenleving haar eigen individuen.
Socialisatie moet de cultuur van een samenleving in stand houden, en politieke
socialisatie moet ervoor zorgen dat de politieke cultuur van een samenleving blijft
bestaan. Individuen hebben zich te houden aan de waarden en normen van de
‘dwingende cultuur’. Volgens functionalisten is het niet mogelijk om te ontsnappen
aan socialisatie. Robert K. Merton stelt dat door socialisatie individuen aan de
samenleving worden verbonden, de samenleving blijft verbonden en daarom heeft
socialisatie een functie.
Conflict-paradigma:
Dit paradigma gaat uit van ongelijkheid. Er wordt bij socialisatie gekeken hoe
verschillen in kapitaal (sociaal, economisch of cultureel) door kunnen werken op
ongelijkheid in machtsverhoudingen. Het gaat om de effecten van opvoeding en
opleiding op de ongelijke verdeling van maatschappelijk posities in de samenleving
naar klasse, gender, religie, etniciteit of leeftijd.
Basil Bernstein heeft een theorie over het taalgebruik van kinderen uit verschillende
sociale milieus. In het proces van socialisatie leren kinderen verschillende manieren
van spreken aan, omdat zij opgroeien in een bepaald milieu. Kinderen uit de
middenklasse groeien op in een diverse omgeving. Zij leren taalgebruik dat in
verschillende contexten toepasbaar is. Daarom heeft socialisatie gevolgen voor
onderwijskansen van kinderen.
in het vormingsvraagstuk
Paragraaf 1: Casus: protestgeneratie
Er ontstond in de loop van de 20e eeuw steeds meer gelijkheid. De processen van
democratisering en institutionalisering speelden daarbij een rol. Na de oorlog nam de
welvaart toe ne mede daardoor ontstonden in de jaren zestig en zeventig allerlei
jongerenculturen. Kenmerkend van al deze groepen was dat ze zich afzetten tegen
de dominante cultuur en daarmee ook tegen hun manier van leven. De socialisatie
door de ouders werd zwakker en die rol werd overgenomen door vrienden en de
opkomende media.
Paragraaf 2: Analyse: politieke socialisatie en identiteit
In de analyse van jongerenculturen gebruiken we de kernconcepten politieke
socialisatie en identiteit.
In de periode vóór de jaren zestig was er sprake van verzuiling. Dat hield in dat de
samenleving was opgedeeld in levensbeschouwelijke en sociaaleconomische
groepen. Binnen zo’n zuil waren er in een stad bakkers, scholen en voetbalclubs. Op
macroniveau waren er ook politieke partijen en kranten. Politieke socialisatie vond
in die tijd plaats binnen de eigen zuil.
Het proces van ontzuiling in de jaren zestig zorgde ervoor dat jongeren buiten hun
eigen zuil contacten opdeden. Er was dus sprake van groepsvorming. Ook de
media speelde daarin een rol. Ook werd er bij bestaande omroepen vernieuwd met
als gevolg dat de socialisatie van jongeren veranderde.
Ook de toename van technische uitvindingen (rationalisering) en toename van de
verbindingen met het buitenland (globalisering) zorgde ervoor dat filmbeelden en
foto’s de hele werd overgingen. De rol van traditionele socialisatoren als kerk en
vereniging nam af en kregen de media, vrienden en onderwijs een belangrijke rol. De
rol van school als socialisator werd belangrijker omdat kinderen steeds eerder en
langer naar school gingen.
De jongerenculturen speelden ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van de
identiteit van jongeren. Doordat zij gingen horen bij bepaalde groepen (sociale
identiteit) gingen zij een beeld uitdragen van hun eigen identiteit. Ze keerden zich af
van de burgerij en de indeling in zuilen en hadden hun eigen groepen. Ze zetten zich
ook af tegen de collectivistische cultuur. Dat hield in dat de wensen en belangen van
de eigen groep belangrijker waren dan het individu. De protestgeneratie wilde
vrijheid. De jongeren streefden een individualistische cultuur na waarin ze konden
ontplooien.
De jaren zestig werden ook gekenmerkt door de komst van migranten. Bedrijven
waren op zoek naar nieuwe werknemers omdat het goed ging met de economie.
Veel van deze gastarbeiders hadden weinig kans op betaald werd in hun land van
herkomst. Dus een ruil (samenwerking) tussen bedrijfsleven en migranten was
, gemaakt. Toen het slecht ging met de economie werden de gastarbeiders weer
ontslagen. Maar teruggaan was een slechtere optie dan blijven. Veel migranten
bleven en stichtten gezinnen of brachten deze over uit het land van herkomst
(gezinshereniging). Deze mensen hebben een uitdaging om te integreren in de
dominante cultuur, acculturatie.
Paragraaf 3: Paradigma’s over socialisatie
Door socialisatie weten mensen hoe ze zich moeten gedragen en socialisatie is dus
functioneel. Tegelijkertijd is socialisatie iets wat mensen met elkaar doen en er zelf
betekenis aan geven.
Functionalisme-paradigma:
Dit paradigma gaat ervanuit dat de
samenleving een stempel kan
drukken op de persoonlijkheid van
leden van de samenleving. Dit
gebeurt door middel van socialisatie.
Het resultaat daarvan is de identiteit
van mensen. In elke samenleving
worden mensen anders
gesocialiseerd. Daarmee creëert elke
samenleving haar eigen individuen.
Socialisatie moet de cultuur van een samenleving in stand houden, en politieke
socialisatie moet ervoor zorgen dat de politieke cultuur van een samenleving blijft
bestaan. Individuen hebben zich te houden aan de waarden en normen van de
‘dwingende cultuur’. Volgens functionalisten is het niet mogelijk om te ontsnappen
aan socialisatie. Robert K. Merton stelt dat door socialisatie individuen aan de
samenleving worden verbonden, de samenleving blijft verbonden en daarom heeft
socialisatie een functie.
Conflict-paradigma:
Dit paradigma gaat uit van ongelijkheid. Er wordt bij socialisatie gekeken hoe
verschillen in kapitaal (sociaal, economisch of cultureel) door kunnen werken op
ongelijkheid in machtsverhoudingen. Het gaat om de effecten van opvoeding en
opleiding op de ongelijke verdeling van maatschappelijk posities in de samenleving
naar klasse, gender, religie, etniciteit of leeftijd.
Basil Bernstein heeft een theorie over het taalgebruik van kinderen uit verschillende
sociale milieus. In het proces van socialisatie leren kinderen verschillende manieren
van spreken aan, omdat zij opgroeien in een bepaald milieu. Kinderen uit de
middenklasse groeien op in een diverse omgeving. Zij leren taalgebruik dat in
verschillende contexten toepasbaar is. Daarom heeft socialisatie gevolgen voor
onderwijskansen van kinderen.
