Geschiedenis & Samenleving
Tijd van Periode
Jagers en Boeren Tot 50 voor Chr.
Grieken en Romeinen 50 voor Chr. – 500
na Chr.
Monniken en Ridders 500-1000
Steden en Staten 1000-1500
Ontdekken en 1500-1600
Hervormers
Regenten en Vorsten 1600-1700
Pruiken en Revoluties 1700-1800
Burgers en 1800-1900
Stoommachines
Wereldoorlogen en 1900-1950
Holocaust
Televisie en Computers 1950-heden
Hoofdstuk 2: Tijd van Jagers en Boeren – tot ongeveer 50 voor Christus
Ontstaan:
- 5 miljard jaar geleden: ontstaan aarde
- 65 miljoen jaar geleden: dinosauriërs sterven uit
Ooit is alles begonnen
De aarde is zo’n 5 miljard geleden als hete gas en stofwolk ontstaan. Het uiterlijk
is daarna flink veranderd. Eerst is er een groot continent – pangaea (de hele
aarde) – daarna schoven de verschillende delen uit elkaar.
- Aan Afrika zie je dat het ooit aan Zuid Amerika vastgekleeft zat.
Leven ontstaan in de zeeën.
- Algen eerste planten
- Kwallen eerste dieren
- Daarna vissen en amfibieën.
Dinosaurus betekent letterlijk: verschrikkelijke hagedis. Er zijn vlees en
plantenetende dino’s.
- Door vondst fossielen en botten worden nog steeds nieuwe soorten
ontdekt
- Geur, geluid en leeftijd zullen we nooit weten.
- Sterven waarschijnlijk uit door inslag meteoriet, grote stofwolk (of kouder
klimaat), krokodillen, schildpadden en hagedissen overleefden dit wel!
Volgens Bijbel zijn Adam en Eva eerste mensen op aarde.
Datum: 23 oktober 4004 voor Christus, 9:00 uur ochtend.
- Ontstaan van mens is niet veel duidelijk, de wetenschap hiernaar –
paleoantropologie – staat nog in kinderschoenen….
- Onderzoek gaat uit van ontstaan mens in Afrika dankzij oudste fossielen
die hier gevonden zijn.
Aapachtige stamvader – Hominiden – behoorde tot 5 a 7 miljoen nog tot mens. In
Afrika ontstaat tussen 200.000 en 100.000 jaar geleden de huidige mens: Homo
Sapien, De Denkende Mens
, - Onderscheidend door herseninhoud en ontwikkeling vd handen.
- Denkende Mens is goede jager en maakt prachtige werktuigen.
2.2 Jagers/verzamelaars: Rendierjagers
Tijdens de glacialen (IJstijden) daalt temperatuur, breiden ijskappen zich uit en
daalt zeespiegel. Afwisseling van koude en warme perioden komt door:
1. Schommelingen van de aardgas
2. Wisselingen in de baan van de aarde om de zon
3. Verschillen in stralingsintensiteit van de zon
Het ijs is verantwoordelijk voor de verschillen in bodem van Nederland. Bracht
ook grote stenen uit Scandinavie mee, daar werden later Hunebedden van
gebouwd.
Tijdens laatste ijstijd reikt ijs tot waar nu Hamburg ligt. Oudste sporen van
mensen daten uit 700.000 jaar geleden in Italië. Bij Maastricht zijn meters diep in
grond later vuurstenen messen en andere werktuigen teruggevonden. Bewijs dat
hier mensen bivakkeerden.
Neanderthalers leefden van 130.000 tot 35.000 jaar geleden. Woongebied strekte
zich uit van Frankrijk tot Israel. Vooral grotbewoners.
De oudste mensen zijn jagers/verzamelaars en leven als nomaden. Kenmerken:
1. Voedsel wordt verkregen door verzamelen, jagen en vissen
2. Mensen wonen in tijdelijke kampementen in nabijheid van voedsel
3. Mensen volgen kudde dieren
4. Enige sporen die mensen achterlaten zijn sporen van kampementen
Jagers en verzamelaars opereerden in groepen van ca. 25 man. Groep maakt deel
uit van grotere stam: 500 leden.
- Sprake van splitsing bij te grote groepen, fusie bij kleine
- Dit hangt allemaal samen met aanwezigheid voedsel
- In Zuid-Europa is altijd wel voedsel voorhanden en is het leefpatroon
gelijkmatiger en minder nomadisch.
Arbeidsverdeling waarschijnlijk seksistisch. Vrouwen verzamelen, mannen jagen!
- Leefwijze kenmerkt zich door voortdurende strijd om te overleven
- Vanaf 30.000 jaar geleden blijkt Cro Magnon-mens in staat afbeeldingen te
maken vd werkelijkheid.
1. Beeldjes (draagbare kunst)
2. Schilderingen op grotten en wanden (23000 – 12000 jaar geleden) -
aangebracht met kwast en draagpijp met dierlijke vetten.
Rendierjagers: mensen die vanaf 10.000 jaar geleden terug komen naar Lage
Landen omdat ijs op grote schaal begint te smelten.
- Rendier is hoofdvoedsel, levend in heel Noord-Europa.
- Rendierjagers wonen in tenten, bestaande uit stokken en rendierhuiden.
- Van rendier wordt alles gebruikt: maaginhoud (vitaminen), huid (kleding,
tenten, riemen)
Door stijgende temperaturen smelt ijs en stijg zeespiegel. Kuststroken ontstaan
en bomen groeien massaal. Ook elanden, herten, bruine beren en zwijnen.
Tijd van Periode
Jagers en Boeren Tot 50 voor Chr.
Grieken en Romeinen 50 voor Chr. – 500
na Chr.
Monniken en Ridders 500-1000
Steden en Staten 1000-1500
Ontdekken en 1500-1600
Hervormers
Regenten en Vorsten 1600-1700
Pruiken en Revoluties 1700-1800
Burgers en 1800-1900
Stoommachines
Wereldoorlogen en 1900-1950
Holocaust
Televisie en Computers 1950-heden
Hoofdstuk 2: Tijd van Jagers en Boeren – tot ongeveer 50 voor Christus
Ontstaan:
- 5 miljard jaar geleden: ontstaan aarde
- 65 miljoen jaar geleden: dinosauriërs sterven uit
Ooit is alles begonnen
De aarde is zo’n 5 miljard geleden als hete gas en stofwolk ontstaan. Het uiterlijk
is daarna flink veranderd. Eerst is er een groot continent – pangaea (de hele
aarde) – daarna schoven de verschillende delen uit elkaar.
- Aan Afrika zie je dat het ooit aan Zuid Amerika vastgekleeft zat.
Leven ontstaan in de zeeën.
- Algen eerste planten
- Kwallen eerste dieren
- Daarna vissen en amfibieën.
Dinosaurus betekent letterlijk: verschrikkelijke hagedis. Er zijn vlees en
plantenetende dino’s.
- Door vondst fossielen en botten worden nog steeds nieuwe soorten
ontdekt
- Geur, geluid en leeftijd zullen we nooit weten.
- Sterven waarschijnlijk uit door inslag meteoriet, grote stofwolk (of kouder
klimaat), krokodillen, schildpadden en hagedissen overleefden dit wel!
Volgens Bijbel zijn Adam en Eva eerste mensen op aarde.
Datum: 23 oktober 4004 voor Christus, 9:00 uur ochtend.
- Ontstaan van mens is niet veel duidelijk, de wetenschap hiernaar –
paleoantropologie – staat nog in kinderschoenen….
- Onderzoek gaat uit van ontstaan mens in Afrika dankzij oudste fossielen
die hier gevonden zijn.
Aapachtige stamvader – Hominiden – behoorde tot 5 a 7 miljoen nog tot mens. In
Afrika ontstaat tussen 200.000 en 100.000 jaar geleden de huidige mens: Homo
Sapien, De Denkende Mens
, - Onderscheidend door herseninhoud en ontwikkeling vd handen.
- Denkende Mens is goede jager en maakt prachtige werktuigen.
2.2 Jagers/verzamelaars: Rendierjagers
Tijdens de glacialen (IJstijden) daalt temperatuur, breiden ijskappen zich uit en
daalt zeespiegel. Afwisseling van koude en warme perioden komt door:
1. Schommelingen van de aardgas
2. Wisselingen in de baan van de aarde om de zon
3. Verschillen in stralingsintensiteit van de zon
Het ijs is verantwoordelijk voor de verschillen in bodem van Nederland. Bracht
ook grote stenen uit Scandinavie mee, daar werden later Hunebedden van
gebouwd.
Tijdens laatste ijstijd reikt ijs tot waar nu Hamburg ligt. Oudste sporen van
mensen daten uit 700.000 jaar geleden in Italië. Bij Maastricht zijn meters diep in
grond later vuurstenen messen en andere werktuigen teruggevonden. Bewijs dat
hier mensen bivakkeerden.
Neanderthalers leefden van 130.000 tot 35.000 jaar geleden. Woongebied strekte
zich uit van Frankrijk tot Israel. Vooral grotbewoners.
De oudste mensen zijn jagers/verzamelaars en leven als nomaden. Kenmerken:
1. Voedsel wordt verkregen door verzamelen, jagen en vissen
2. Mensen wonen in tijdelijke kampementen in nabijheid van voedsel
3. Mensen volgen kudde dieren
4. Enige sporen die mensen achterlaten zijn sporen van kampementen
Jagers en verzamelaars opereerden in groepen van ca. 25 man. Groep maakt deel
uit van grotere stam: 500 leden.
- Sprake van splitsing bij te grote groepen, fusie bij kleine
- Dit hangt allemaal samen met aanwezigheid voedsel
- In Zuid-Europa is altijd wel voedsel voorhanden en is het leefpatroon
gelijkmatiger en minder nomadisch.
Arbeidsverdeling waarschijnlijk seksistisch. Vrouwen verzamelen, mannen jagen!
- Leefwijze kenmerkt zich door voortdurende strijd om te overleven
- Vanaf 30.000 jaar geleden blijkt Cro Magnon-mens in staat afbeeldingen te
maken vd werkelijkheid.
1. Beeldjes (draagbare kunst)
2. Schilderingen op grotten en wanden (23000 – 12000 jaar geleden) -
aangebracht met kwast en draagpijp met dierlijke vetten.
Rendierjagers: mensen die vanaf 10.000 jaar geleden terug komen naar Lage
Landen omdat ijs op grote schaal begint te smelten.
- Rendier is hoofdvoedsel, levend in heel Noord-Europa.
- Rendierjagers wonen in tenten, bestaande uit stokken en rendierhuiden.
- Van rendier wordt alles gebruikt: maaginhoud (vitaminen), huid (kleding,
tenten, riemen)
Door stijgende temperaturen smelt ijs en stijg zeespiegel. Kuststroken ontstaan
en bomen groeien massaal. Ook elanden, herten, bruine beren en zwijnen.
