INHOUDSOPGAVE
1.05VT: anatomie pols en hand .....................................................................................................................................2
VT 1.06 osteokinematisch testen ...................................................................................................................................6
1.07VT+: anatomie spieren bovenarm, reflexen..........................................................................................................11
2.05VT: Zenuwen van de arm en mobiliteitstesten .....................................................................................................13
2.06vt: kracht en functie testen musculatuur hande ....................................................................................................17
3.05VT Anatomie extensoren van de pols met krachttesten .......................................................................................22
3.07VT+: spieren onderarm hand + spierkracht testen ...............................................................................................24
Aandoeningen ..............................................................................................................................................................25
,1.05VT: ANATOMIE POLS EN HAND
VOORBEREIDING:
1.Art. cubiti= elleboog gewricht
Wat is een samengesteld gewricht en welke drie botstukken articuleren
met elkaar?
Meervoudig gewricht er komen 2 botuiteindes samen in 1 botholte.
1. Humerus
2. Ulna
3. Radius
Hoe worden deze gewrichten genoemd?.
1. Art. humero-ulnaris
2. Art humero- radialis
3. Art. radio- ulnaris proximalis
Er zijn drie ligamenten te onderscheiden in art cubiti
Lig. anulare radii
Ligging: om kopje radius
Remming: houdt radius en ulna bij elkaar
Lig. Collaterale ulnare
Ligging:
Remming: abductie
Ligg collaterale radiale.
Ligging: epicondyle lateralis→ ligg anulare radi
Remming: adductie
Wat is de omvang van de bewegingen in art. cubiti
Flexie: 160º
Extensie: 0-15 hyper
Abductie (20º):
o Gekoppeld aan flexie
Adductie (20º):
o Gekoppeld aan extensie
2. Pronatie en supinatie van de onderarm
Pro- en supinatie is een beweging van de onderarm en niet van de pols. Voer bij een botmodel een pro-en
supinatiebeweging uit (elleboog in een 90 graden gebogen positie) en bekijk welk bot in de onderarm de
grootste beweging ondergaat.
De radius maakt de grootste beweging om de ulna (een sleutel omdraaien)
“Vorm en beweging” informatie over pronatie en supinatie:
De bewegingen die de radius ten opzichte van de ulna kan uitvoeren, worden pronatie en supinatie
genoemd. Zij vinden plaats in het humeroradiale gewricht, in de beide radio-ulnaire gewrichten en in de
membrana interossea. Uitgaande van de anatomische stand van de onderarm voert bij de pronatie het
caput van de radius een endorotatie uit in het lig. anulare radii, waarbij de voorzijde van de radius naar
mediaal draait. Het distale uiteinde van de radius beweegt naar ventraal en mediaal en beschrijft een boog
om het caput ulnae. De radius komt dus gekruist over de ulna te liggen. Bij supinatie gebeurt het
tegenovergestelde. De bewegingsuitslag tussen de uiterste pronatiestand en de uiterste supinatiestand
bedraagt 120°-140°. De as, waarom de beweging plaatsvindt, loopt proximaal door het midden van het
caput radii en distaal door het caput ulnae.
3. Distale uiteinde van ulna en radius
Aan het distale uiteinde van ulna en radius zijn een aantal markante onderdelen te onderscheiden. Neem
een skeletmodel van de botten en wijs daarop de hieronder genoemde onderdelen aan. Gebruik als
hulpmiddel een anatomische atlas.
Ulna:
circumferentia articularis van het caput ulnae: bevindt zich aan mediale achterzijde ulna
, Processus styloideus van het caput ulna: bevindt zich aan de ventrale en laterale zijde
Wanneer de radius en de ulna naast elkaar geplaatst zijn, reikt de ulna met zijn olecranon het verst naar
proximaal, de radius het verst naar distaal. De afstand tussen de margines interossei is als gevolg van de
krommingen van beide botstukken distaal groter dan proximaal. (vorm en bewegen)
Radius:
Processus styloideus radii
Tuberculum dorsale radii
4. Bewegingen van de hand in het
polsgewricht
Het polsgewricht bestaande uit
Art. radiocarpalis,
Art. mediocarpalis
Artt. intercarpales.
Het carpus bestaat uit 8
handwortelbeentjes. Deze liggen in twee
rijen van vier. In de proximale rij liggen
van radiaal naar ulnair het os scaphoideum, het os lunatum, het os triquetrum en, aan de voorzijde van dit
laatste botstuk, het os pisiforme. In de distale rij liggen het os trapezium, het os trapezoideum, het os
capitatum en het os hamatum
Convex en concaaf:
De bewegingen van hand in het polsgewricht en relateer dit aan de verschillende bewegingsassen.
Plantairflexie, Dorsaalflexie→ transversale as
Radiodeviatie, ulna deviatie→ longitudinale as
5. Bewegingen van de vingers II t/m V
De bewegingsmogelijkheden van de vingers in de artt. metacarpophalangeales zijn flexie-extensie en ulnair
en radiaal abductie. Tijdens de zijwaartse bewegingen treedt tevens een geringe, nauwelijks
waarneembare, dwangrotatie op.
Onderzoek bij jezelf wat er gebeurt met de bewegingsuitslag van de vingers in zijwaartse richting als je de
metacarpophalangeale gewrichten steeds verder flecteert. Wat zou de verklaring kunnen zijn voor dit
verschijnsel? Eerst zelf nadenken en dan pas in “Vorm en beweging” kijken.
Onderzoek en benoem de bewegingsmogelijkheden van de artt. interphalangeales proximales en distales.
6. Overzicht van de gewrichten
Gewricht kop kom Beweging/
bewegingsassen
art. humero-ulnaris Trochlea humeri Facies articularis
olecranon
art. humeroradialis humerus radius
art. radio-ulnaris proximalis ulna Radius
art. radio-ulnaris distalis Circumferential Incisura ulnaris
articularis (radius) (ulna)
art. radiocarpalis en 1. os scaphoideum 1. Kraakbeen
2. os lunatum beklede distale zijde
van de radius.
2. De driehoekige
discus articularis
tussen de radius en
de processus
styloideus ulnaris.
mediocarpalis 1. Os.trapezium 1. Os.scaphoideum
2. Os.trapezoideum 2. Os.lunatum
3. Os.capitatum 3. Os.triquetrum
4. Os.hamatum
art. carpometacarpalis I
artt. metacarpophalangeales I-V
artt. interphalangeales proximales en
distales II-V en art. interphalangealis I
1.05VT: anatomie pols en hand .....................................................................................................................................2
VT 1.06 osteokinematisch testen ...................................................................................................................................6
1.07VT+: anatomie spieren bovenarm, reflexen..........................................................................................................11
2.05VT: Zenuwen van de arm en mobiliteitstesten .....................................................................................................13
2.06vt: kracht en functie testen musculatuur hande ....................................................................................................17
3.05VT Anatomie extensoren van de pols met krachttesten .......................................................................................22
3.07VT+: spieren onderarm hand + spierkracht testen ...............................................................................................24
Aandoeningen ..............................................................................................................................................................25
,1.05VT: ANATOMIE POLS EN HAND
VOORBEREIDING:
1.Art. cubiti= elleboog gewricht
Wat is een samengesteld gewricht en welke drie botstukken articuleren
met elkaar?
Meervoudig gewricht er komen 2 botuiteindes samen in 1 botholte.
1. Humerus
2. Ulna
3. Radius
Hoe worden deze gewrichten genoemd?.
1. Art. humero-ulnaris
2. Art humero- radialis
3. Art. radio- ulnaris proximalis
Er zijn drie ligamenten te onderscheiden in art cubiti
Lig. anulare radii
Ligging: om kopje radius
Remming: houdt radius en ulna bij elkaar
Lig. Collaterale ulnare
Ligging:
Remming: abductie
Ligg collaterale radiale.
Ligging: epicondyle lateralis→ ligg anulare radi
Remming: adductie
Wat is de omvang van de bewegingen in art. cubiti
Flexie: 160º
Extensie: 0-15 hyper
Abductie (20º):
o Gekoppeld aan flexie
Adductie (20º):
o Gekoppeld aan extensie
2. Pronatie en supinatie van de onderarm
Pro- en supinatie is een beweging van de onderarm en niet van de pols. Voer bij een botmodel een pro-en
supinatiebeweging uit (elleboog in een 90 graden gebogen positie) en bekijk welk bot in de onderarm de
grootste beweging ondergaat.
De radius maakt de grootste beweging om de ulna (een sleutel omdraaien)
“Vorm en beweging” informatie over pronatie en supinatie:
De bewegingen die de radius ten opzichte van de ulna kan uitvoeren, worden pronatie en supinatie
genoemd. Zij vinden plaats in het humeroradiale gewricht, in de beide radio-ulnaire gewrichten en in de
membrana interossea. Uitgaande van de anatomische stand van de onderarm voert bij de pronatie het
caput van de radius een endorotatie uit in het lig. anulare radii, waarbij de voorzijde van de radius naar
mediaal draait. Het distale uiteinde van de radius beweegt naar ventraal en mediaal en beschrijft een boog
om het caput ulnae. De radius komt dus gekruist over de ulna te liggen. Bij supinatie gebeurt het
tegenovergestelde. De bewegingsuitslag tussen de uiterste pronatiestand en de uiterste supinatiestand
bedraagt 120°-140°. De as, waarom de beweging plaatsvindt, loopt proximaal door het midden van het
caput radii en distaal door het caput ulnae.
3. Distale uiteinde van ulna en radius
Aan het distale uiteinde van ulna en radius zijn een aantal markante onderdelen te onderscheiden. Neem
een skeletmodel van de botten en wijs daarop de hieronder genoemde onderdelen aan. Gebruik als
hulpmiddel een anatomische atlas.
Ulna:
circumferentia articularis van het caput ulnae: bevindt zich aan mediale achterzijde ulna
, Processus styloideus van het caput ulna: bevindt zich aan de ventrale en laterale zijde
Wanneer de radius en de ulna naast elkaar geplaatst zijn, reikt de ulna met zijn olecranon het verst naar
proximaal, de radius het verst naar distaal. De afstand tussen de margines interossei is als gevolg van de
krommingen van beide botstukken distaal groter dan proximaal. (vorm en bewegen)
Radius:
Processus styloideus radii
Tuberculum dorsale radii
4. Bewegingen van de hand in het
polsgewricht
Het polsgewricht bestaande uit
Art. radiocarpalis,
Art. mediocarpalis
Artt. intercarpales.
Het carpus bestaat uit 8
handwortelbeentjes. Deze liggen in twee
rijen van vier. In de proximale rij liggen
van radiaal naar ulnair het os scaphoideum, het os lunatum, het os triquetrum en, aan de voorzijde van dit
laatste botstuk, het os pisiforme. In de distale rij liggen het os trapezium, het os trapezoideum, het os
capitatum en het os hamatum
Convex en concaaf:
De bewegingen van hand in het polsgewricht en relateer dit aan de verschillende bewegingsassen.
Plantairflexie, Dorsaalflexie→ transversale as
Radiodeviatie, ulna deviatie→ longitudinale as
5. Bewegingen van de vingers II t/m V
De bewegingsmogelijkheden van de vingers in de artt. metacarpophalangeales zijn flexie-extensie en ulnair
en radiaal abductie. Tijdens de zijwaartse bewegingen treedt tevens een geringe, nauwelijks
waarneembare, dwangrotatie op.
Onderzoek bij jezelf wat er gebeurt met de bewegingsuitslag van de vingers in zijwaartse richting als je de
metacarpophalangeale gewrichten steeds verder flecteert. Wat zou de verklaring kunnen zijn voor dit
verschijnsel? Eerst zelf nadenken en dan pas in “Vorm en beweging” kijken.
Onderzoek en benoem de bewegingsmogelijkheden van de artt. interphalangeales proximales en distales.
6. Overzicht van de gewrichten
Gewricht kop kom Beweging/
bewegingsassen
art. humero-ulnaris Trochlea humeri Facies articularis
olecranon
art. humeroradialis humerus radius
art. radio-ulnaris proximalis ulna Radius
art. radio-ulnaris distalis Circumferential Incisura ulnaris
articularis (radius) (ulna)
art. radiocarpalis en 1. os scaphoideum 1. Kraakbeen
2. os lunatum beklede distale zijde
van de radius.
2. De driehoekige
discus articularis
tussen de radius en
de processus
styloideus ulnaris.
mediocarpalis 1. Os.trapezium 1. Os.scaphoideum
2. Os.trapezoideum 2. Os.lunatum
3. Os.capitatum 3. Os.triquetrum
4. Os.hamatum
art. carpometacarpalis I
artt. metacarpophalangeales I-V
artt. interphalangeales proximales en
distales II-V en art. interphalangealis I
