Samenvatting Kennistoets Periode 1
Gezondheidsbevordering en preventie voor
verpleegkundigen en verpleegkundigen en
verpleegkundig specialisten
Hoofdstuk 1 Gezondheid, gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
1.2Gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
Gezondheidstoestand: een toestand die, in objectiveerbare en meetbare
grootheden, gezondheid beschrijft, dat wil zeggen gezondheid inzichtelijk
maakt. Deze grootheden worden de indicatoren van de gezondheidstoestand
genoemd ofwel de gezondheidsindicatoren.
1.2.1 Epidemiologie
Epidemiologie houdt zich bezig met de wijze waarop ziekte- en
sterftepatronen verdeeld zijn over de bevolking.
De epidemiologie richt zich op de bestudering van:
Het vóórkomen van ziekten onder de bevolking, en
De relaties tussen het vóórkomen van ziekten en het vóórkomen van
andere verschijnselen.
Etiologische factoren zijn bepalend voor het ontstaan van een
gezondheidsprobleem en gaan dus aan de ziekte vooraf. Bijv. erfelijke
aanleg.
Prognostische factoren maken dat een al aanwezig
gezondheidsprobleem verergert of stopt. Dergelijke factoren hebben
invloed op het verloop van de aandoening. Bijv. riskant gedrag, milieu-
invloeden.
Diagnostische factoren maken duidelijk of er sprake is van een
bepaald gezondheidsprobleem: aan de hand van deze factoren is het
mogelijk een ziekte op te sporen, bijv. veranderingen in moedervlekken
die kunnen duiden op huidkanker.
De epidemiologie bestudeert kortom de verdeling van ziekten en
aandoeningen in een populatie: wie zijn er ziek en wat hebben zij voor
gezondheidsprobleem?
Cohort: een groep mensen die nauwkeurig kan worden omschreven.
Frequentie: mate van vóórkomen van de ziekte
Individueel niveau: gekeken naar het wel of niet aanwezig zijn van
ziekten en aandoeningen en aan ziekte gerelateerde factoren en andere
verschijnselen bij een persoon.
Samenvattend: bij epidemiologisch onderzoek gaat het uiteindelijk om het
beantwoorden van de vraag: wat (aard van de ziekte of de sterfte) komt in
welke mate voor bij wie, waar en wanneer (kenmerken van de individuen).
Dit wordt de epidemiologische breuk genoemd.
, Gezondheidsstatistieken: zijn statistieken die iets over de
gezondheidstoestand van een bevolking zeggen. Ze gaan over sterfte,
ziekte, levensverwachting, verloren levensjaren, ziekenhuisopnamen en
dergelijke.
Demografische of bevolkingsstatistieken: bieden inzicht in de
samenstelling van de bevolking. Bijv. het aantal mannen en vrouwen.
1.2.2 Gezondheidsindicatoren
Om de gezondheidstoestand van een bevolking(sgroep) te kunnen
beschrijven wordt gebruikgemaakt van gezondheidsindicatoren.
Gezondheidsindicatoren bieden inzicht in de gezondheid en
gezondheidstoestand van groepen of populaties. Met behulp van
gezondheidsindicatoren kan het huidige niveau van gezondheid en ziekte
onder de bevolking(sgroep) inzichtelijk worden gemaakt.
Mortaliteit
Sterfte of mortaliteit geeft het percentage personen weer dat sterft (aan
een bepaalde aandoening) gedurende een bepaalde tijdseenheid.
Belangrijkste doodsoorzaken in Nederland:
1. Coronaire hartziekten
2. Longkanker
3. Beroerte
4. Dementie
5. Hartfalen
Levensverwachting
De levensverwachting staat voor het aantal verwachte levensjaren bij de
geboorte.
Gezonde levensverwachting (GLV): staat voor het aantal jaren dat in
goede gezondheid wordt doorbracht. Er zijn drie soorten:
1. Levensverwachting in goed ervaren gezondheid;
2. Levensverwachting zonder lichamelijke beperkingen (geen beperkingen
ADL);
3. Levensverwachting in goede geestelijke gezondheid.
Kwaliteit van leven: staat voor de ervaren gezondheid (de mate van
ongezondheid is onderverdeeld in verschillende ernstniveaus: licht (een
beperking), matig (twee beperkingen) en ernstig (drie beperkingen) en de
aan- of afwezigheid van (langdurig en kortdurende) beperkingen).
Compressie van morbiditeit: het aantal jaren dat mensen met
beperkingen leven is sterk gedaald.
Als een schatting van de gewonnen levensjaren waarbij de kwaliteit van
leven wordt meegewogen, worden QALY’s berekend: quality adjusted life
years. Hiertoe wordt het aantal jaren levensverlenging vermenigvuldigd
met de kwaliteit van leven gedurende de levensverlenging, wat resulteert
in een uitkomst tussen 0 (minst optimale kwaliteit van levensverlenging)
en 1 (optimale kwaliteit van levensverlenging).
DALY: disability adjusted life years
SIP: sickness impact profile
Ervaren gezondheid
Gezondheidsbevordering en preventie voor
verpleegkundigen en verpleegkundigen en
verpleegkundig specialisten
Hoofdstuk 1 Gezondheid, gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
1.2Gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
Gezondheidstoestand: een toestand die, in objectiveerbare en meetbare
grootheden, gezondheid beschrijft, dat wil zeggen gezondheid inzichtelijk
maakt. Deze grootheden worden de indicatoren van de gezondheidstoestand
genoemd ofwel de gezondheidsindicatoren.
1.2.1 Epidemiologie
Epidemiologie houdt zich bezig met de wijze waarop ziekte- en
sterftepatronen verdeeld zijn over de bevolking.
De epidemiologie richt zich op de bestudering van:
Het vóórkomen van ziekten onder de bevolking, en
De relaties tussen het vóórkomen van ziekten en het vóórkomen van
andere verschijnselen.
Etiologische factoren zijn bepalend voor het ontstaan van een
gezondheidsprobleem en gaan dus aan de ziekte vooraf. Bijv. erfelijke
aanleg.
Prognostische factoren maken dat een al aanwezig
gezondheidsprobleem verergert of stopt. Dergelijke factoren hebben
invloed op het verloop van de aandoening. Bijv. riskant gedrag, milieu-
invloeden.
Diagnostische factoren maken duidelijk of er sprake is van een
bepaald gezondheidsprobleem: aan de hand van deze factoren is het
mogelijk een ziekte op te sporen, bijv. veranderingen in moedervlekken
die kunnen duiden op huidkanker.
De epidemiologie bestudeert kortom de verdeling van ziekten en
aandoeningen in een populatie: wie zijn er ziek en wat hebben zij voor
gezondheidsprobleem?
Cohort: een groep mensen die nauwkeurig kan worden omschreven.
Frequentie: mate van vóórkomen van de ziekte
Individueel niveau: gekeken naar het wel of niet aanwezig zijn van
ziekten en aandoeningen en aan ziekte gerelateerde factoren en andere
verschijnselen bij een persoon.
Samenvattend: bij epidemiologisch onderzoek gaat het uiteindelijk om het
beantwoorden van de vraag: wat (aard van de ziekte of de sterfte) komt in
welke mate voor bij wie, waar en wanneer (kenmerken van de individuen).
Dit wordt de epidemiologische breuk genoemd.
, Gezondheidsstatistieken: zijn statistieken die iets over de
gezondheidstoestand van een bevolking zeggen. Ze gaan over sterfte,
ziekte, levensverwachting, verloren levensjaren, ziekenhuisopnamen en
dergelijke.
Demografische of bevolkingsstatistieken: bieden inzicht in de
samenstelling van de bevolking. Bijv. het aantal mannen en vrouwen.
1.2.2 Gezondheidsindicatoren
Om de gezondheidstoestand van een bevolking(sgroep) te kunnen
beschrijven wordt gebruikgemaakt van gezondheidsindicatoren.
Gezondheidsindicatoren bieden inzicht in de gezondheid en
gezondheidstoestand van groepen of populaties. Met behulp van
gezondheidsindicatoren kan het huidige niveau van gezondheid en ziekte
onder de bevolking(sgroep) inzichtelijk worden gemaakt.
Mortaliteit
Sterfte of mortaliteit geeft het percentage personen weer dat sterft (aan
een bepaalde aandoening) gedurende een bepaalde tijdseenheid.
Belangrijkste doodsoorzaken in Nederland:
1. Coronaire hartziekten
2. Longkanker
3. Beroerte
4. Dementie
5. Hartfalen
Levensverwachting
De levensverwachting staat voor het aantal verwachte levensjaren bij de
geboorte.
Gezonde levensverwachting (GLV): staat voor het aantal jaren dat in
goede gezondheid wordt doorbracht. Er zijn drie soorten:
1. Levensverwachting in goed ervaren gezondheid;
2. Levensverwachting zonder lichamelijke beperkingen (geen beperkingen
ADL);
3. Levensverwachting in goede geestelijke gezondheid.
Kwaliteit van leven: staat voor de ervaren gezondheid (de mate van
ongezondheid is onderverdeeld in verschillende ernstniveaus: licht (een
beperking), matig (twee beperkingen) en ernstig (drie beperkingen) en de
aan- of afwezigheid van (langdurig en kortdurende) beperkingen).
Compressie van morbiditeit: het aantal jaren dat mensen met
beperkingen leven is sterk gedaald.
Als een schatting van de gewonnen levensjaren waarbij de kwaliteit van
leven wordt meegewogen, worden QALY’s berekend: quality adjusted life
years. Hiertoe wordt het aantal jaren levensverlenging vermenigvuldigd
met de kwaliteit van leven gedurende de levensverlenging, wat resulteert
in een uitkomst tussen 0 (minst optimale kwaliteit van levensverlenging)
en 1 (optimale kwaliteit van levensverlenging).
DALY: disability adjusted life years
SIP: sickness impact profile
Ervaren gezondheid
