Samenvatting Hoofdstuk 8.1
Gezondheidszorgbevordering en preventie voor verpleegkundigen
en verpleegkundig specialisten
Hoofdstuk 8.1 Verpleegproces en cyclus van
gezondheidsbevordering
Het taakgebied van verpleegkundige bestaat onder andere uit preventie
en gezondheidsbevordering. Voorlichting vormt een intrinsiek onderdeel
van elke ontmoeting, elk consult met een patiënt/cliënt en is niet het
slechts incidenteel of in specifieke gevallen geven van patiënteneducatie.
Het benutten van de mogelijkheden van gezondheids- en
patiëntenvoorlichting die elk consult biedt, biedt verpleegkundigen
handvatten voor het verzamelen van informatie (assessment), het
beantwoorden van vragen, het bevestigen van eerder gegeven informatie,
het checken of patiënten/cliënten eerder adviezen, oefeningen, en
dergelijke begrepen hebben en het monitoren van de effectiviteit van de
gezondheids- en patiëntenvoorlichting als geheel.
In de verpleegkunde kan het gaan om ziektepreventie of om
gezondheidsbevordering. Het gaat om het identificeren, voorkomen en
behandelen van actuele of potentiele gezondheidsproblemen en het
bevorderen van het welbevinden.
Het verpleegproces wordt doorlopen in vijf stappen: patiëntgericht,
doelgericht en flexibel, en probleem- en actie georiënteerd.
8.1.1 Assessment
De eerste fase van het verpleegproces is assessment (of
gegevensverzameling). Dit is het verzamelen van informatie door
verpleegkundigen om de problemen van de patiënt en zijn familie/naasten
te identificeren en uiteindelijk de zorg te kunnen plannen. In de fase van
gegevensverzameling gaat het om het verkennen van de
(informatie)behoefte van de cliënt/patiënt (en mogelijk de sociale
omgeving), bijvoorbeeld:
Het huidige kennisniveau;
Individuele behoeften;
De individuele vaardigheden;
De attitude;
Sociale factoren en de impact die deze hebben op de
bereidwilligheid van de patiënt/cliënt om gezondheids- en
leefstijladviezen op te volgen;
Omgevingsfactoren die de patiënt/cliënt faciliteren of hinderen om
de adviezen in zijn leefstijl te incorporeren;
De complexiteit van het behandelregime.
De stap van de gezondheidskundige analyse heeft eveneens als doel het
gezondheidsprobleem in kaart brengen. Het verschil zit erin dat de fase
, van het assessment een bredere oriëntatie kent dan de stap van de
gezondheidskundige analyse.
8.1.2 Verpleegkundige diagnose
De tweede fase in het verpleegproces is het stellen van de
verpleegkundige diagnose. De verpleegkundige analyseert de verzamelde
gegevens over de patiënt en identificeert de actuele en/of potentiele
gezondheidsproblemen. Vervolgens definieert zij het probleem: zij
beschrijft de situatie en etiologie van het probleem en geeft de prioriteit
aan.
Verpleegkundige diagnoses, ook wel verpleegproblemen genoemd, zijn
concrete beschrijvingen van zorgbehoeften (uitgezonderd universele
zorgbehoeften) van de patiënt. Verpleegkundige diagnoses zullen concreet
beschrijven waarover informatie moet worden verstrekt, welke
vaardigheden moeten worden aangeleerd, welk gedrag een uitbreiding
van de gezondheid in de weg staat enzovoort.
Als we kijken naar de cyclus van gezondheidsbevordering, zien we aan het
einde van de stap van het bepalen van de gedragsdeterminanten dat het
probleem concreet wordt gedefinieerd en dat de prioriteiten worden
aangegeven, net als in het verpleegproces.
8.1.3 Planning
Planning staat voor het wat en hoe van interventies. In de planningsfase
worden, in samenspraak met de patiënt, doelen geformuleerd gericht op
het voorkomen of verminderen van gezondheidsproblemen. De
geformuleerde verpleegkundige diagnose(s) geeft (geven) duidelijk
richting aan het planningsproces en aan de keuze van de verpleegkundige
interventies. Dit betekent dat voor een verpleegkundige diagnose een of
meer outcomes (effecten) worden geformuleerd.
Outcome: geeft richting aan de oplossing (bijv. preventie), gericht op een
conditie met een hoog risico op een verpleegkundige diagnose, of een
verbetering van het niveau van welbevinden voor een gezonde persoon.
Doelen hebben betrekking op een verandering van kennis, attitude,
vaardigheden en gedrag.
Motivational interviewing: is een metode die – indien correct toegepast –
goede resultaten oplevert als onderdeel van een gezondheidskundige
interventie.
8.1.4 Implementatie
In de fase van implementatie van de zorg worden de verpleegkundige
interventies uitgevoerd volgens het eerder opgestelde verpleegkundige
zorgplan.
Het doel is mensen aan te zetten tot ander, gezonder gedrag door
systematisch en planmatig een voorlichtingsproces in te zetten waarmee
je, door aandacht te vragen voor voorlichting en begripsverbetering, een
attitudeverandering, een betere hantering van de sociale invloed, een
verhoging van de eigen effectiviteit en gedragsverandering probeert te
bewerkstelligen.
Gezondheidszorgbevordering en preventie voor verpleegkundigen
en verpleegkundig specialisten
Hoofdstuk 8.1 Verpleegproces en cyclus van
gezondheidsbevordering
Het taakgebied van verpleegkundige bestaat onder andere uit preventie
en gezondheidsbevordering. Voorlichting vormt een intrinsiek onderdeel
van elke ontmoeting, elk consult met een patiënt/cliënt en is niet het
slechts incidenteel of in specifieke gevallen geven van patiënteneducatie.
Het benutten van de mogelijkheden van gezondheids- en
patiëntenvoorlichting die elk consult biedt, biedt verpleegkundigen
handvatten voor het verzamelen van informatie (assessment), het
beantwoorden van vragen, het bevestigen van eerder gegeven informatie,
het checken of patiënten/cliënten eerder adviezen, oefeningen, en
dergelijke begrepen hebben en het monitoren van de effectiviteit van de
gezondheids- en patiëntenvoorlichting als geheel.
In de verpleegkunde kan het gaan om ziektepreventie of om
gezondheidsbevordering. Het gaat om het identificeren, voorkomen en
behandelen van actuele of potentiele gezondheidsproblemen en het
bevorderen van het welbevinden.
Het verpleegproces wordt doorlopen in vijf stappen: patiëntgericht,
doelgericht en flexibel, en probleem- en actie georiënteerd.
8.1.1 Assessment
De eerste fase van het verpleegproces is assessment (of
gegevensverzameling). Dit is het verzamelen van informatie door
verpleegkundigen om de problemen van de patiënt en zijn familie/naasten
te identificeren en uiteindelijk de zorg te kunnen plannen. In de fase van
gegevensverzameling gaat het om het verkennen van de
(informatie)behoefte van de cliënt/patiënt (en mogelijk de sociale
omgeving), bijvoorbeeld:
Het huidige kennisniveau;
Individuele behoeften;
De individuele vaardigheden;
De attitude;
Sociale factoren en de impact die deze hebben op de
bereidwilligheid van de patiënt/cliënt om gezondheids- en
leefstijladviezen op te volgen;
Omgevingsfactoren die de patiënt/cliënt faciliteren of hinderen om
de adviezen in zijn leefstijl te incorporeren;
De complexiteit van het behandelregime.
De stap van de gezondheidskundige analyse heeft eveneens als doel het
gezondheidsprobleem in kaart brengen. Het verschil zit erin dat de fase
, van het assessment een bredere oriëntatie kent dan de stap van de
gezondheidskundige analyse.
8.1.2 Verpleegkundige diagnose
De tweede fase in het verpleegproces is het stellen van de
verpleegkundige diagnose. De verpleegkundige analyseert de verzamelde
gegevens over de patiënt en identificeert de actuele en/of potentiele
gezondheidsproblemen. Vervolgens definieert zij het probleem: zij
beschrijft de situatie en etiologie van het probleem en geeft de prioriteit
aan.
Verpleegkundige diagnoses, ook wel verpleegproblemen genoemd, zijn
concrete beschrijvingen van zorgbehoeften (uitgezonderd universele
zorgbehoeften) van de patiënt. Verpleegkundige diagnoses zullen concreet
beschrijven waarover informatie moet worden verstrekt, welke
vaardigheden moeten worden aangeleerd, welk gedrag een uitbreiding
van de gezondheid in de weg staat enzovoort.
Als we kijken naar de cyclus van gezondheidsbevordering, zien we aan het
einde van de stap van het bepalen van de gedragsdeterminanten dat het
probleem concreet wordt gedefinieerd en dat de prioriteiten worden
aangegeven, net als in het verpleegproces.
8.1.3 Planning
Planning staat voor het wat en hoe van interventies. In de planningsfase
worden, in samenspraak met de patiënt, doelen geformuleerd gericht op
het voorkomen of verminderen van gezondheidsproblemen. De
geformuleerde verpleegkundige diagnose(s) geeft (geven) duidelijk
richting aan het planningsproces en aan de keuze van de verpleegkundige
interventies. Dit betekent dat voor een verpleegkundige diagnose een of
meer outcomes (effecten) worden geformuleerd.
Outcome: geeft richting aan de oplossing (bijv. preventie), gericht op een
conditie met een hoog risico op een verpleegkundige diagnose, of een
verbetering van het niveau van welbevinden voor een gezonde persoon.
Doelen hebben betrekking op een verandering van kennis, attitude,
vaardigheden en gedrag.
Motivational interviewing: is een metode die – indien correct toegepast –
goede resultaten oplevert als onderdeel van een gezondheidskundige
interventie.
8.1.4 Implementatie
In de fase van implementatie van de zorg worden de verpleegkundige
interventies uitgevoerd volgens het eerder opgestelde verpleegkundige
zorgplan.
Het doel is mensen aan te zetten tot ander, gezonder gedrag door
systematisch en planmatig een voorlichtingsproces in te zetten waarmee
je, door aandacht te vragen voor voorlichting en begripsverbetering, een
attitudeverandering, een betere hantering van de sociale invloed, een
verhoging van de eigen effectiviteit en gedragsverandering probeert te
bewerkstelligen.
