Nectar Biologie Samenvatting H8 VWO 4
Paragraaf 1 Populatiedynamiek in ecosystemen
Alle soorten met een eigen habitat en niche maken deel uit van
voedselketens en vormen met vele andere soorten voedselwebben van
‘eten en gegeten worden’. Zij vormen de biotische factoren – invloed die
een organisme heeft op andere organismen.
Abiotische factoren – een factor uit de levenloze natuur (licht, lucht,
temperatuur etc) waarvoor een organisme tolerantiegrenzen heeft.
Ecosystemen – afgegrensd gebied waar verschillende soorten leven in een
complex samenspel met plaatselijke abiotische en biotische factoren.
Dankzij de kringlopen (manier waarop elementen via de voedselketens
weer terugkomen tot hun oorspronkelijke vorm) van stoffen kan een
ecosysteem zijn grondstoffen hergebruiken.
Zonlicht levert de energie voor de fotosynthese.
De grondstoffen zijn de anorganische stoffen CO2
en H2O, kleine energiearme moleculen. Het
energierijke product van de fotosynthese, glucose,
is een organische stof.
Via processen van voortgezette assimilatie
(opbouw) maakt een producent uit de glucose
andere organische stoffen zoals zetmeel,
eiwitten en vitamines. Deze stoffen zijn het
materiaal dat organismen als bouwstof,
energierijke
brandstof en beschermde stof doorgeven in de voedselketens.
Consumenten – organismen die hun organische
stoffen uit andere organismen halen.
Detritus – dode resten van organismen.
Detrituseters – consumenten die dode resten van
organismen eten.
Reducenten – (afbrekers/ saproforen) schimmels
en bacteriën in een ecosysteem, die als laatste
schakel van een voedsel- keten organisch
materiaal afbreken.
Draagkracht – de maximale populatiegrootte
waarvoor in een gebied voldoende voedsel, schuil-
en nestplaatsen zijn, zodat
de populatie jarenlang op een gelijk pijl blijft. Een te grote draagkracht
van het ecosysteem kan een verstoring veroorzaken: een snelle en
blijvende verandering in een ecosysteem. Veel verstoringen ontstaan
door menselijke activiteiten.
waar organismen zin verbonden via een voedselweb heeft de toe-
en afname van een populatie als biotische factor invloed op andere
organismen en kans zelfs het hele ecosysteem veranderen.
, Populatiedynamiek – schommelingen in de populatiegrootte.
Paragraaf 2 Energie in ecosystemen
De aardatmosfeer absorbeert en reflecteert stralingsenergie. Slechts een
klein deel bereikt het aardoppervlak.
Planten gebruiken 1% van de zonne-energie die hen bereikt om via
fotosynthese organische stoffen te maken.
De ecosystemen op aarde draaien om zonne-energie.
Consument van de eerste orde – het eerste heterotrofe organisme in een
voedselketen (omnivoor of herbivoor).
Consument van de tweede orde – he tweede heterotrofe organisme in
een voedselketen (omnivoor of herbivoor).
Trofisch niveau – de plaats van een organisme in een voedselketen.
Biomassa – totale massa aan energierijke stoffen van een groep
organismen in een ecosysteem of een trofisch niveau.
Piramide van biomassa – geeft aan hoe de biomassa op een bepaald
tijdstip is verdeeld over de trofische niveaus.
Piramide van productiviteit – geeft aan hoe het berekende jaargemiddelde
van de biomassa in een ecosysteem verveeld over de trofische niveaus.
De staven in een piramide van biomassa variëren niet alleen doordat
de populatiegrootte varieert, ook per individu varieert de biomassa.
Drooggewicht – snelle manier om de biomassa te bepalen: het
versgewicht min het gewicht aan water. Bestaat uit organische stoffen en
mineralen.
Heterotrofe organismen – organismen die hun organische stoffen
binnenkrijgen via dierlijke en / of plantaardig voedsel.
Het lichaam kan de opgenomen organische stoffen gebruiken als
brandstof of als bouwstof voor het maken van nieuw celmateriaal. Een
deel is onverteerbaar en verlaat het lichaam als ontlasting. De cellen in
het darmkanaal geven de rest af aan het bloed.
Paragraaf 1 Populatiedynamiek in ecosystemen
Alle soorten met een eigen habitat en niche maken deel uit van
voedselketens en vormen met vele andere soorten voedselwebben van
‘eten en gegeten worden’. Zij vormen de biotische factoren – invloed die
een organisme heeft op andere organismen.
Abiotische factoren – een factor uit de levenloze natuur (licht, lucht,
temperatuur etc) waarvoor een organisme tolerantiegrenzen heeft.
Ecosystemen – afgegrensd gebied waar verschillende soorten leven in een
complex samenspel met plaatselijke abiotische en biotische factoren.
Dankzij de kringlopen (manier waarop elementen via de voedselketens
weer terugkomen tot hun oorspronkelijke vorm) van stoffen kan een
ecosysteem zijn grondstoffen hergebruiken.
Zonlicht levert de energie voor de fotosynthese.
De grondstoffen zijn de anorganische stoffen CO2
en H2O, kleine energiearme moleculen. Het
energierijke product van de fotosynthese, glucose,
is een organische stof.
Via processen van voortgezette assimilatie
(opbouw) maakt een producent uit de glucose
andere organische stoffen zoals zetmeel,
eiwitten en vitamines. Deze stoffen zijn het
materiaal dat organismen als bouwstof,
energierijke
brandstof en beschermde stof doorgeven in de voedselketens.
Consumenten – organismen die hun organische
stoffen uit andere organismen halen.
Detritus – dode resten van organismen.
Detrituseters – consumenten die dode resten van
organismen eten.
Reducenten – (afbrekers/ saproforen) schimmels
en bacteriën in een ecosysteem, die als laatste
schakel van een voedsel- keten organisch
materiaal afbreken.
Draagkracht – de maximale populatiegrootte
waarvoor in een gebied voldoende voedsel, schuil-
en nestplaatsen zijn, zodat
de populatie jarenlang op een gelijk pijl blijft. Een te grote draagkracht
van het ecosysteem kan een verstoring veroorzaken: een snelle en
blijvende verandering in een ecosysteem. Veel verstoringen ontstaan
door menselijke activiteiten.
waar organismen zin verbonden via een voedselweb heeft de toe-
en afname van een populatie als biotische factor invloed op andere
organismen en kans zelfs het hele ecosysteem veranderen.
, Populatiedynamiek – schommelingen in de populatiegrootte.
Paragraaf 2 Energie in ecosystemen
De aardatmosfeer absorbeert en reflecteert stralingsenergie. Slechts een
klein deel bereikt het aardoppervlak.
Planten gebruiken 1% van de zonne-energie die hen bereikt om via
fotosynthese organische stoffen te maken.
De ecosystemen op aarde draaien om zonne-energie.
Consument van de eerste orde – het eerste heterotrofe organisme in een
voedselketen (omnivoor of herbivoor).
Consument van de tweede orde – he tweede heterotrofe organisme in
een voedselketen (omnivoor of herbivoor).
Trofisch niveau – de plaats van een organisme in een voedselketen.
Biomassa – totale massa aan energierijke stoffen van een groep
organismen in een ecosysteem of een trofisch niveau.
Piramide van biomassa – geeft aan hoe de biomassa op een bepaald
tijdstip is verdeeld over de trofische niveaus.
Piramide van productiviteit – geeft aan hoe het berekende jaargemiddelde
van de biomassa in een ecosysteem verveeld over de trofische niveaus.
De staven in een piramide van biomassa variëren niet alleen doordat
de populatiegrootte varieert, ook per individu varieert de biomassa.
Drooggewicht – snelle manier om de biomassa te bepalen: het
versgewicht min het gewicht aan water. Bestaat uit organische stoffen en
mineralen.
Heterotrofe organismen – organismen die hun organische stoffen
binnenkrijgen via dierlijke en / of plantaardig voedsel.
Het lichaam kan de opgenomen organische stoffen gebruiken als
brandstof of als bouwstof voor het maken van nieuw celmateriaal. Een
deel is onverteerbaar en verlaat het lichaam als ontlasting. De cellen in
het darmkanaal geven de rest af aan het bloed.
