Samenvatting Traject V&V - VVT Deel 2 verpleeg-, verzorginshuizen, thuiszorg Niveau 4, ISBN: 9789006925272 VVT Deel 2

VVT deel 2
Thema 1
Lewy-body dementie
 Vernoemd naar dr. Friedrich H. Lewy.
 Deze ziekte wordt veroorzaakt door abnormale eiwit verdikkingen die diffuus voorkomen in
de hersenschors, Lewy-bodies genaamd.
 Door de Lewy-bodies wordt zowel de dopamine- als de acetylcholineproductie verstoord.
Beiden zijn neurotransmitters die van belang zijn voor de overdracht van impulsen naar het
lichaam, zodat de juiste handelingen volgen. De bewegingscontrole is daardoor aangetast.
 Oorzaak onbekend
 Stapelingen die lijken op Lewy-bodies worden ook gevonden bij de ziekte van Parkinson,
maar dan alleen in het gebied van de zwarte kernen, waar dopamine wordt geproduceerd.
Dit verklaart mede waarom de symptomen van de ziekte van Parkinson en Lewy-Body
Dementie op elkaar kunnen lijken.

Symptomen en behandelingen Lewy-Body Dementie:
 Begint met: wisselende verwardheid, bewegingsproblemen
 Ontwikkeld zich geleidelijk
 Is progressief en heeft een wisselend verloop
 Ziektebeeld kan lijken op een delier
 Parkinson medicatie werkt averechts
 Mensen met Lewy-Body Dementie reageren ook overgevoelig op antipsychotica zoals
haloperidol, een middel dat bij de behandeling van een delier juist eerste keus is. De
hallucinaties lijken het best te reageren op choline-esteraseremmers zoals rivastigmine.

Naast de reguliere kenmerken van dementie, heeft Lewy-Body Dementie een aantal zeer specifieke
kenmerken:
 De mate van alertheid of verwardheid kan sterk wisselen per moment;
 70 % van de mensen met deze ziekte heeft al vroeg in het ziekteproces hallucinaties;
 Er zijn fysieke verschijnselen lijkend op die van Parkinson, zoals tremoren, stijfheid, gebogen
postuur en een afwijkende manier van lopen.
- Andere verschijnselen kunnen wanen, apathie en depressiviteit zijn
- Overgevoeligheid voor antipsychotica  verhoogede bloeddruk, bewegingsstoornissen en
bewustzijn verlaging

Gedragingen bij lewy body dementie:
 Vallen
- Verslechterde beweging  kans groter
- Vangen zichzelf niet op  vallen hard en snel
 Visuele hallucinaties
- Zorgvragers hebben levendige visuele hallucinaties. Veelal over dieren, kinderen en mensen.
- Vaker ’s avonds dan overdag en ook ’s nachts.  kan voor onrust zorgen in de groep
- Let goed op de gemoedstand  graadmeter is voor het gedrag dat de zorgvrager kan gaan
vertonen.
 Problemen met de fijne motoriek met de handen en met slikken.
 Zorgvragers verliezen snel het vermogen tot een aantal primaire handelingen
 Verdriet over het besef van de ziekte
- De zorgvrager beseft vaak goed wat er met hem gebeurt.
- Begeleiding door een psycholoog of arts kan noodzakelijk zijn.

, Aandachtspunten bij de verzorging en begeleiding bij Lewy Body dementie:
 Het ondersteunen bij het verwerkingsproces als de zorgvrager zich zijn ziekte beseft;
 Het creëren van een veilige omgeving vanwege problemen met de motoriek;
 Het ondersteunen bij de algemene dagelijkse handelingen (ADL);
 Het ondersteunen van mantelzorgers door informatie en ondersteuning te geven bij het
contact met de zorgvrager;
 Het aanbieden van passende activiteiten afgestemd op de mogelijkheden en beperkingen
van de zorgvrager, bijvoorbeeld voorlezen, overgooien of muziek luisteren.

Fronto-temporale dementie:
 Ook wel Frontaalkwabdementie
 Vaak op jonge leeftijd  naast alzheimer meest voorkomende dementie onder 65 jaar
 Begint met persoonlijkheidsveranderingen, gedragsveranderingen en problemen met
planning en uitvoering van dagelijkse zaken
 Als de temporaalkwab ook is aangedaan ontstaan er problemen met taal en spreken. 
woordvindstoornissen, begripsproblemen en hakkelende spraak
 Onderzoek in deze belaste families toont aan dat daar sprake is van een
chromosoomafwijking. Bij de niet-familiare vorm vind je die afwijking niet

Symptomen FTD:
 Gebrek aan ziekte inzicht
 Ontremd gedrag  veel eten, sociaal ongepast, seksuele gedachten
 Emotionele onverschilligheid  vlak reageren bij een gebeurtenis
 Obsessief gedrag
 Impulsiever gedrag  kunnen veel problemen optreden (veel dingen kopen, gevaarlijk zijn in
verkeer) zorgvragers met FTD komen vaak in aanraking met de politie

Alcoholafhankelijkheid:
 Onaangepast gebruik van alcohol waarbij grotere hoeveelheden gedurende langere tijd
worden gebruikt, meer alcohol wordt gebruikt dan gepland, bij geen alcohol
onttrekkingsverschijnselen optreden en het alcoholgebruik consequenties heeft voor het
sociaal en maatschappelijk functioneren.
 Twee tot drie eenheden alcohol voor ouderen wordt als schadelijk gezien

Alcohol en veroudering:
 Ouderen zijn kwetsbaar voor middelenmisbruik  gevoeliger voor effecten en verdragen
alcohol slechter
 Bij dezelfde alcoholconsumptie vinden we bij ouderen hogere alcoholspiegels in het bloed.
Dit komt omdat de oudere een lagere hoeveelheid totaal lichaamswater heeft en de
enzymsystemen die bij de opname in de maag en de afbraak door de lever betrokken zijn,
minder werken.
 Organen minder bestand tegen toxische effecten van alcohol  uit zich in de maag en in de
hersenen

Schade door alcohol misbruik:
 Onherstelbare schade aan de hersenen  niet helemaal duidelijk of de schade nu optreedt
door een direct effect van alcohol op de hersenen of door alcohol gerelateerde schade, zoals
een tekort aan thiamine (vitamine B1).