Samenvatting omgangskunde hoofdstuk 5 en 6 + begrippen

Hoofdstuk 6 samenvatting
Actiefluisteren:
is de manier van luisteren waarbij je in je reactie het gevoel of de behoefte van de ander verwoordt.
Het word ook wel empatisch luisteren genoemd. Emphatie is het vermogen om je te verplaatsen in
de gevoelens- en belevingswereld van de ander. Als je actief luistert geef je alleen maar weer wat je
uit de boodschap van de ander hebt opgemaakt. Het precies beschrijven van de gevoelens werkt
directer dan het omschrijven ervan. Vaak werkt het daarom beter omdat het duidelijker is. Als de
persoon te weinig informatie geeft maar je toch ziet dat hij ergens mee zit helpt het om de laatste
woorden of woord te herhalen. Je nodigt hem dan uit om meer te vertellen.
Het houd in dat je:
 Hoort wat de ander zegt, ook hoe.
 Ziet hoe de ander er bij kijkt, naar de non-verbale communicatie.
 Je leeft je in de situatie van de ander.
 Je luistert naar wat de ander echt probeert te zeggen
 De gevoelens en behoeften van de ander in je reactie weergeeft.

Wanneer actief luisteren?:
 Als de ander iets verteld waar hij vol van is
 De ander iets vertelt wat veel emoties met zich mee brengt
 De ander je iets vertelt wat verwarring of onzekerheid met zich mee brengt
 Je niet zeker weet of je begrijpt wat de ander bedoelt.
Actief luisteren is niet nodig als de ander met een praktisch probleem zit. Anders roept het alleen
maar irritatie op.

Om actief te kunnen luisteren gelden de volgende voorwaarden:
 Je moet instaat zijn om je eigen menig en gevoelens even uit te schakelen. Je moet de
gevoelens van de ander centraal zetten.
 Je moet de ander willen begrijpen, je moet je willen inleven in de ander.
 Je moet je kunnen inleven in de ander
 Je moet de tijd hebben en de tijd even om er ‘echt even voor te gaan zitten.’
 Je moet nieuwsgierig zijn tegen over de ander.


Aandachtig en goed luisteren kan tot uiting komen in reacties als ‘dat kan ik mij heel goed
voorstellen’ of ‘ik begrijp wat je bedoelt’. Als je heir hier bij laat is dit wel erg beperkt. De ander zou
dan niet et gevoel hebben dat je hem of haar ook echt begrijpt.

Verwoorden van gevoelens:
door echt te laten zien dat je iets begrijpt is het, het beste om in je reactie het gevoel of de behoefte
van de ander te verwoorden. Dan is er sprake van actief luisteren.

Gevoelens onder woorden brengen zorgt ervoor dat:
 Dat de ander zich begrepen voelt
 De heftigheid van de gevoelens afneemt
 De ander een gevoel van opluchting ervaart
 Er bij de ander ruimte ontstaat om verder te praten
 De ander zicht krijgt op wat werkelijk speelt
 Er bij de ander ruimte ontstaat om naar jou te luisteren.

, Hoofdstuk 5 samenvatting
Kenmerken van een alledaags gesprek:
 Spontaan, vrijblijvend gesprek
 Je komt er de tijd aangenaam ermee door
 Je breidt ze niet of nauwelijks voor
 Je toont elkaar de betrokkenheid en waardering
 Je kunt gemakkelijk op een ander gespreksonderwerp overstappen
 Je kunt het gesprek makkelijk beëindigen
Alledaagse gesprekken zijn van groot belang om met een cliënt te hebben omdat dit vertrouwen
opbouwt. Daarnaast is het ook belangrijk met collega’s te hebben omdat je zo goed contact houd en
het bevorderd de een prettige samenwerking. Met een alledaags gesprek stel je de ander op zijn
gemak. Zonder een alledaags gesprek zullen er zelden betekenisvolle gesprekken zijn.

Belangrijke aandachtspunten hoe je contact met leggen:
 Stap als eerste af op de ander. Zeg als eerst ‘Hallo’ en geef hierbij een hand.
 Stel jezelf voor met een glimlach erbij
 Neem er de tijd voor als je je aan een onbekende voorstelt.
 Houd oogcontact en toon belangstelling
 Luister zorgvuldig en let op de lichaamstaal
 Bedenk vooraf waarover je zou kunnen praten
Een start zin werkt het beste wanneer deze de ander uitnodigt om iets over zichzelf te vertellen. Het
geven van een menig in een start zin werkt bijna nooit. Omdat de ander zich gedwongen kan voelen
om ook deze menig aan te nemen. Het risico kan ook zijn dat de ander zich beledigt voelt, omdat hij
er anders over denkt.

Laat het initiatief wisselen:
Sommige mensen proberen een gesprek op gang te houden door over zichzelf te praten. Maar vaak
werkt dit niet, er komt nauwelijks een gesprek opgang. Het gesprek kan het beste lopen als het
initiatief vaak wisselt. Vooral mensen met weinig sociale contacten hebben de neiging om over
zichzelf te gaan praten.

Vermijd een kruisverhoor:
veel mensen maken de fout om vraag naar vraag te stellen. De ander kan dan een gevoel krijgen dat
hij in een kruisverhoor zit. Zo’n soort gesprek is dan ook vaak snel afgelopen.

Een gesprek gaande houden:
veel mensen vinden het niet alleen lastig om het gesprek te beginnen maar ook om het gesprek
gaande te houden. Ze zijn bang voor stiltes en slaan dicht. Bij het gaande houden is het belangrijkste:
luisteren en inspelen op de reactie van de ander. Ook maak je gebruik van het stellen van vragen.

Gesloten vragen:
is een vraag die weinig ruimte overlaat voor een antwoord. Vaak is het met 1 of 2 woorden het
antwoord gegeven. Je kan er wel een uitgebreid antwoord opgeven maar het nodigt niet uit.

Openvraag:
Bij een openvraag geef je meer ruimte om te antwoorden en het nodigt uit om meer te vertellen.
Open vragen beginnen vaak met: wie, wat, waar, welke, waarom, hoe. Maar ze kunnen ook met een
werkwoord beginnen. Sommige openvragen zijn wel openvragen maar werken als gesloten.