Blok 1 - College 1 - Inleiding / definitie / forensische disciplines
_________________________________________________________________________
Dit blok:
1) Inleiding / definitie / forensische disciplines;
2) Forensische disciplines (vervolg) / geschiedenis / klassieke principes / deductie;
3) Audio: radiodiscussie over vingerafdrukken;
4) Lezen: “Misdaadwetenschap” / geschiedenis
Criminalistiek en forensische wetenschap staan heel dicht bij elkaar. Laten we dus eerst
eens kijken naar de twee definities van forensische wetenschap.
Definities van forensische wetenschap
- Forensische wetenschap → de toepassing van wetenschappelijke principes en
technologische praktijken met het oog op rechtvaardigheid bij het bestuderen en
oplossen van strafrechtelijke, civiele en regelgevende kwesties (vooral juridisch).
- American Academy of Forensic Sciences, 2003
- Forensische wetenschap → een systematische poging om te beschrijven hoe
gebeurtenissen van juridisch belang zijn gebeurd op basis van observatie,
hypothesevorming en experiment (interessante definitie).
- Sensabaugh, 1997
Definities van criminalistiek
- Criminalistiek → de wetenschap van individualisatie (Kirk, 1963).
- Criminalistiek → de wetenschap van het terugredeneren (Berger, 2009).
- Criminalistiek → beroep en wetenschappelijke discipline gericht op de
erkenning, identificatie, individualisering en evaluatie van fysiek bewijs door
toepassing van de fysieke en natuurwetenschappen op rechtswetenschappen
(nadruk op fysiek bewijs) (American Board of Criminalistics).
- Criminalistiek → beroep dat zich bezighoudt met de wetenschappelijke
analyse en het onderzoek van fysiek bewijs, de interpretatie ervan en de
presentatie ervan voor de rechtbank (California Association of
Criminalists).
Criminalistiek / forensische wetenschap
- Criminalistiek is een natuurwetenschap en forensische wetenschap is breder dan
criminalistiek.
- Forensische wetenschap omvat ook disciplines die:
- Geen natuurwetenschap of natuurwetenschappen zijn, zoals
rechtspsychologie en forensische boekhouding (en deze maken dus geen
deel uit van criminalistiek);
- Niet (hoofdzakelijk) zijn gericht op waarheidsvinding, zoals forensische
psychologie en psychiatrie.
- Er is dus een onderscheid tussen criminalistiek en forensische wetenschap, zelfs al
overlappen ze elkaar grotendeels. Maar verschillende landen gebruiken
verschillende termen en wat een Amerikaan criminalistiek zal noemen, zal een
Engelsman de forensische wetenschap noemen.
,Criminologie
- Criminologie → de wetenschappelijke studie van het veroorzaken,
corrigeren en voorkomen van criminaliteit. Onderverdeling van het grotere
veld van de sociologie.
- Criminalistiek wordt vaak verward met criminologie en zelf al lijken de namen
behoorlijk op elkaar, de wetenschappen erachter zijn heel anders. Criminalistiek is
een natuurwetenschap terwijl criminologie een sociale wetenschap is.
Focus van deze cursus
- Er zijn veel verschillende disciplines binnen de forensische wetenschap en in deze
eerste klas kijken we naar die diversiteit.
- De focus ligt niet op alle afzonderlijke disciplines, maar op wat ze gemeen hebben;
- De focus ligt niet op de analyse (technologie), maar op de interpretatie (principes van
hoe de waarnemingen van de wetenschapper leiden tot informatie voor de
rechtbank);
- De interpretatie-principes zijn meer algemeen geldig binnen de forensische
wetenschap, ze gelden voor alle disciplines;
- Het is ook minder tijdelijk: terwijl technologieën veranderen, blijven de interpretatie-
principes hetzelfde;
- Interpretatie is dus het gemeenschappelijke deel van alle verschillende forensische
disciplines en het is tegelijkertijd wat hen onderscheidt van de reguliere academische
wetenschap;
- En tot slot zal de interpretatie van bewijs belangrijker zijn voor juristen, en de juristen
zijn degenen die de output van de forensische wetenschappers gebruiken.
Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
- Algemeen:
- Het is het gebouw van het Nederlands Forensisch instituut in Den Haag.
- Het is speciaal ontworpen voor het Nederlands Forensisch instituut.
- Missie:
- De missie van het NFI is het gebruik van de modernste technologie en
wetenschap, om forensische diensten van hoge kwaliteit te leveren.
- Motto:
- Het motto van het NFI → ‘Gericht op waarheid, geleid door
wetenschap, voor een veilige samenleving’.
- Organisatie:
- Het NFI heeft geen vervolgingsbevoegdheden of taken;
- Het NFI heeft geen toezichthoudende rol op het OM, de politie of andere
opdrachtgevers;
- Het NFI valt onder het ministerie van Justitie (onderdeel van de overheid dat
bepaalt of mensen iets gedaan hebben wat volgens de wet niet mag en de
straf bepaalt) maar het is een onafhankelijke dienstverlener;
- Aanvragers zijn vrij om een forensische dienstverlener te kiezen.
- Maar omdat het Nederlands Forensisch Instituut wordt gefinancierd
door de overheid, kan het zijn diensten gratis aanbieden.
, - Organisatie:
- Dit is het organogram van het NFI.
- Onderaan zie je vier divisies
(afdelingen) waar de forensische
onderzoeken plaatsvinden.
- De vier blokken hierboven zijn die
onderdelen van de organisatie die
het algemene functioneren ervan
ondersteunen waaronder het team
van principal scientists waar ik deel
van uitmaak.
- Bovenaan staat de directie. Het
NFI heeft twee directeuren.
- De Nederlandse DNA-database is
geen onderdeel van de NFI-
organisatie maar is gehuisvest in
het NFI-gebouw.
- Kerntaken:
1) De eerste en belangrijkste kerntaak is het uitvoeren van onderzoeken in
strafzaken (70%).
2) De tweede kerntaak is research en development (onderzoek en ontwikkeling).
Dit doen we om nieuwe methoden en werkwijzen te ontwikkelen en om de
forensische wetenschap in het algemeen vooruit te helpen (15%).
3) De derde kerntaak is het zijn van een kennis- en expertisecentrum en dit
brengt veel onderwijs met zich mee; we geven onderwijs aan lezers van onze
rapporten, bij de politie en bij de rechtbanken (15%).
Forensische disciplines binnen het NFI:
1) Medische en biologische expertises;
- DNA-analyse;
- Menselijk DNA en niet-menselijk DNA;
- Bloedpatroon analyse;
- Leeftijdsschatting van levende personen (dit maakt deel uit van de
forensische antropologie);
- Forensische geneeskunde van mensen die nog in leven zijn en
forensische pathologie voor mensen die niet meer leven;
- Toxicologie voor vreemde stoffen in het menselijk lichaam.
- Haaranalyse is doorgehaald omdat we geen morfologische
haaranalyse meer doen.
2) Fysieke en chemische expertises (milieuzaken);
- Afvalproducten en risico’s beoordelen;
- Technische en materiaalanalyse bij mogelijke brandstichtingen;
- Onderzoeken van explosies en explosieven;
- Zaken met werktuigsporen;
- Onderzoeken van bepaalde complexe verkeersongevallen;
- Onderzoeken aan wapens en munitie.
_________________________________________________________________________
Dit blok:
1) Inleiding / definitie / forensische disciplines;
2) Forensische disciplines (vervolg) / geschiedenis / klassieke principes / deductie;
3) Audio: radiodiscussie over vingerafdrukken;
4) Lezen: “Misdaadwetenschap” / geschiedenis
Criminalistiek en forensische wetenschap staan heel dicht bij elkaar. Laten we dus eerst
eens kijken naar de twee definities van forensische wetenschap.
Definities van forensische wetenschap
- Forensische wetenschap → de toepassing van wetenschappelijke principes en
technologische praktijken met het oog op rechtvaardigheid bij het bestuderen en
oplossen van strafrechtelijke, civiele en regelgevende kwesties (vooral juridisch).
- American Academy of Forensic Sciences, 2003
- Forensische wetenschap → een systematische poging om te beschrijven hoe
gebeurtenissen van juridisch belang zijn gebeurd op basis van observatie,
hypothesevorming en experiment (interessante definitie).
- Sensabaugh, 1997
Definities van criminalistiek
- Criminalistiek → de wetenschap van individualisatie (Kirk, 1963).
- Criminalistiek → de wetenschap van het terugredeneren (Berger, 2009).
- Criminalistiek → beroep en wetenschappelijke discipline gericht op de
erkenning, identificatie, individualisering en evaluatie van fysiek bewijs door
toepassing van de fysieke en natuurwetenschappen op rechtswetenschappen
(nadruk op fysiek bewijs) (American Board of Criminalistics).
- Criminalistiek → beroep dat zich bezighoudt met de wetenschappelijke
analyse en het onderzoek van fysiek bewijs, de interpretatie ervan en de
presentatie ervan voor de rechtbank (California Association of
Criminalists).
Criminalistiek / forensische wetenschap
- Criminalistiek is een natuurwetenschap en forensische wetenschap is breder dan
criminalistiek.
- Forensische wetenschap omvat ook disciplines die:
- Geen natuurwetenschap of natuurwetenschappen zijn, zoals
rechtspsychologie en forensische boekhouding (en deze maken dus geen
deel uit van criminalistiek);
- Niet (hoofdzakelijk) zijn gericht op waarheidsvinding, zoals forensische
psychologie en psychiatrie.
- Er is dus een onderscheid tussen criminalistiek en forensische wetenschap, zelfs al
overlappen ze elkaar grotendeels. Maar verschillende landen gebruiken
verschillende termen en wat een Amerikaan criminalistiek zal noemen, zal een
Engelsman de forensische wetenschap noemen.
,Criminologie
- Criminologie → de wetenschappelijke studie van het veroorzaken,
corrigeren en voorkomen van criminaliteit. Onderverdeling van het grotere
veld van de sociologie.
- Criminalistiek wordt vaak verward met criminologie en zelf al lijken de namen
behoorlijk op elkaar, de wetenschappen erachter zijn heel anders. Criminalistiek is
een natuurwetenschap terwijl criminologie een sociale wetenschap is.
Focus van deze cursus
- Er zijn veel verschillende disciplines binnen de forensische wetenschap en in deze
eerste klas kijken we naar die diversiteit.
- De focus ligt niet op alle afzonderlijke disciplines, maar op wat ze gemeen hebben;
- De focus ligt niet op de analyse (technologie), maar op de interpretatie (principes van
hoe de waarnemingen van de wetenschapper leiden tot informatie voor de
rechtbank);
- De interpretatie-principes zijn meer algemeen geldig binnen de forensische
wetenschap, ze gelden voor alle disciplines;
- Het is ook minder tijdelijk: terwijl technologieën veranderen, blijven de interpretatie-
principes hetzelfde;
- Interpretatie is dus het gemeenschappelijke deel van alle verschillende forensische
disciplines en het is tegelijkertijd wat hen onderscheidt van de reguliere academische
wetenschap;
- En tot slot zal de interpretatie van bewijs belangrijker zijn voor juristen, en de juristen
zijn degenen die de output van de forensische wetenschappers gebruiken.
Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
- Algemeen:
- Het is het gebouw van het Nederlands Forensisch instituut in Den Haag.
- Het is speciaal ontworpen voor het Nederlands Forensisch instituut.
- Missie:
- De missie van het NFI is het gebruik van de modernste technologie en
wetenschap, om forensische diensten van hoge kwaliteit te leveren.
- Motto:
- Het motto van het NFI → ‘Gericht op waarheid, geleid door
wetenschap, voor een veilige samenleving’.
- Organisatie:
- Het NFI heeft geen vervolgingsbevoegdheden of taken;
- Het NFI heeft geen toezichthoudende rol op het OM, de politie of andere
opdrachtgevers;
- Het NFI valt onder het ministerie van Justitie (onderdeel van de overheid dat
bepaalt of mensen iets gedaan hebben wat volgens de wet niet mag en de
straf bepaalt) maar het is een onafhankelijke dienstverlener;
- Aanvragers zijn vrij om een forensische dienstverlener te kiezen.
- Maar omdat het Nederlands Forensisch Instituut wordt gefinancierd
door de overheid, kan het zijn diensten gratis aanbieden.
, - Organisatie:
- Dit is het organogram van het NFI.
- Onderaan zie je vier divisies
(afdelingen) waar de forensische
onderzoeken plaatsvinden.
- De vier blokken hierboven zijn die
onderdelen van de organisatie die
het algemene functioneren ervan
ondersteunen waaronder het team
van principal scientists waar ik deel
van uitmaak.
- Bovenaan staat de directie. Het
NFI heeft twee directeuren.
- De Nederlandse DNA-database is
geen onderdeel van de NFI-
organisatie maar is gehuisvest in
het NFI-gebouw.
- Kerntaken:
1) De eerste en belangrijkste kerntaak is het uitvoeren van onderzoeken in
strafzaken (70%).
2) De tweede kerntaak is research en development (onderzoek en ontwikkeling).
Dit doen we om nieuwe methoden en werkwijzen te ontwikkelen en om de
forensische wetenschap in het algemeen vooruit te helpen (15%).
3) De derde kerntaak is het zijn van een kennis- en expertisecentrum en dit
brengt veel onderwijs met zich mee; we geven onderwijs aan lezers van onze
rapporten, bij de politie en bij de rechtbanken (15%).
Forensische disciplines binnen het NFI:
1) Medische en biologische expertises;
- DNA-analyse;
- Menselijk DNA en niet-menselijk DNA;
- Bloedpatroon analyse;
- Leeftijdsschatting van levende personen (dit maakt deel uit van de
forensische antropologie);
- Forensische geneeskunde van mensen die nog in leven zijn en
forensische pathologie voor mensen die niet meer leven;
- Toxicologie voor vreemde stoffen in het menselijk lichaam.
- Haaranalyse is doorgehaald omdat we geen morfologische
haaranalyse meer doen.
2) Fysieke en chemische expertises (milieuzaken);
- Afvalproducten en risico’s beoordelen;
- Technische en materiaalanalyse bij mogelijke brandstichtingen;
- Onderzoeken van explosies en explosieven;
- Zaken met werktuigsporen;
- Onderzoeken van bepaalde complexe verkeersongevallen;
- Onderzoeken aan wapens en munitie.
