FA Werkgroep 2 - 7 december
Week 3: Verplichte literatuur (Kartelvorming en clementieregeling)
- Erp, J. (2013). De clementiethriller als nieuw filmgenre. Het gebruik van
gedramatiseerde voorlichtingsfilms in het toezicht. Tijdschrift voor Toezicht, 3(4), 43-
66.
- Tweede Kamer der Staten-Generaal (2002, december) Enquête Bouwnijverheid.
Deelproject 3 Casuïstiek uit de bouwnijverheid (TK 28.244, nummer 10), pp. 25-49
en pp. 246-332. (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/28244/kst-28244-
10?resultIndex=12&sorttype=1&sortorder=8)
, FA Werkgroep 2 - 7 december
Week 3 (Kartelvorming en clementieregeling)
(1) Erp, J. (2013). De clementiethriller als nieuw filmgenre. Het gebruik van
gedramatiseerde voorlichtingsfilms in het toezicht. Tijdschrift voor Toezicht, 3(4), 43-
66.
Mededingingsautoriteiten maken films ter verduidelijking van sancties en de
clementieregeling in het karteltoezicht voor ondernemers.
- In de loop der tijd zijn deze films steeds professioneler geworden, omdat gebruik van
beeld zorgt voor een goed begrip onder het publiek en de doelgroep.
- Vroeger werd het publieke beeld over toezichthouders gemaakt door de media.
- De media framet de toezichthouders als een altijd falende instantie.
- Nu kunnen toezichthouders zelf een frame schetsen.
- Films waarin fictieve kartels worden ontmaskerd en bestraft, lichten ondernemers
voor over mededingingsregelgeving, schrikken af door sancties in beeld te brengen
en informeren over de clementieregeling.
- Het gebruik past binnen de trend van mediatisering van het toezicht.
Er is nu een mogelijkheid de doelgroep direct aan te spreken zonder tussenkomst van
gatekeepers (journalisten). Ook wel persuasieve handhavingscommunicatie genoemd:
communicatie over controles of sancties of voorlichting over regelgeving met als doel
gedragsbeïnvloeding. Het dramatische karakter van de films is in contrast met de cognitieve
communicatie die we van toezichthouders gewend zijn. Niet rationele informatie maar
emoties.
Het gebruik van films levert wel vragen op:
1) Frame - Hoe worden kartels geframed? Welke boodschap bevatten de films?
2) Effectiviteit - Is het wel effectief? Hoe worden de films beoordeeld door de
doelgroep?
3) Genre - vervaagt de grens tussen feit en fictie? Hoe verhoudt zich dit tot de
betrouwbaarheid, controleerbaarheid en transparantie? Waar ligt de grens tussen
informeren en beïnvloeden en manipulatie?
Kartelvorming
- Het maken van samenwerkingsafspraken tussen ondernemingen is verboden, omdat
het de vrije marktwerking beperkt.
- Eerlijke concurrentie = meer keuzevrijheid, lagere prijzen, hogere kwaliteit en meer
innovatie (gedachte achter mededingingsregels).
- In Nederland is het geen strafrechtelijke overtreding, in tegenstelling tot andere
landen. De administratieve boete is maximaal 10 procent van de omzet van het
bedrijf en persoonlijke boetes tot 450.000 euro.
- De Nederlandse toezichthouder heeft sanctiebevoegdheden die achteraf door de
rechter worden getoetst.
Opsporen van kartels
- Kartels zijn lastig op te sporen door een gering aantal betrokkenen, zorgvuldige
geheimhouding en sterke onderlinge sociale controle.
- Er is een geringe mate van maatschappelijke controle.
- Collectieve schade kan groot zijn, maar vaak is individuele schade beperkt.
- Kartels leiden niet tot grote publieke verontwaardiging, mediaberichtgeving is mild.
Week 3: Verplichte literatuur (Kartelvorming en clementieregeling)
- Erp, J. (2013). De clementiethriller als nieuw filmgenre. Het gebruik van
gedramatiseerde voorlichtingsfilms in het toezicht. Tijdschrift voor Toezicht, 3(4), 43-
66.
- Tweede Kamer der Staten-Generaal (2002, december) Enquête Bouwnijverheid.
Deelproject 3 Casuïstiek uit de bouwnijverheid (TK 28.244, nummer 10), pp. 25-49
en pp. 246-332. (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/28244/kst-28244-
10?resultIndex=12&sorttype=1&sortorder=8)
, FA Werkgroep 2 - 7 december
Week 3 (Kartelvorming en clementieregeling)
(1) Erp, J. (2013). De clementiethriller als nieuw filmgenre. Het gebruik van
gedramatiseerde voorlichtingsfilms in het toezicht. Tijdschrift voor Toezicht, 3(4), 43-
66.
Mededingingsautoriteiten maken films ter verduidelijking van sancties en de
clementieregeling in het karteltoezicht voor ondernemers.
- In de loop der tijd zijn deze films steeds professioneler geworden, omdat gebruik van
beeld zorgt voor een goed begrip onder het publiek en de doelgroep.
- Vroeger werd het publieke beeld over toezichthouders gemaakt door de media.
- De media framet de toezichthouders als een altijd falende instantie.
- Nu kunnen toezichthouders zelf een frame schetsen.
- Films waarin fictieve kartels worden ontmaskerd en bestraft, lichten ondernemers
voor over mededingingsregelgeving, schrikken af door sancties in beeld te brengen
en informeren over de clementieregeling.
- Het gebruik past binnen de trend van mediatisering van het toezicht.
Er is nu een mogelijkheid de doelgroep direct aan te spreken zonder tussenkomst van
gatekeepers (journalisten). Ook wel persuasieve handhavingscommunicatie genoemd:
communicatie over controles of sancties of voorlichting over regelgeving met als doel
gedragsbeïnvloeding. Het dramatische karakter van de films is in contrast met de cognitieve
communicatie die we van toezichthouders gewend zijn. Niet rationele informatie maar
emoties.
Het gebruik van films levert wel vragen op:
1) Frame - Hoe worden kartels geframed? Welke boodschap bevatten de films?
2) Effectiviteit - Is het wel effectief? Hoe worden de films beoordeeld door de
doelgroep?
3) Genre - vervaagt de grens tussen feit en fictie? Hoe verhoudt zich dit tot de
betrouwbaarheid, controleerbaarheid en transparantie? Waar ligt de grens tussen
informeren en beïnvloeden en manipulatie?
Kartelvorming
- Het maken van samenwerkingsafspraken tussen ondernemingen is verboden, omdat
het de vrije marktwerking beperkt.
- Eerlijke concurrentie = meer keuzevrijheid, lagere prijzen, hogere kwaliteit en meer
innovatie (gedachte achter mededingingsregels).
- In Nederland is het geen strafrechtelijke overtreding, in tegenstelling tot andere
landen. De administratieve boete is maximaal 10 procent van de omzet van het
bedrijf en persoonlijke boetes tot 450.000 euro.
- De Nederlandse toezichthouder heeft sanctiebevoegdheden die achteraf door de
rechter worden getoetst.
Opsporen van kartels
- Kartels zijn lastig op te sporen door een gering aantal betrokkenen, zorgvuldige
geheimhouding en sterke onderlinge sociale controle.
- Er is een geringe mate van maatschappelijke controle.
- Collectieve schade kan groot zijn, maar vaak is individuele schade beperkt.
- Kartels leiden niet tot grote publieke verontwaardiging, mediaberichtgeving is mild.
