Week 5: Verplichte literatuur (Corruptie)
- Nelen, H. (2012). Corruptie in de polder: Nederland ontwaakt. In J. H. J. V. D.
Heuvel, L. W. J. C. Huberts, & E. R. Muller (Eds.), Integriteit: Integriteit en
integriteitsbeleid in Nederland (pp. 169-186). (Handboeken Veiligheid). Deventer:
Kluwer.
- Huberts, L. W. J. C., van den Heuvel, J. H. J., & van der Wal, Z. (2016).
Integriteitsschendingen openbaar bestuur. In A. E. van Almelo, A. B. Hoogenboom,
E. R. Muller, & M. Pheijffer (Eds.), Fraude. Fraude en fraudebestrijding in Nederland
(pp. 185- 222). (Handboek Veiligheid). 2016: Wolters Kluwer.
- Vimpelcom betaalt bijna 400 miljoen dollar aan Nederland voor omkoping in
Oezbekistan; https://www.om.nl/@93225/vimpelcom-betaalt
- Feitenrelaas vimpelcom (bijlage bij bovenstaand artikel).
, FA Werkgroep 4 - 21 december
Week 5 (Corruptie)
(1) Nelen, H. (2012). Corruptie in de polder: Nederland ontwaakt. In J. H. J. V. D.
Heuvel, L. W. J. C. Huberts, & E. R. Muller (Eds.), Integriteit: Integriteit en
integriteitsbeleid in Nederland (pp. 169-186). (Handboeken Veiligheid). Deventer:
Kluwer.
Wat leert empirisch onderzoek ons over de aard, ernst en omvang van corruptie, over
risicofactoren die corruptief gedrag in de hand kunnen werken en over de meest geëigende
aanpak om corruptie te bestrijden, dan wel in te dammen.
Corruptie is een begrip dat door sommigen van een zeer brede definitie wordt voorzien en in
de ogen van anderen juist een beperkte uitleg verdient.
- Brede definitie → aansluiting bij de begripsomschrijving die wordt
gehanteerd door de non-gouvernementele organisatie Transparency
International (TI).
- Corruptie is in die definitie elke handeling – of het nalaten daarvan – dat kan
worden gekarakteriseerd als "the abuse of public office for private gain" (het
misbruik van een openbaar ambt voor persoonlijk gewin).
- Deze definitie – die ook aan de basis ligt van de United Nations Convention
on Anti-Corruption (UNCAC) uit 2003 – geeft een belangrijk wezenskenmerk
van corruptie weer. In de kern is corruptie immers een schending van het
maatschappelijk vertrouwen in de integriteit van het openbaar bestuur en het
bedrijfsleven.
- Nog een bredere definitie
- De noodzakelijke aanwezigheid van een driehoeksverhouding.
- Huberts en Nelen komen daarmee tot de volgende definitie:
- Het verschaffen, vragen of verkrijgen van private gunsten of beloften
met het oog op wat iemand in functie deed, doet of zal doen.
- Het feit dat tussen twee mensen een uitwisseling van prestaties
plaatsvindt, betekent dat de derde partij daarvan schade ondervindt.
Dit is vaak de overheid.
- Zorgt voor een onderscheid waardoor fraude niet onder corruptie valt → bij
fraude gaat het ook om het misbruiken van de positie om privaat voordeel
te behalen, maar dan zijn er geen derde partijen bij betrokken (dus verschil
tussen corruptie en fraude).
Er zijn twee soorten corruptie:
- Ambtelijke corruptie → mensen met een ambt bekleed plegen vormen van corruptie.
- Niet-ambtelijke corruptie → personen die geen ambt bekleden plegen vormen van
corruptie.
Corruptie hoort thuis in de familie van de integriteitsschendingen → bij die schendingen
gaat het om gedrag dat in strijd is met geldende morele waarden, normen en regels.
- Binnen het brede spectrum dat het begrip integriteitsschendingen omvat, behoren
corruptie en fraude tot de meest ernstige varianten.
- Er zijn ook allerlei andere gedragingen die moreel afkeurenswaardig zijn maar
minder beladen zijn, zoals belangenverstrengeling, misbruik van bevoegdheden en
wangedrag in de vrije tijd.