Burgerschap sociaal-maatschappelijke dimensie
Thema 1 cultuur en identiteit
Hoofdstuk 1 cultuur:
Cultuur: het geheel van kenmerken, normen, waarden en gewoonten van een groep
mensen.
Gewoonte: iets dat je vaak op dezelfde manier doet, omdat je dat zo gewend bent.
Dominante cultuur: de meest populaire cultuur die in binnen een land voorkomt.
Subcultuur: een cultuur van een bepaalde groep mensen die anders leven dan de
groep die leeft binnen de dominante cultuur.
Tegencultuur: een cultuur waarvan de normen en waarden botsen met de normen,
waarden en gewoonten van de dominante cultuur.
Religie: een geloof waarbij één of meerdere goden centraal staan.
Traditie: een gewoonte die van generatie op generatie wordt doorgegeven.
Symbolen: tekens die een specifieke betekenis hebben binnen een cultuur of religie.
Rituelen: handelingen die een bepaalde betekenis hebben in een cultuur.
Hoofdstuk 2 identiteit:
Identiteit: het geheel van eigenschappen die jou tot een uniek persoon maakt.
Eigenschap: iets dat een persoon kenmerkt.
Aangeboren eigenschappen: eigenschappen die je al hebt sinds je geboorte.
Aangeleerde eigenschappen: eigenschappen die zich vormen tijdens je leven.
Referentiekader: het geheel van waarden, normen en uitgangspunten op basis
waarvan je naar de wereld kijkt.
Socialisatie: het proces waarbij je normen en waarden aangeleerd krijgt.
Hoofdstuk 3 gedrag:
Groepsgedrag: het gedrag dat mensen in een groep vertonen.
Groepsdruk: mensen zetten je onder druk om je anders te gedragen, zodat je beter
bij de groep past.
Assertief: voor jezelf opkomen, maar hierbij wel anderen in diens waarde laten.
Agressief gedrag: gedrag waarbij je anderen bedreigt of expres schade
veroorzaakt.
Normafwijkend gedrag: je houdt je niet aan bepaalde normen en wijkt hierdoor af
van de groep.
1
, Taboe: mensen vinden dat je er niet over mag spreken of het niet mag doen.
Asociaal gedrag: gedrag waarbij je geen rekening houdt met de mensen om je
heen.
Thema 2 multiculturele samenleving
Hoofdstuk 1: immigratie
Multiculturele samenleving: een samenleving waarin mensen met verschillende
culturen voorkomen en leven.
Immigratie: in een ander land komen wonen.
Immigrant: mensen die in een ander land komen wonen.
Vluchteling: iemand die zijn land ontvlucht, omdat het daar niet veilig is.
Vluchtelingenverdrag: hierin is opgenomen dat mensen die in hun land kunnen
worden vervolgd vanwege hun ras, godsdienst, nationaliteit, politieke mening of de
sociale groep waartoe ze behoren, niet mogen worden teruggestuurd naar het land
van herkomst.
Immigratiebeleid: regels die door de Nederlandse overheid zijn gemaakt om te
bepalen in welke gevallen immigranten in Nederland mogen blijven.
Asiel aanvragen: vragen of je in een land mag blijven en of het land jou wil
beschermen.
Asielzoeker: iemand die asiel aanvraagt.
Hoofdstuk 2: integratie
Tolerantie: accepteren dat mensen anders zijn of anders denken.
Segregatie: verschillende culturen leven gescheiden van elkaar.
Integratie: als verschillende culturen kenmerken van elkaar overnemen.
Integreren: je aanpassen aan de dominante cultuur van het land waarin je bent
geïmmigreerd.
Inburgering: je verdiepen in de Nederlandse gewoonten en leren jezelf te kunnen
voorzien in dagelijkse levensbehoeften.
Assimilatie: een manier van samenleven waarbij de mensen uit een bepaalde
cultuur zich zoveel mogelijk aanpassen aan de dominante cultuur.
2
Thema 1 cultuur en identiteit
Hoofdstuk 1 cultuur:
Cultuur: het geheel van kenmerken, normen, waarden en gewoonten van een groep
mensen.
Gewoonte: iets dat je vaak op dezelfde manier doet, omdat je dat zo gewend bent.
Dominante cultuur: de meest populaire cultuur die in binnen een land voorkomt.
Subcultuur: een cultuur van een bepaalde groep mensen die anders leven dan de
groep die leeft binnen de dominante cultuur.
Tegencultuur: een cultuur waarvan de normen en waarden botsen met de normen,
waarden en gewoonten van de dominante cultuur.
Religie: een geloof waarbij één of meerdere goden centraal staan.
Traditie: een gewoonte die van generatie op generatie wordt doorgegeven.
Symbolen: tekens die een specifieke betekenis hebben binnen een cultuur of religie.
Rituelen: handelingen die een bepaalde betekenis hebben in een cultuur.
Hoofdstuk 2 identiteit:
Identiteit: het geheel van eigenschappen die jou tot een uniek persoon maakt.
Eigenschap: iets dat een persoon kenmerkt.
Aangeboren eigenschappen: eigenschappen die je al hebt sinds je geboorte.
Aangeleerde eigenschappen: eigenschappen die zich vormen tijdens je leven.
Referentiekader: het geheel van waarden, normen en uitgangspunten op basis
waarvan je naar de wereld kijkt.
Socialisatie: het proces waarbij je normen en waarden aangeleerd krijgt.
Hoofdstuk 3 gedrag:
Groepsgedrag: het gedrag dat mensen in een groep vertonen.
Groepsdruk: mensen zetten je onder druk om je anders te gedragen, zodat je beter
bij de groep past.
Assertief: voor jezelf opkomen, maar hierbij wel anderen in diens waarde laten.
Agressief gedrag: gedrag waarbij je anderen bedreigt of expres schade
veroorzaakt.
Normafwijkend gedrag: je houdt je niet aan bepaalde normen en wijkt hierdoor af
van de groep.
1
, Taboe: mensen vinden dat je er niet over mag spreken of het niet mag doen.
Asociaal gedrag: gedrag waarbij je geen rekening houdt met de mensen om je
heen.
Thema 2 multiculturele samenleving
Hoofdstuk 1: immigratie
Multiculturele samenleving: een samenleving waarin mensen met verschillende
culturen voorkomen en leven.
Immigratie: in een ander land komen wonen.
Immigrant: mensen die in een ander land komen wonen.
Vluchteling: iemand die zijn land ontvlucht, omdat het daar niet veilig is.
Vluchtelingenverdrag: hierin is opgenomen dat mensen die in hun land kunnen
worden vervolgd vanwege hun ras, godsdienst, nationaliteit, politieke mening of de
sociale groep waartoe ze behoren, niet mogen worden teruggestuurd naar het land
van herkomst.
Immigratiebeleid: regels die door de Nederlandse overheid zijn gemaakt om te
bepalen in welke gevallen immigranten in Nederland mogen blijven.
Asiel aanvragen: vragen of je in een land mag blijven en of het land jou wil
beschermen.
Asielzoeker: iemand die asiel aanvraagt.
Hoofdstuk 2: integratie
Tolerantie: accepteren dat mensen anders zijn of anders denken.
Segregatie: verschillende culturen leven gescheiden van elkaar.
Integratie: als verschillende culturen kenmerken van elkaar overnemen.
Integreren: je aanpassen aan de dominante cultuur van het land waarin je bent
geïmmigreerd.
Inburgering: je verdiepen in de Nederlandse gewoonten en leren jezelf te kunnen
voorzien in dagelijkse levensbehoeften.
Assimilatie: een manier van samenleven waarbij de mensen uit een bepaalde
cultuur zich zoveel mogelijk aanpassen aan de dominante cultuur.
2
