Samenvatting Stoornissen in voeding, metabolisme en hormonen

Ba1C1 Stoornissen in voeding,
metabolisme & hormonale
regulatie
WEEK 1
HC.1 Inleiding MDL
11 maart ‘20

Maag-darm kanaal

- Verteren en voort bewegen voedsel
o Met name door spieren, niet zo zeer door zwaartekracht
- Gemiddeld 1-3 dagen

Dunne darm

- 6 meter lang

Ontlasting bruin door gal

Maagbloeding

- Door maagzweer met arteriële bloeding
- Maagzweer door bacterie die maagslijmvlies samenstelling aanpast

HC.2&3 Anatomie van tractus digestivus
11 maart ‘20

Mond

- Labium superius en inferius (lippen
- Lingua= tong, frenulum linguae is dat ding onder je tong waar hij aan vast zit
- Palatum durum en molle
- Arcus palatoglossus en palatopharyngeus (2 keelbogen)
- Oropharynx: middeltste del pharynx
- Uvula: huig, spiertje hangt aan palatopharyngeus, kan mondholte dichtknijpen
- Functie
o Kauwen: kleinere brokken => groter oppervlakte
 Kaakgewricht: onderkaak (mandibula) bewegen
 Ramus mandibulairs is achterkant kaak
 Beweging vanuit proc. Condylaris, knobbeltje op kaak,
komt naar voren bij bewegen naar beneden
 Kauwspieren
 M. pterygoideus lateralis (van pterygoïd naar
proc. Condylairs => kaak naar voren trekken
(centenbak)
 M. temporalis: vanaf temporalis naar proc. Coronoideus (dichtdoen)
 M. massater: vanaf jakbeen naar ramus mandibulairs (dichtdoen)

,  M. pterygoideus medialis: pterichoïd naar binnenkan ramus
mandibularis => malen eten
 Opendoen met zwartekracht en tongbeenspieren
 Innervatie n. mandibulairs (3e tak van n. trigeminus)
o Mengen met speeksel en enzymen (1,5 speeksel per dag)
 Speekselklieren
 Glandula parotides (bij je oor)
o Via ductus parotideus over m. masseter door m. buccinator
bij bovenkaak naar binnen
o Innervatie n. glossopharyngeus
 Glandula submandibularis
o Vrij mediaal tegen tongbodemspier aan
o Ductus submandibularis komt uit in caruncula sublingualis
(soort wratje), innervatie n. lingualis
 Glandula sublingualis
o Meer tegen je onderkaak aan: allemaal kleine ducti die gelijk
in de mond uitkomen
o Innervatie n. lingualis (v. n. facialis)
o Tong (lingua/glossus)
 Oraal/voorste deel 2/3 deel : voelen en smaak
 Gevoel: n. lingualis (nu van n. trigeminus), smaak n. facialis
 Achterste/pharyngeaal deel (1/3)
 Alles door n. glossopharyngeus
 Bewegen voedsel door mond
 Intrinsieke tongspieren => krullen enzo
 Extrinsieke tongspieren => beewgen van tong
 Grootste deel innervatie door n. hypoglossus
o Hyoidale spieren
 Suprahyoidale spieren: omhoog vanaf tongbeen
 N. facialis, n. mandibulairs en cervicale
zenuwen C1
 Infrahyoidale spieren: omlaag vanaf tongbeen:
cervicale zenuwen C1-C3

Pharynx

- Palatum molle sluit nasopharynx af bij slikken, epiglottis de
larynx en dan gaat het voedsel naar de laryngopahrynx
- Spieren
o Keelhefferspieren: m. stylopharyngeus en m. palatopahryngeus
 M. salpingopharyngeus: zit aan buis v. Eustachius vast => drukverschillen
opheffen
o M. veli palatini tensor en levator : trekken palatum molle strak en omhoog =>
nasopharynx afgesloten

Oesophagus

- Functionele sphincters: bij pharynx, bronchiën, bij aorta en bij maag => om geen maaginhoud
naar boven te krijgen

, o Kapot => hiatus hernia
o Maagzuur tast slijmvlies oesophagus aan

Maag (intraperitoneaal)

- Linkerkant van je buik
- Eten komt binnen in de cardia, gekneed in corpus, opgeslagen in fundus, naar pars pylorica=
wachtkamer voor door pylorus richting duodenum
- Binnenkant heeft plicae gastricae = plooien voor kneden
- Binnenbocht = curvatura minor, buitenbocht = curvatura major
- 3 spierlagen
o Stratum longitudinale, stratum circulare en fibrae obliqae

Duodenum (retroperitoneaal)

- Niet bewegelijk
- Begin: pylorus
- C-vorm: pars superior (ampulla en bulbus), pars descendens, pars horizontalis, pars
ascendens => jejunum overgang bij lig. Van Treitz
- Plicae circulares goed te zien aan binnenkant en papilla duodeni major (komen ducti van
galblaas en pancreas in uit)

Jejunum en ileum (intraperitoneaal)

- Zit vast aan mesenterium, 4-5/6 meter lang
- Verschillen
o Jejunum meer nutriënten en gifstoffen, weinig water
o Jejunum meer plica circulares, ileum heeft lymfeknopen (Peyer’s patches)
o Jejunum meer lange vasa recta, ileum meer korte vertakkinkjes als boogjes
- Divertikel van Meckel = persisteren van verbinding ileum en navel

Colon

- Cecum = blinde darm en begin dikke darm (retroperitoneaal)
o Voedsel komt van ileum door valva ileocaecalis
o Heeft appendix vermiformis: hierkomen alle spierlagen als een soort knoopje bij
elkaar
- Colon ascendens
- Colon transversus (intraperitoneaal)
o Veel variatie in hoe hij bij mensen ligt
- Colon descendens (retroperitoneaal)
- Colon sigmoideum (intraperitoneaal)
- Rectum (retroperitoneaal)
o Geplooide, gespierde laag, kan wijder worden voor
opslag in ampulla recti
o Columnae en sinus anales: plooien om snel te
ontlasten
o Ontlasten: m. sphincter ani interieur (onvrijwillig),
m. sphincter ani externe en m. levator ani
(vrijwillig)
 Aandrang ontstaat als de druk opbouwt

, - Verschil ileum: andere spierlaag en haestrae coli (compartimentjes maken) en veel dikker

Hepar/lever

- 4 lobi: dexter, sinister, caudatus en quadratus (zit naast
galblaas)
- Area nuda: plek op lever waar geen mesenterium over zit
- Voorzijde: lig. Falciforme: verbinding voorzijde
- Lig. Ters hepatis: verbinding met buikholte
- V. porta

Vesilica Biliaris/galblaas

- Opvangzakje voor gal, gemaakt in de lever
- Van lever naar d. choledochus als er te veel is stroomt het via
ductus cysticus naar de galblaas
- Via ductus choledochus naar duodenum

Pancreas/alvleesklier

Vascularisatie

- Truncus coeliacus
o A. gastrica sinistra : curvatuur minor (vormt anostemose met dextra)
o A. hepatica communis
 A. gastrica dextra: curvatuur minor
 A. gastroduodenale
 A. gastro-omentalis dextra : onderkant curvatuur major
 A. hepatica propria : naar lever
 A. hepatica sinistra en dextra
o A. splenica/lienalis
 A. gastro-omentalis sinistra: bovenkant curvatuur major (maakt anastomose)
- A. mesenterica superior
o Jejunum, ilieum, colon ascendens en deel transversum (maakt anastomose met
volgend deel)
- A. mesenterica inferior
o Colon transversum deel, descendens, sigmoid en rectum
- Venen
o V. porta
 V. mesenterica superior
 V. lienalis
 V. mesenterica inferior
 V. splenica
o Porto-cavale anastomoses : luikjes van v. porta naar v. cava
 Bij darmen, rectum en oesophagus (lijkt tot bloed in slokdarm)
 Symptoom acuut lever falen

Embryologie

- Begint met een alles voor elkaar, de boel draait en het mesenterium draait mee
o Holle ruimte ontstaat = bursa omentalis
 Door omentum minus, majus of onder colon door