Samenvatting Aardrijkskunde Havo 5 Globalisering

Aardrijkskunde samenvatting periode 1
Hoofdstuk 1 Globalisering
1.1 one world?
Globalisering = proces waarbij de verwevenheid (verbonden) tussen gebieden op aarde toeneemt.
Vb.
 Macdonalds
 Social media
 Transport
Dimensies van globalisering:
 Economisch
 Politiek
 Sociaal
 Cultureel

Globalisering wordt mogelijk gemaakt door transport- en informatietechnologie.
Transport: vrachtwagens, vliegtuigen
Informatie/communicatie: wifi (internet)

Stroomversnelling door:
 Daling reis- en vervoertijden
 Transport + communicatie zijn goedkoper geworden
 Verbetering infrastructuur  afname relatieve afstand

!MNO’s kunnen snel uitbreiden door:
 Tijdruimtecompressie (online lessen, social media)
 Minder handelsbelemmeringen en protectionisme (open grenzen, de euromunt)

Voordelen van globalisering:
 Alles wordt goedkoper
 Arme landen  kans om te werken
 Veel aanbod
Nadelen van globalisering:
 Milieuvervuiling
 Onderbetaald
 Veel ongelijkheid
 Werkeloosheid in rijke landen
 Erg afhankelijk

1.2 economische oorzaken
De vrijemarkteconomie is het leidende economische systeem geworden.
De WTO (= Wereldhandelsorganisatie) stimuleert de vrijhandel.
Kenmerken vrijhandel:
 Lage belasting
 Goedkope producten
 Groter aanbod
 Slechte werkomstandigheden doordat de overheid niet controleerde
 Milieuvervuiling

‘’Think global, act local’’ = bedrijven willen overal ter wereld zitten, maar houden wel rekening met
lokale omstandigheden.
De productieketen:

,  Periferie  grondstoffen
 Semi-periferie  productie
 Centrum  kennis

1.3 economische gevolgen
De Triade bestaat uit Europa, Noord-Amerika en Zuidoost-Azië. Zorgt voor een mondiaal netwerk.
!Verschuiving van de macht van centrum naar semi-periferie. Europa  China (= Global shift)

Ruimtelijke gevolgen van globalisering:
 Verandering internationale arbeidsverdeling
o Oude: periferie  grondstoffen, centrum  productie + kennis
o Nieuwe: periferie  grondstoffen, semi-periferie  productie, centrum  kennis
o Probleem voor de periferie = ruilvoetsverslechtering. Prijzen van grondstof stijgen
door: wereldbevolking groeit + meer welvaart
o Brazilië + Rusland winnaars  hout + aardgas
 MNO’s zien mogelijkheden voor nieuwe afzetmarkten
 De productie verschuift van arme landen naar nog armere landen
 MNO’s beperken zich meer tot hun core business
 Economische crisis in 1 land kan gevolgen hebben voor de wereldeconomie
 Meer eenheid in de wereld  sociale en regionale ongelijkheid

2 soorten afwenteling:
 Ruimtelijke afwenteling (andere gebieden)
o Milieuproblemen afschuiven
o Slechte arbeidsomstandigheden
 Afwenteling in tijd (toekomst)
o Klimaatverandering

1.4 one culture?
Veel homogenisering in materiële kenmerken:
 Gebouwen
 Producten

Fast world:
 Triade gebieden
 Hoop BNP/hoofd
 Hoog VN-welzijnsindex
 Tertiaire sector
Slow world:
 Laag BNP/hoofd
 Periferie
 Primaire sector
 Laag VN-welzijnsindex

Culturele globalisering heeft 2 effecten:
 Homogenisering , lingua franca is Engels, culturen gaan op elkaar lijken (materiële
kenmerken)
 Heterogenisering, Godsdienst


1.5 migratie