Samenvatting Biologie periode 3
Hoofdstuk 5 Gaswisseling & Uitscheiding
Bs 1 Gaswisseling
Waarom krijg je in de winter een droge keel als je hard moet fietsen?
Door de koude lucht, je moet door je neus ademen. Dan komt er ook warmere lucht in je
keel.
Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen
Neusholte is bekleed met neusslijmvlies:
Slijm producerende cellen: Hieraan blijven kleine stofdeeltjes en ziekteverwerkers kleven.
Trilharen: verplaatsen slijm naar de keelholte
Reukzintuig werkt beter met lucht in de neus
Lucht wordt verwarmt door bloedvaten onder het neusslijmvlies
Binas 83A
Luchtpijp:
Aan de binnenkant bekleed met slijmvlies (met slijm producerende cellen en trilhaarcellen).
De wand is verstevigd door hoefijzervormige kraakbeenringen.
o Functie: openhouden van de luchtpijp.
Longblaasje:
Omringt door netwerk en bloedvaatjes
Uitwisseling O2 & CO2
Ingeademde lucht komt uiteindelijk longblaasjes hier vind uitwisseling tussen O2 en CO2 plaats.
Hoe werkt dat dan?
Ruimte tussen longblaasjes en bloedvat is maar één celwand
dik hierdoor kan diffusie plaatsvinden.
p(O2) en p(CO2):
Partiële druk = de hoeveelheid opgeloste stoffen in een vloeistof.
Dus hoe hoger de p(O2) hoe meer zuurstof er in het bloed zit.
CO2 + H2O H2CO3 H+ en HCO3
Als er veel CO2 is bindt het aan water. Dan ontstaat H2CO3. Wat
uiteen valt in H+ en HCO3.
H+ is zuurder en gaat daarnaast op de plek van zuurstof zitten
waardoor de rode bloedcel ook O2 vrijgeeft.
, Binas 83
Zuurstof bindt beter bij lage temperaturen. Bij meer CO2 bindt zuurstof slechter. In je longen zit
weinig CO2, dus daar kan meer zuurstof binden.
Waarom is het belangrijk dat de hemoglobine van een ongeboren kind beter bindt dat van een
volwassene?
Anders gaat de zuurstof niet naar het kind en gaat het meer naar de moeder.
Gaswisseling bij planten:
Bij planten is ook sprake van gaswisseling. Dit
gebeurt via de huidmondjes.
Binas 83A uitwerking + formule:
De diffusieafstand is groter en hierdoor is het diffusieoppervlak kleiner. De diffusiesnelheid in
het water is lager.
Hoofdstuk 5 Gaswisseling & Uitscheiding
Bs 1 Gaswisseling
Waarom krijg je in de winter een droge keel als je hard moet fietsen?
Door de koude lucht, je moet door je neus ademen. Dan komt er ook warmere lucht in je
keel.
Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen
Neusholte is bekleed met neusslijmvlies:
Slijm producerende cellen: Hieraan blijven kleine stofdeeltjes en ziekteverwerkers kleven.
Trilharen: verplaatsen slijm naar de keelholte
Reukzintuig werkt beter met lucht in de neus
Lucht wordt verwarmt door bloedvaten onder het neusslijmvlies
Binas 83A
Luchtpijp:
Aan de binnenkant bekleed met slijmvlies (met slijm producerende cellen en trilhaarcellen).
De wand is verstevigd door hoefijzervormige kraakbeenringen.
o Functie: openhouden van de luchtpijp.
Longblaasje:
Omringt door netwerk en bloedvaatjes
Uitwisseling O2 & CO2
Ingeademde lucht komt uiteindelijk longblaasjes hier vind uitwisseling tussen O2 en CO2 plaats.
Hoe werkt dat dan?
Ruimte tussen longblaasjes en bloedvat is maar één celwand
dik hierdoor kan diffusie plaatsvinden.
p(O2) en p(CO2):
Partiële druk = de hoeveelheid opgeloste stoffen in een vloeistof.
Dus hoe hoger de p(O2) hoe meer zuurstof er in het bloed zit.
CO2 + H2O H2CO3 H+ en HCO3
Als er veel CO2 is bindt het aan water. Dan ontstaat H2CO3. Wat
uiteen valt in H+ en HCO3.
H+ is zuurder en gaat daarnaast op de plek van zuurstof zitten
waardoor de rode bloedcel ook O2 vrijgeeft.
, Binas 83
Zuurstof bindt beter bij lage temperaturen. Bij meer CO2 bindt zuurstof slechter. In je longen zit
weinig CO2, dus daar kan meer zuurstof binden.
Waarom is het belangrijk dat de hemoglobine van een ongeboren kind beter bindt dat van een
volwassene?
Anders gaat de zuurstof niet naar het kind en gaat het meer naar de moeder.
Gaswisseling bij planten:
Bij planten is ook sprake van gaswisseling. Dit
gebeurt via de huidmondjes.
Binas 83A uitwerking + formule:
De diffusieafstand is groter en hierdoor is het diffusieoppervlak kleiner. De diffusiesnelheid in
het water is lager.
