Samenvatting blok 4 leerjaar 1
Hoofdstuk 1, Introductie van Management en Organisatie
1.2 het model van Management en Organisatie
- De zes aandachtsgebieden staan in verband met elkaar
- In het midden staat organiseren als de verbindende factor:
- Het optimaal laten samenwerken van alle deelgebieden
-
- Strategie
- De strategie en de doelen van een organisatie vormen het uitgangspunt voor
de invulling van de overige aandachtsgebieden
- Management
- Het management is verantwoordelijk voor de strategie van de organisatie,
het uitvoeren daarvan en het behalen van de doelen
- Structuur
- Structuur gaat over de manier om organisaties vorm te geven en de wijze
waarop het management de organisatie wil besturen
- Cultuur
- De cultuur van een organisatie is de wijze waarop medewerkers in een
organisatie met elkaar omgaan
- Dat is nauw verbonden met de wijze van leidinggeven en de structuur
- Processen
- Processen zijn primair bedoeld om de producten en/of diensten te realiseren
- Processen zijn erg belangrijk om de afnemer tevreden te stellen
- Medewerkers
- Het doelmatig samenwerken van mensen is cruciaal voor het succes van de
organisatie
- De medewerkers spelen hier een belangrijk rol
1.3 organisatiekunde
- Dit is de oorspronkelijke naam van M&O
- Het is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van gedrag van en in
organisaties en de wijze waarop organisaties bestuurd kunnen worden
- Het is een heel praktijk en toepassingsgericht gebied
1
, - Kern van organiseren
- Mensen in een organisatie goed laten samenwerken voor een bepaald doel
- interdisciplinair
- Organisatiekunde is ook een vakgebied dat gebruikmaakt van kennis en ervaringen
uit andere vakgebieden (disciplines)
- Verschillende disciplines komen hier samen
- Vakgebieden waarvan de organisatiekunde gebruikmaakt zijn onder andere:
- Bedrijfseconomie
- Algemene economie
- Marketing
- Juridische wetenschappen
- Technische wetenschappen
- Gedragswetenschappen
1.3.1 management, organiseren en manager
Management
- Management heeft te maken met leiding geven
- Bij het definiëren van management zijn drie woorden belangrijk
- Samenwerken
- Management is gericht op het laten samenwerken van mensen
- Deze mensen hebben vaak verschillende achtergronden, leeftijd, cultuur …
- Optimaal
- Het samenwerken moet zo goed mogelijk gebeuren, zowel voor de
organisatie als voor de mensen
- Bepaald doel
- Het managen van de samenwerking is gericht op een bepaald doel
Organiseren
- Het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken
- Deze definitie geldt ook voor management
Manager
- Een manager is een persoon die sturing geeft aan processen, mensen en middelen om een
bepaald doel te bereiken
1.3.2 organisaties, bedrijven en ondernemingen
- Organisatie
- Een organisatie ontstaat vaak uit het feit dat het organisatiedoel beter bereikt wordt
wanneer meerdere mensen met elkaar samenwerken dan wanneer individuen het
proberen
- Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen
willen bereiken
- Vb. Amnesty International …
- Een organisatie als samenwerkingsverband van mensen met een bepaald doel is een
verzamelbegrip
- Hieronder vallen ook bedrijven en ondernemingen
- Bedrijf
- Is een organisatie met specifieke kenmerken
- Een bedrijf produceert goederen of diensten en voorziet daarmee in een
maatschappelijke behoefte
2
, - Een bedrijf heeft bestaansrecht wanneer de maatschappij behoefte heeft aan de
producten of diensten die door het bedrijf worden voortgebracht
- We spreken hier van nuttige goederen
- Bv. Univé …
- Ondernemingen
- Dit zijn bedrijven waarbij het maken van winst het primaire doel is
- Vb. Albert Heijn, Media Markt …
-
Organisaties
- Deze kunnen ook worden opgedeeld in profit- en non-profitorganisaties
Profitorganisaties
- De belangrijkste doelstelling van deze organisatie is het maken van winst
- Dit is ook een voorwaarde voor de continuïteit
- Ondernemingen die sociaal en maatschappelijk verantwoord ondernemen, worden ook wel
not-for-profit-only-organisaties genoemd
Non-profitorganisaties
- Een non-profitorganisatie is niet primair gericht op het maken van winst, maar op het
vervullen van maatschappelijke behoeften
- Hun inkomsten bestaan voornamelijk uit rijksbijdragen, subsidies, fondsen, contributies en
giften
- Vb. onderwijsinstellingen, musea, ministeries, ziekenhuizen …
1.3.3 organisaties en rechtsvormen
- We kunnen organisaties nog op een derde manier onderscheiden, namelijk op basis van
rechtsvormen
- Rechtsvormen
- Dit zijn de juridische wijze waarop natuurlijke personen, rechtspersonen of
combinaties daarvan samenwerken met het oog op een gemeenschappelijk doel of
belang
- Rechtsvormen voor natuurlijke personen
- Natuurlijke personen
- Mensen van vlees en bloed met een bepaalde identiteit (naam en
voornaam), geboortedatum …
- Eenmanszaak
- Eén persoon is eigenaar van de onderneming
- Maatschap
3
, - Twee of meer personen gaan een specifieke samenwerking aan
- Vennootschap onder firma (vof)
- De vennootschap onder firma is een ondernemingsvorm waarbij twee of
meer personen (firmanten) een samenwerkingsverband aangaan om onder
een gemeenschappelijke naam een bedrijf uit te oefenen
- Commanditaire vennootschap
- Het bijzondere van deze vennootschap is dat er twee soorten firmanten zijn
- Beherende vennoten, hebben de dagelijkse leiding
- Stille vennoten, zijn alleen financieel betrokken
-
Rechtspersonen
- Rechtspersonen zijn organisaties die handelingsbekwaam kunnen optreden in het
rechtsverkeer met rechten en plichten op het gebied van bezittingen en schulden, contracten
afsluiten, rechtszaken aanspannen of aangeklaagd worden
- Het is een juridische constructie waardoor een organisatie volwaardig en
handelingsbekwaam op kan treden in het rechtsverkeer met alle rechten en plichten van
dien
- Rechtspersonen zijn in drie categorieën te verdelen
- Privaatrechtelijk rechtspersonen
- Publiekrechtelijke rechtspersonen
- Kerkgenootschappen
Privaatrechtelijke rechtspersonen
- Naamloze vennootschap
- Een naamloze vennootschap is een rechtspersoon waarvan het kapitaal verdeeld is in
aandelen die in beginsel vrij overdraagbaar zijn
- Besloten vennootschap
- Een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid is een rechtspersoon
waarvan het maatschappelijk kapitaal verdeeld is in aandelen die niet vrij
overdraagbaar zijn; de aandelen staan op naam
- Coöperatie
- Een coöperatie is een vorm van zelforganisatie van producenten of verbruikers,
gericht op het vergroten van de economische macht en het behalen van
schaalvoordeel
- Vereniging
- Men spreekt van een vereniging als twee of meer personen volgens vastgestelde
regels samenwerken voor een bepaald doel
- Stichting
- Een stichting is een organisatie die erop gericht is een bepaald doel te verwezenlijken
4
Hoofdstuk 1, Introductie van Management en Organisatie
1.2 het model van Management en Organisatie
- De zes aandachtsgebieden staan in verband met elkaar
- In het midden staat organiseren als de verbindende factor:
- Het optimaal laten samenwerken van alle deelgebieden
-
- Strategie
- De strategie en de doelen van een organisatie vormen het uitgangspunt voor
de invulling van de overige aandachtsgebieden
- Management
- Het management is verantwoordelijk voor de strategie van de organisatie,
het uitvoeren daarvan en het behalen van de doelen
- Structuur
- Structuur gaat over de manier om organisaties vorm te geven en de wijze
waarop het management de organisatie wil besturen
- Cultuur
- De cultuur van een organisatie is de wijze waarop medewerkers in een
organisatie met elkaar omgaan
- Dat is nauw verbonden met de wijze van leidinggeven en de structuur
- Processen
- Processen zijn primair bedoeld om de producten en/of diensten te realiseren
- Processen zijn erg belangrijk om de afnemer tevreden te stellen
- Medewerkers
- Het doelmatig samenwerken van mensen is cruciaal voor het succes van de
organisatie
- De medewerkers spelen hier een belangrijk rol
1.3 organisatiekunde
- Dit is de oorspronkelijke naam van M&O
- Het is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van gedrag van en in
organisaties en de wijze waarop organisaties bestuurd kunnen worden
- Het is een heel praktijk en toepassingsgericht gebied
1
, - Kern van organiseren
- Mensen in een organisatie goed laten samenwerken voor een bepaald doel
- interdisciplinair
- Organisatiekunde is ook een vakgebied dat gebruikmaakt van kennis en ervaringen
uit andere vakgebieden (disciplines)
- Verschillende disciplines komen hier samen
- Vakgebieden waarvan de organisatiekunde gebruikmaakt zijn onder andere:
- Bedrijfseconomie
- Algemene economie
- Marketing
- Juridische wetenschappen
- Technische wetenschappen
- Gedragswetenschappen
1.3.1 management, organiseren en manager
Management
- Management heeft te maken met leiding geven
- Bij het definiëren van management zijn drie woorden belangrijk
- Samenwerken
- Management is gericht op het laten samenwerken van mensen
- Deze mensen hebben vaak verschillende achtergronden, leeftijd, cultuur …
- Optimaal
- Het samenwerken moet zo goed mogelijk gebeuren, zowel voor de
organisatie als voor de mensen
- Bepaald doel
- Het managen van de samenwerking is gericht op een bepaald doel
Organiseren
- Het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken
- Deze definitie geldt ook voor management
Manager
- Een manager is een persoon die sturing geeft aan processen, mensen en middelen om een
bepaald doel te bereiken
1.3.2 organisaties, bedrijven en ondernemingen
- Organisatie
- Een organisatie ontstaat vaak uit het feit dat het organisatiedoel beter bereikt wordt
wanneer meerdere mensen met elkaar samenwerken dan wanneer individuen het
proberen
- Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen
willen bereiken
- Vb. Amnesty International …
- Een organisatie als samenwerkingsverband van mensen met een bepaald doel is een
verzamelbegrip
- Hieronder vallen ook bedrijven en ondernemingen
- Bedrijf
- Is een organisatie met specifieke kenmerken
- Een bedrijf produceert goederen of diensten en voorziet daarmee in een
maatschappelijke behoefte
2
, - Een bedrijf heeft bestaansrecht wanneer de maatschappij behoefte heeft aan de
producten of diensten die door het bedrijf worden voortgebracht
- We spreken hier van nuttige goederen
- Bv. Univé …
- Ondernemingen
- Dit zijn bedrijven waarbij het maken van winst het primaire doel is
- Vb. Albert Heijn, Media Markt …
-
Organisaties
- Deze kunnen ook worden opgedeeld in profit- en non-profitorganisaties
Profitorganisaties
- De belangrijkste doelstelling van deze organisatie is het maken van winst
- Dit is ook een voorwaarde voor de continuïteit
- Ondernemingen die sociaal en maatschappelijk verantwoord ondernemen, worden ook wel
not-for-profit-only-organisaties genoemd
Non-profitorganisaties
- Een non-profitorganisatie is niet primair gericht op het maken van winst, maar op het
vervullen van maatschappelijke behoeften
- Hun inkomsten bestaan voornamelijk uit rijksbijdragen, subsidies, fondsen, contributies en
giften
- Vb. onderwijsinstellingen, musea, ministeries, ziekenhuizen …
1.3.3 organisaties en rechtsvormen
- We kunnen organisaties nog op een derde manier onderscheiden, namelijk op basis van
rechtsvormen
- Rechtsvormen
- Dit zijn de juridische wijze waarop natuurlijke personen, rechtspersonen of
combinaties daarvan samenwerken met het oog op een gemeenschappelijk doel of
belang
- Rechtsvormen voor natuurlijke personen
- Natuurlijke personen
- Mensen van vlees en bloed met een bepaalde identiteit (naam en
voornaam), geboortedatum …
- Eenmanszaak
- Eén persoon is eigenaar van de onderneming
- Maatschap
3
, - Twee of meer personen gaan een specifieke samenwerking aan
- Vennootschap onder firma (vof)
- De vennootschap onder firma is een ondernemingsvorm waarbij twee of
meer personen (firmanten) een samenwerkingsverband aangaan om onder
een gemeenschappelijke naam een bedrijf uit te oefenen
- Commanditaire vennootschap
- Het bijzondere van deze vennootschap is dat er twee soorten firmanten zijn
- Beherende vennoten, hebben de dagelijkse leiding
- Stille vennoten, zijn alleen financieel betrokken
-
Rechtspersonen
- Rechtspersonen zijn organisaties die handelingsbekwaam kunnen optreden in het
rechtsverkeer met rechten en plichten op het gebied van bezittingen en schulden, contracten
afsluiten, rechtszaken aanspannen of aangeklaagd worden
- Het is een juridische constructie waardoor een organisatie volwaardig en
handelingsbekwaam op kan treden in het rechtsverkeer met alle rechten en plichten van
dien
- Rechtspersonen zijn in drie categorieën te verdelen
- Privaatrechtelijk rechtspersonen
- Publiekrechtelijke rechtspersonen
- Kerkgenootschappen
Privaatrechtelijke rechtspersonen
- Naamloze vennootschap
- Een naamloze vennootschap is een rechtspersoon waarvan het kapitaal verdeeld is in
aandelen die in beginsel vrij overdraagbaar zijn
- Besloten vennootschap
- Een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid is een rechtspersoon
waarvan het maatschappelijk kapitaal verdeeld is in aandelen die niet vrij
overdraagbaar zijn; de aandelen staan op naam
- Coöperatie
- Een coöperatie is een vorm van zelforganisatie van producenten of verbruikers,
gericht op het vergroten van de economische macht en het behalen van
schaalvoordeel
- Vereniging
- Men spreekt van een vereniging als twee of meer personen volgens vastgestelde
regels samenwerken voor een bepaald doel
- Stichting
- Een stichting is een organisatie die erop gericht is een bepaald doel te verwezenlijken
4
