Mariska Janssen (2710918)
Vrije Universiteit Amsterdam
Wetenschapsfilosofie
22-02-2022
Wetenschapsfilosofie (S_WF – 2022)
Wekelijkse opdracht 1 (van 3) - “Introduction to philosophy of social science
Leesvragen:
1. Wat bedoelt Risjord als hij verwijst naar ‘normativity’ in de filosofie van de sociale
wetenschappen? Geef hier een kort voorbeeld van.
Normativiteit verwijst naar de functie van normen, waarden en regels in de sociale wetenschappen.
Vraagstukken over normen, waarden en regels komen op twee verschillende manieren naar voren in de
sociale wetenschappen. Enerzijds maken de normen, waarden en regels van specifieke samenlevingen deel
uit van wat er bestudeerd wordt in de sociale wetenschappen. Anderzijds zijn er normen, waarden en regels
die sociale wetenschappers erkennen en die deel uitmaken van hun eigen samenleving. Een voorbeeld van
normativiteit kan betrekking hebben op hoe de normen en waarden in de sociale samenleving van
wetenschappers invloed hebben op het onderzoek dat zij uitvoeren. Zo kan een wetenschapper uit een land
waarin het plegen van abortus legaal is geheel andere resultaten genereren uit onderzoek rondom dit
onderwerp dan een wetenschapper uit een land waarin het plegen van abortus illegaal is.
2. Wat zijn ‘naturalism’ en ‘reductionism’ volgens Risjord? Leg uit hoe ze met elkaar in
verband staan.
Naturalisme verwijst naar vragen over de verhouding tussen de sociale wetenschappen en de
natuurwetenschappen en gaat over het probleem van begrijpen en verklaren in de sociale wetenschappen.
Naturalisten stellen dat de sociale wetenschappen moeten lijken op de natuurwetenschappen.
Reductionisme heeft betrekking op het probleem van de relatie tussen holisme en individualisme, waarbij
het individualisme stelt dat sociale evenementen tot stand komen door keuzes, geloofsovertuigingen en
attitudes van individuen. Het holisme beweert dat niet alles kan worden verklaard in individualistische
termen. Beide termen overlappen, maar zijn niet gelijk aan elkaar. De meeste reductionisten zijn
, gemotiveerd door naturalistische opvattingen en uitspraken. Zij stellen namelijk dat aangezien er één,
oorzakelijk verbonden wereld is waar mensen deel van uitmaken, sociale en psychologische eigenschappen
moeten worden herleid tot fysische (natuurkundige) eigenschappen. Risjord beweert dat eigenlijk alle
reductionisten naturalisten zijn, maar dat het omgekeerde niet geldt; niet alle naturalisten zijn
reductionisten.
3. Wat is het perspectief van ‘the stranger’ die in Smith wordt besproken? Hoe verhoudt het
zich tot sociaalwetenschappelijk onderzoek?
Volgens Smith is de ‘stranger’ iemand die zich in een vrijwel onbekende omgeving bevindt en daar op
doorreis is. Voor deze persoon is het van belang om voldoende begrip van bestaande relaties en
verhoudingen te krijgen om zich in de desbetreffende situatie te redden. De stranger is niet geheel
ondoordacht, maar bevindt zich ook niet binnen een nauw academisch specialisme. Hij of zij staat vrijwel
neutraal in de situatie waarin hij of zij zich bevindt; deze persoon doet wel mee in het dagelijks leven, maar
houdt altijd een bepaalde mate van afstand. Het perspectief van de stranger verhoudt zich tot
sociaalwetenschappelijk onderzoek in de zin dat onderzoekers voor zichzelf na moeten gaan welke positie
zij in moeten nemen tegenover de mensen naar wie ze onderzoek doen. Het perspectief van de stranger
dient vaak als brug tussen de te afstandelijke en de te betrokken posities waarin wetenschappers soms
verkeren.
4. Wat is volgens jou de centrale boodschap van Geurts' korte artikel?
De centrale boodschap van Geurts’ artikel is dat de wetenschap vatbaar is voor fouten, het is niet perfect.
Maar, zegt Geurts, de wetenschap is tegelijkertijd ook het beste wat we hebben om kennis te verkrijgen
over onszelf en de wereld en het is dus zeker niet zinloos. Vaak is er voor problemen geen duidelijke,
specifieke oorzaak te vinden, iets wat sommigen lastig kunnen aannemen. Echter, Geurts zegt dat het vinden
van specifieke oorzaken niet altijd nodig is. Het vinden van oplossingen voor de problemen brengt ons al
heel ver. Bovendien is het niet zo dat wetenschappers maar wat doen. Nee, zij zijn scherpdenkend, zoeken
aandachtig naar conclusies en zijn kritisch tegenover elkaar. Door middel van de manier waarop zij
samenwerken, komen ze tot steeds meer kennis en nuttige inzichten die de sociale wetenschappen steeds
een stukje verder brengen.
Vrije Universiteit Amsterdam
Wetenschapsfilosofie
22-02-2022
Wetenschapsfilosofie (S_WF – 2022)
Wekelijkse opdracht 1 (van 3) - “Introduction to philosophy of social science
Leesvragen:
1. Wat bedoelt Risjord als hij verwijst naar ‘normativity’ in de filosofie van de sociale
wetenschappen? Geef hier een kort voorbeeld van.
Normativiteit verwijst naar de functie van normen, waarden en regels in de sociale wetenschappen.
Vraagstukken over normen, waarden en regels komen op twee verschillende manieren naar voren in de
sociale wetenschappen. Enerzijds maken de normen, waarden en regels van specifieke samenlevingen deel
uit van wat er bestudeerd wordt in de sociale wetenschappen. Anderzijds zijn er normen, waarden en regels
die sociale wetenschappers erkennen en die deel uitmaken van hun eigen samenleving. Een voorbeeld van
normativiteit kan betrekking hebben op hoe de normen en waarden in de sociale samenleving van
wetenschappers invloed hebben op het onderzoek dat zij uitvoeren. Zo kan een wetenschapper uit een land
waarin het plegen van abortus legaal is geheel andere resultaten genereren uit onderzoek rondom dit
onderwerp dan een wetenschapper uit een land waarin het plegen van abortus illegaal is.
2. Wat zijn ‘naturalism’ en ‘reductionism’ volgens Risjord? Leg uit hoe ze met elkaar in
verband staan.
Naturalisme verwijst naar vragen over de verhouding tussen de sociale wetenschappen en de
natuurwetenschappen en gaat over het probleem van begrijpen en verklaren in de sociale wetenschappen.
Naturalisten stellen dat de sociale wetenschappen moeten lijken op de natuurwetenschappen.
Reductionisme heeft betrekking op het probleem van de relatie tussen holisme en individualisme, waarbij
het individualisme stelt dat sociale evenementen tot stand komen door keuzes, geloofsovertuigingen en
attitudes van individuen. Het holisme beweert dat niet alles kan worden verklaard in individualistische
termen. Beide termen overlappen, maar zijn niet gelijk aan elkaar. De meeste reductionisten zijn
, gemotiveerd door naturalistische opvattingen en uitspraken. Zij stellen namelijk dat aangezien er één,
oorzakelijk verbonden wereld is waar mensen deel van uitmaken, sociale en psychologische eigenschappen
moeten worden herleid tot fysische (natuurkundige) eigenschappen. Risjord beweert dat eigenlijk alle
reductionisten naturalisten zijn, maar dat het omgekeerde niet geldt; niet alle naturalisten zijn
reductionisten.
3. Wat is het perspectief van ‘the stranger’ die in Smith wordt besproken? Hoe verhoudt het
zich tot sociaalwetenschappelijk onderzoek?
Volgens Smith is de ‘stranger’ iemand die zich in een vrijwel onbekende omgeving bevindt en daar op
doorreis is. Voor deze persoon is het van belang om voldoende begrip van bestaande relaties en
verhoudingen te krijgen om zich in de desbetreffende situatie te redden. De stranger is niet geheel
ondoordacht, maar bevindt zich ook niet binnen een nauw academisch specialisme. Hij of zij staat vrijwel
neutraal in de situatie waarin hij of zij zich bevindt; deze persoon doet wel mee in het dagelijks leven, maar
houdt altijd een bepaalde mate van afstand. Het perspectief van de stranger verhoudt zich tot
sociaalwetenschappelijk onderzoek in de zin dat onderzoekers voor zichzelf na moeten gaan welke positie
zij in moeten nemen tegenover de mensen naar wie ze onderzoek doen. Het perspectief van de stranger
dient vaak als brug tussen de te afstandelijke en de te betrokken posities waarin wetenschappers soms
verkeren.
4. Wat is volgens jou de centrale boodschap van Geurts' korte artikel?
De centrale boodschap van Geurts’ artikel is dat de wetenschap vatbaar is voor fouten, het is niet perfect.
Maar, zegt Geurts, de wetenschap is tegelijkertijd ook het beste wat we hebben om kennis te verkrijgen
over onszelf en de wereld en het is dus zeker niet zinloos. Vaak is er voor problemen geen duidelijke,
specifieke oorzaak te vinden, iets wat sommigen lastig kunnen aannemen. Echter, Geurts zegt dat het vinden
van specifieke oorzaken niet altijd nodig is. Het vinden van oplossingen voor de problemen brengt ons al
heel ver. Bovendien is het niet zo dat wetenschappers maar wat doen. Nee, zij zijn scherpdenkend, zoeken
aandachtig naar conclusies en zijn kritisch tegenover elkaar. Door middel van de manier waarop zij
samenwerken, komen ze tot steeds meer kennis en nuttige inzichten die de sociale wetenschappen steeds
een stukje verder brengen.
