Filosofie en geschiedenis van de natuurwetenschappen
ZSO-1: vragen bij geneeskundig onderzoek
1.1 A. Formuleer een (‘onderzoeksethisch’) voorschrift om ‘post hoc’ analysis te voorkomen. Neem in
je formulering de reden op die beschrijft waarom dergelijke analyses moeten worden voorkomen.
Maximaal 100 woorden.
Bij ‘post hoc’ analysis wordt er voor een ‘mislukt’ medicijn gezocht naar een groep binnen de
klinische trials, waarop het medicijn wel positieve effecten heeft. Een gevaar hiervan is dat een
kandidaat medicijn dat geen duidelijke werkende effecten heeft, toch nog kan worden gered. Om dit
te voorkomen moeten de subgroepen van te voren worden gespecificeerd, daarnaast moet er
worden geformuleerd waarom deze subgroepen belangrijk zijn voor het onderzoek. Hierdoor kan er
niet achteraf een groep worden ‘bedacht’ en aangewezen. Als laatste mogen er niet te veel
subgroepen zijn, dit in verband met mogelijke false positives.1
1.1 B. Wordt volgens jou bij ‘post hoc’ analysis een van de normen van Merton geschonden? Zo ja,
welke en waarom?
Een van de normen van Merton die wordt geschonden bij ‘post hoc’ analysis is disinterestedness, de
persoonlijkheid van de onderzoeker en dan in dit geval specifiek de trots van een onderzoeker heeft
invloed op het ontstaan van ‘post hoc’ analysis.
‘The first thing you feel when a trial fails is a sense of shame. You’ve let your patients down.’
(Mukherjee, 2017)2
Deze quote uit het artikel laat zien dat ‘post hoc’ analysis vaak begint bij een gevoel van mislukking
en schaamte dat een onderzoeker heeft bij het mislukken van een klinische trial. Op basis van dit
gevoel wordt er verder gezocht naar een oplossing, wat duidt op disinterestedness.
1.1.C. Wat betekent de uitspraak ‘trying to discover biology but ending up with astrology’? Let op: er
wordt dus niet slechts om een vertaling van deze uitspraak gevraagd.
Bij het mislukken van een klinische trial is het menselijk om te begrijpen waarom het medicijn niet
werkt. Waarom het medicijn wel in die bepaalde subgroep werkt, welke pathofysiologische redenen
daarvoor zijn. Dit is het ‘trying to discover biology’ gedeelte.
Echter wordt er soms zover gegaan in deze zoektocht, dat er wordt gezocht naar verklaring die niet
bestaan. De zogenaamde ‘mirages’ volgens het artikel. Dit is het ‘but ending up with astrology’
gedeelte.
1.1 D. Heb je weleens tijdens je studie farmaceutische wetenschappen het idee gehad dat je bezig
was ‘trying to discover biology but ending up with astrology’? Geef een korte toelichting op je
antwoord.
ZSO-1: vragen bij geneeskundig onderzoek
1.1 A. Formuleer een (‘onderzoeksethisch’) voorschrift om ‘post hoc’ analysis te voorkomen. Neem in
je formulering de reden op die beschrijft waarom dergelijke analyses moeten worden voorkomen.
Maximaal 100 woorden.
Bij ‘post hoc’ analysis wordt er voor een ‘mislukt’ medicijn gezocht naar een groep binnen de
klinische trials, waarop het medicijn wel positieve effecten heeft. Een gevaar hiervan is dat een
kandidaat medicijn dat geen duidelijke werkende effecten heeft, toch nog kan worden gered. Om dit
te voorkomen moeten de subgroepen van te voren worden gespecificeerd, daarnaast moet er
worden geformuleerd waarom deze subgroepen belangrijk zijn voor het onderzoek. Hierdoor kan er
niet achteraf een groep worden ‘bedacht’ en aangewezen. Als laatste mogen er niet te veel
subgroepen zijn, dit in verband met mogelijke false positives.1
1.1 B. Wordt volgens jou bij ‘post hoc’ analysis een van de normen van Merton geschonden? Zo ja,
welke en waarom?
Een van de normen van Merton die wordt geschonden bij ‘post hoc’ analysis is disinterestedness, de
persoonlijkheid van de onderzoeker en dan in dit geval specifiek de trots van een onderzoeker heeft
invloed op het ontstaan van ‘post hoc’ analysis.
‘The first thing you feel when a trial fails is a sense of shame. You’ve let your patients down.’
(Mukherjee, 2017)2
Deze quote uit het artikel laat zien dat ‘post hoc’ analysis vaak begint bij een gevoel van mislukking
en schaamte dat een onderzoeker heeft bij het mislukken van een klinische trial. Op basis van dit
gevoel wordt er verder gezocht naar een oplossing, wat duidt op disinterestedness.
1.1.C. Wat betekent de uitspraak ‘trying to discover biology but ending up with astrology’? Let op: er
wordt dus niet slechts om een vertaling van deze uitspraak gevraagd.
Bij het mislukken van een klinische trial is het menselijk om te begrijpen waarom het medicijn niet
werkt. Waarom het medicijn wel in die bepaalde subgroep werkt, welke pathofysiologische redenen
daarvoor zijn. Dit is het ‘trying to discover biology’ gedeelte.
Echter wordt er soms zover gegaan in deze zoektocht, dat er wordt gezocht naar verklaring die niet
bestaan. De zogenaamde ‘mirages’ volgens het artikel. Dit is het ‘but ending up with astrology’
gedeelte.
1.1 D. Heb je weleens tijdens je studie farmaceutische wetenschappen het idee gehad dat je bezig
was ‘trying to discover biology but ending up with astrology’? Geef een korte toelichting op je
antwoord.
