Sociale transities in historisch
perspectief
Samenvatting hoorcolleges & boekcolleges
Hoorcollege 1: Opzet en inhoud collegereeks
Doel
- Introductie van het begrip transities.
- Uitleggen van opzet van de cursus: zie studiewijzer.
- Tonen van het belang van een lange termijnperspectief.
Transities
Voorbeelden plaatjes
- Van hoge kindersterfte naar gezonde ouderen.
- Van postkoets naar Whatsapp.
Hoe zijn deze transities tot stand gekomen?
Wat laten deze afbeeldingen zien?
Belangrijke veranderingen in de afgelopen ca. 250 jaar
- Demografisch.
- Economisch.
- Politiek.
- Sociaal.
- Cultureel.
Transities hebben grote invloed gehad op alle gebieden van de samenleving.
Transities zijn nog altijd relevant voor vandaan en jullie vakgebied.
Geschiedenis voor G&M
Inhoud is afgestemd naar opleiding.
Focus op ontwikkelingen in westerse samenlevingen.
Hoorcolleges
Thematisch van opzet, iedere college behandeld twee transities
- HC2: Demografisch en economisch.
- HC3: Politiek en sociaal.
- HC4: Cultureel en ruimtelijk.
Definitie van transitie
Lange-termijn verandering, van één situatie naar een volledige andere, die grote
invloed heeft op allerlei aspecten van de samenleving.
Groei wereldbevolking
Flinke toename wereldbevolking rond 1950 (babyboom).
,Demografisch gedrag
Tot ca. 1880
- Hoge geboortecijfer,
maar ca. 35%
kindersterfte.
- Gevolg: relatief kleine
demografische groei.
Ca. 1880-1950
- Grote gezinnen.
- Babyboom, extreme
groei door daling van de
kindersterfte (ze blijven
leven!).
- Geboortecijfer bleef
hetzelfde.
- Extreme groei kwam
ook door bewust proces
(katholieke kerk: krijg
veel kinderen, moeder blijft thuis, vader gaat werken (gezinsideaal) ).
Ca. 1950-1980
- Geboortecijfer omlaag door anticonceptie (bewust proces).
- Vrouw bleef thuis zorgen voor de kinderen en huishoudelijk werk en man
ging werken.
- Quantity-quality trade Investeren in de kwaliteit van je kinderen i.p.v.
kwantiteit bijv. onderwijs.
Ca. 1980
- Andere samenlevingsvormen zoals kinderloos en een oudergezinnen
(geaccepteerd).
- Reproductie in west Europa daalt.
Economische ontwikkeling sinds 1500
Economische ontwikkeling min of meer hetzelfde als bevolkingsontwikkeling.
eerst stabiel, daarna ergens in 19e eeuw forse toename.
GDP (World GDP per capita = BBP per hoofd) Bruto binnenlandsproduct
, - Is de totale geldwaarde van alle in
een lang geproduceerde finale
goederen en diensten gedurende
een bepaalde periode (meestal
een jaar).
- Meestal wordt het begrip
binnenlandsproduct tegen
marktprijzen bedoeld.
Industriële revolutie en GDP
- GDP per hoofd van de
wereldbevolking steeg door de
industriële revolutie (uitgerekend
met 1990 internationale dollar om
rekening te houden met inflatie).
Industrialisatie
Nadelen
- Niet alleen economische groei, in sommige gebieden zelfs achteruitgang of
uitbuiting.
- Problemen rondom hygiëne, gezondheid, machtsverhoudingen en milieu.
Industrialisering in China 2012
- Snelheid industrialisatie: snel van platteland naar steden verhuizen (Werk
-> hogere lonen, betere vooruitzichten).
- Was niet écht gezonder: levensverwachting in steden veel lager (ziekten
doordat iedereen heel dicht op elkaar zit, geen zonlicht doordat mensen
heel veel binnen in fabrieken zijn om te werken en door de smog: tekort
aan vitamine D).
- Globalisering veel verder doorgedrongen nu dan in de 19e eeuw: grotere
drive om mee te blijven doen aan industrialisatie.
- De economie is meer gedreven door het communisme.
Industrialisering in GB 1860
- Het platte land kwam naar grote steden voor werk (arbeiders).
- Economie was meer gedreven door de markt.
- Zijner tijd was er weinig concurrentiedruk in de wereld door globalisering.
Kyoto verdrag
- De westerse wereld hadden alle tijd om te industrialiseren, nu willen de
opkomende economieën dat ook zonder druk van milieuwetten en
inspecties.
- Aziatische landen gaan nu pas industrialiseren, ook al is het slecht voor het
milieu.
Voordelen economische groei
Voordelen Beter mobilisatie door o.a. locomotief, auto, Boeing 737.
Locomotief Bracht de industrie ook op gang door de staal, kolen, arbeidsuren,
transporten.
Boeing 737 Kan ook gekoeld vracht transporteren.
Moderniteit gedreven samenleving
Moderniteit gedreven samenleving
- Van territoriale staat (door 1 iemand beheerst (;bijv. vorstendommen)
naar nationale staat (over het algemeen een aaneengesloten gebied; met
een soort van homogene groep (nazi) mensen bij elkaar; Van een
aristocratisch bestuur naar demografisch.
perspectief
Samenvatting hoorcolleges & boekcolleges
Hoorcollege 1: Opzet en inhoud collegereeks
Doel
- Introductie van het begrip transities.
- Uitleggen van opzet van de cursus: zie studiewijzer.
- Tonen van het belang van een lange termijnperspectief.
Transities
Voorbeelden plaatjes
- Van hoge kindersterfte naar gezonde ouderen.
- Van postkoets naar Whatsapp.
Hoe zijn deze transities tot stand gekomen?
Wat laten deze afbeeldingen zien?
Belangrijke veranderingen in de afgelopen ca. 250 jaar
- Demografisch.
- Economisch.
- Politiek.
- Sociaal.
- Cultureel.
Transities hebben grote invloed gehad op alle gebieden van de samenleving.
Transities zijn nog altijd relevant voor vandaan en jullie vakgebied.
Geschiedenis voor G&M
Inhoud is afgestemd naar opleiding.
Focus op ontwikkelingen in westerse samenlevingen.
Hoorcolleges
Thematisch van opzet, iedere college behandeld twee transities
- HC2: Demografisch en economisch.
- HC3: Politiek en sociaal.
- HC4: Cultureel en ruimtelijk.
Definitie van transitie
Lange-termijn verandering, van één situatie naar een volledige andere, die grote
invloed heeft op allerlei aspecten van de samenleving.
Groei wereldbevolking
Flinke toename wereldbevolking rond 1950 (babyboom).
,Demografisch gedrag
Tot ca. 1880
- Hoge geboortecijfer,
maar ca. 35%
kindersterfte.
- Gevolg: relatief kleine
demografische groei.
Ca. 1880-1950
- Grote gezinnen.
- Babyboom, extreme
groei door daling van de
kindersterfte (ze blijven
leven!).
- Geboortecijfer bleef
hetzelfde.
- Extreme groei kwam
ook door bewust proces
(katholieke kerk: krijg
veel kinderen, moeder blijft thuis, vader gaat werken (gezinsideaal) ).
Ca. 1950-1980
- Geboortecijfer omlaag door anticonceptie (bewust proces).
- Vrouw bleef thuis zorgen voor de kinderen en huishoudelijk werk en man
ging werken.
- Quantity-quality trade Investeren in de kwaliteit van je kinderen i.p.v.
kwantiteit bijv. onderwijs.
Ca. 1980
- Andere samenlevingsvormen zoals kinderloos en een oudergezinnen
(geaccepteerd).
- Reproductie in west Europa daalt.
Economische ontwikkeling sinds 1500
Economische ontwikkeling min of meer hetzelfde als bevolkingsontwikkeling.
eerst stabiel, daarna ergens in 19e eeuw forse toename.
GDP (World GDP per capita = BBP per hoofd) Bruto binnenlandsproduct
, - Is de totale geldwaarde van alle in
een lang geproduceerde finale
goederen en diensten gedurende
een bepaalde periode (meestal
een jaar).
- Meestal wordt het begrip
binnenlandsproduct tegen
marktprijzen bedoeld.
Industriële revolutie en GDP
- GDP per hoofd van de
wereldbevolking steeg door de
industriële revolutie (uitgerekend
met 1990 internationale dollar om
rekening te houden met inflatie).
Industrialisatie
Nadelen
- Niet alleen economische groei, in sommige gebieden zelfs achteruitgang of
uitbuiting.
- Problemen rondom hygiëne, gezondheid, machtsverhoudingen en milieu.
Industrialisering in China 2012
- Snelheid industrialisatie: snel van platteland naar steden verhuizen (Werk
-> hogere lonen, betere vooruitzichten).
- Was niet écht gezonder: levensverwachting in steden veel lager (ziekten
doordat iedereen heel dicht op elkaar zit, geen zonlicht doordat mensen
heel veel binnen in fabrieken zijn om te werken en door de smog: tekort
aan vitamine D).
- Globalisering veel verder doorgedrongen nu dan in de 19e eeuw: grotere
drive om mee te blijven doen aan industrialisatie.
- De economie is meer gedreven door het communisme.
Industrialisering in GB 1860
- Het platte land kwam naar grote steden voor werk (arbeiders).
- Economie was meer gedreven door de markt.
- Zijner tijd was er weinig concurrentiedruk in de wereld door globalisering.
Kyoto verdrag
- De westerse wereld hadden alle tijd om te industrialiseren, nu willen de
opkomende economieën dat ook zonder druk van milieuwetten en
inspecties.
- Aziatische landen gaan nu pas industrialiseren, ook al is het slecht voor het
milieu.
Voordelen economische groei
Voordelen Beter mobilisatie door o.a. locomotief, auto, Boeing 737.
Locomotief Bracht de industrie ook op gang door de staal, kolen, arbeidsuren,
transporten.
Boeing 737 Kan ook gekoeld vracht transporteren.
Moderniteit gedreven samenleving
Moderniteit gedreven samenleving
- Van territoriale staat (door 1 iemand beheerst (;bijv. vorstendommen)
naar nationale staat (over het algemeen een aaneengesloten gebied; met
een soort van homogene groep (nazi) mensen bij elkaar; Van een
aristocratisch bestuur naar demografisch.
