lOMoARcPSD|11911780
Economie van de Managementwetenschappen
Hoorcollege 1
Economie = (economische) interactie en het creëren van waarde en hoeft geen geld
aangekoppeld worden.
Uitkomst is anders geworden door interactie, bijvoorbeeld oppassen voor free.
Waarde = wat wij er voor betalen (bbp). Vrije tijd, milieu zit niet in economische groei.
- Als waarde toeneemt, spreken wij van economische groei. (Imperfecte maatstaf)
- Bbp over tijd zien, als deze krimpt noem je dit recessie (crisis).
- Economische groei is relatief ‘’jong” fenomeen. (Bijna geen verbetering vroeger)
• Wat is de reden dat wij het goed hebben en vroeger niet; eigendomsrechten
(individuele eigendomsrechten bestonden niet) Wat is van jou?
• Onze generatie; wij hoeven niet te investeren als wij niet beloond worden.
Per Bylund:
• Wat creëert armoede; hoe bestrijden?
• Niks veroorzaakt dat
• Het is het startpunt; we ontstaan met armoede, maar je kan rijkdom creëren.
• Wat is de echte vraag wat rijkdom veroorzaakt. Goed vastgelegde
eigendomsrechten, studeren en daar ook voor beloond worden
Economische groei
- Economische groei komt van productiviteitsgroei. Meer producten, en efficiënter.
- Huizenmarkt; stijgende huizenmarkt is positief.
Waarom is er productiviteitsgroei?
• Privaat eigendom: beschermd door overheid dat het niet afgepakt wordt
• Markten: maken het mogelijk om te specialiseren
• Prijzen: bepalen wat we maken en wat we doen
• Bedrijven:
We worden allemaal geprikkeld om efficiënt en productief te zijn
Vaak conflict tussen efficiency (grootte van de taart) en ongelijkheid (verdeling van de taart)
Economie & keuzes
• De economie is de optelsom van alle individuele keuzes en personen en bedrijven.
• Mensen maken een afweging tussen de individuele kosten en opbrengsten van hun
keuzes -> denken beter af te zijn na de keuze
• Hoe maken we deze keuzes?
- Binnen de traditionele economie gaan we uit van “rationeel” en “optimaliseren”
gedrag/keuzes
- Inmiddels veel aandacht voor
- ‘’bounded rationality” = niet slim genoeg om alles te vergelijken, we willen wel
maar we kunnen niet
- “cognitive biases” = denkfouten, manieren waarom wij niet rationeel zijn.
- “conformation biases” = vooroordelen en die neem je mee in je beslissing en
mening.
• Overheden gebruiken wetten en prikkels om deze keuzes te beïnvloeden ->
goedkoper studiegeld -> duurdere accijnzen op sigaretten -> prijzen ->
overheid wil gedrag aanpassen
Economie
, lOMoARcPSD|11911780
• Het economische probleem = prijzen worden bepaald en daardoor kiezen
bedrijven of het wel of niet gemaakt wordt.
• De behoeften “oneindig”, de middelen niet -> ‘schaarste’ = er is minder van dan
we zouden willen.
- Voor ons(consumenten) voornamelijk tijd en geld
• Schaarste -> Keuzes (geen tijd)
• Keuzes -> Competitie
• Competitie -> Optimale allocatie van middelen (resources)
• Optimale allocatie van middelen -> Efficiency (& ongelijkheid)
Keuzes
• We maken de gehele dag door (onbewust) keuzes
• Bij deze keuzes kijken we naar de opbrengsten en kosten van die keuzes
• Economen gaan een stapje verder -> there is no such thing as a free lunch!
• Opportunity costs = zelfs als een lunch gratis, heb je nog kosten. Want je had ook
nog iets anders kunnen doen in die tijd. Altijd kijken wat had je ook kunnen doen
- De “nettowaarde” van je tweede keuze = wat vind jij die tweede keuze waard en wat
zijn de opofferingskosten.
- Nettowaarde= “de ‘waarde’ van de tweede keuze” – “de kosten van de tweede
keuze”
• Opportunity costs beïnvloeden gedrag en keuzes
- Invloed salaris op gedrag
(Iemand die meer verdient kiest er makkelijker voor om een schoonmaakster in
te huren.)
Je bent eerder bereid om te gaan werken en dit is de waarde van je vrije
tijd. Rationale afweging is afhankelijk van het salaris en dat is afhankelijk
van de opofferingskosten
- De rij in de
(Iemand die zeurt, voor die euro laat andere mensen wachten en zorgen
voor opofferingskosten van anderen)
- De echte prijs van Ikea meubels
(Dure winkel, naar toe reizen, doorheen banjeren, terugreizen; opofferingskosten
zijn meer dan de kosten van de kast)
- “Voor die prijs…”
Brood is duur en iemand zegt voor die prijs kan ik het ook zelf maken. (Haalt
waarde uit het bakken van een brood, maar voor 3,- een brood bakken, kost ook tijd.
Want je had ook kunnen werken.)
- Volgen van (online) onderwijs tijdens een lockdown. (Online, dus geen
reistijden, kosten zijn lager om online bij te wonen).
Wat zijn de opofferingskosten van het
Adele: 20,-
Als je naar Adele gaat kan je niet naar
Rihanna. Het had je ook 60,- gekost.
Dus verschil in Nettowaarde is 20,- en
die heb je misgelopen.
, lOMoARcPSD|11911780
Opportunity costs, economic & economic rents
• De ‘echte’ kosten van elke keuze zijn het alternatief dat je opgeeft (relatieve prijzen?)
• Voor elke keuze:
• Waarde van die keuze (nut/welvaart/geluk) -> Wat je ervoor over
hebt. Bereidt maximaal X te betalen
• Expliciete kosten van die keuze -> Wat kost het? (accountantcy kosten)
• Impliciete kosten van die keuze -> Wat moet ik ervoor opgeven, wat kan ik
er niet voor doen?
• Impliciete kosten = opportunity costs
• Economische kosten (economic costs) Echte kosten die je ervoor betaald ->
Expliciete & Impliciete kosten
• Welke keuze is de juiste?
• De keuze met een hogere “waarde” dan de “economische kosten”
• Economic rent -> verschil tussen “waarde” en de “economische kosten”
Economische rente is het verschil tussen de opbrengsten van een activiteit en
de opportuniteitskosten
• Economische kosten -> waaronder geld dat is uitgegeven aan productie
en onvermijdelijke kosten.
Economic rents = Adele 40,-
Je vindt het waard van 60- 0 -20
Rihanna 10,-
Een kaartje kunnen verkopen voor
50,- veranderen de expliciete
kosten naar 50,- en je verkoopt
het. Rihanna levert je 80,- kost je
60,-
Sunk costs (verzonken kosten)
• Sunk costs -> kosten die niet (geheel) kunnen worden teruggedraaid.
• Sunk costs fallacy -> onterecht rekening houden met verzonken kosten (sunk
costs) bij besluitvorming. (Ze nemen kosten mee en ervaren dit als verlies, onterecht
meenemen)
• Verzonken kosten beïnvloeden onze emoties -> we ervaren ze als verlies
• Grove regels:
• Als eerder gemaakte kosten niet meer kunnen worden teruggedraaid, dien je
deze niet mee te nemen in je huidige afwegingen
• Als eerder gemaakte kosten (gedeeltelijk) kunnen worden teruggehaald, dien je
de terug te draaien kosten als expliciete kosten mee te nemen in je huidige
afwegingen.
, lOMoARcPSD|11911780
Adele 40,-
Je hebt een kaartje voor 50,- zijn
verzonken kosten, kan je niet
meer meenemen.
80 – 60 = 20
60 – 20 = 40
Hoeveel dan?
• Bij oppurtunity costs zien we welke keuze “optimaal” is bij meerdere
mogelijkheden.
• De volgende vraag: hoeveel van iets moeten we kopen, produceren onze tijd aan
besteden?
• “Rationeel en optimaliserend” gedrag:
- Welke keuze (hoeveelheid) levert de hoogste uitkomst?
- Met andere woorden: Wat is de meest efficiënte keuze? Welke hoeveelheid levert
de hoogste winst, het meeste geluk, het meeste nut op?
• Hiervoor moeten we gebruik maken van marginale analyse
Marginale Analyse
• Marginale opbrengsten
• Wat levert één extra product op?
• Marginale kosten
• Wat zijn de kosten van één extra product?
• Dit is niet altijd constant (meestal niet)!
• Diminishing/increasing marginal costs/benefits
• Opportunity costs spelen ook hier een rol; hoe meer tijd je besteed, hoe meer je moet
laten en dit kost ook veel.
• Meest efficient punt:
• Marginale opbrengsten =Marginale kosten
• Of punt hier dichtst bij, zolang MO>MK
Economie van de Managementwetenschappen
Hoorcollege 1
Economie = (economische) interactie en het creëren van waarde en hoeft geen geld
aangekoppeld worden.
Uitkomst is anders geworden door interactie, bijvoorbeeld oppassen voor free.
Waarde = wat wij er voor betalen (bbp). Vrije tijd, milieu zit niet in economische groei.
- Als waarde toeneemt, spreken wij van economische groei. (Imperfecte maatstaf)
- Bbp over tijd zien, als deze krimpt noem je dit recessie (crisis).
- Economische groei is relatief ‘’jong” fenomeen. (Bijna geen verbetering vroeger)
• Wat is de reden dat wij het goed hebben en vroeger niet; eigendomsrechten
(individuele eigendomsrechten bestonden niet) Wat is van jou?
• Onze generatie; wij hoeven niet te investeren als wij niet beloond worden.
Per Bylund:
• Wat creëert armoede; hoe bestrijden?
• Niks veroorzaakt dat
• Het is het startpunt; we ontstaan met armoede, maar je kan rijkdom creëren.
• Wat is de echte vraag wat rijkdom veroorzaakt. Goed vastgelegde
eigendomsrechten, studeren en daar ook voor beloond worden
Economische groei
- Economische groei komt van productiviteitsgroei. Meer producten, en efficiënter.
- Huizenmarkt; stijgende huizenmarkt is positief.
Waarom is er productiviteitsgroei?
• Privaat eigendom: beschermd door overheid dat het niet afgepakt wordt
• Markten: maken het mogelijk om te specialiseren
• Prijzen: bepalen wat we maken en wat we doen
• Bedrijven:
We worden allemaal geprikkeld om efficiënt en productief te zijn
Vaak conflict tussen efficiency (grootte van de taart) en ongelijkheid (verdeling van de taart)
Economie & keuzes
• De economie is de optelsom van alle individuele keuzes en personen en bedrijven.
• Mensen maken een afweging tussen de individuele kosten en opbrengsten van hun
keuzes -> denken beter af te zijn na de keuze
• Hoe maken we deze keuzes?
- Binnen de traditionele economie gaan we uit van “rationeel” en “optimaliseren”
gedrag/keuzes
- Inmiddels veel aandacht voor
- ‘’bounded rationality” = niet slim genoeg om alles te vergelijken, we willen wel
maar we kunnen niet
- “cognitive biases” = denkfouten, manieren waarom wij niet rationeel zijn.
- “conformation biases” = vooroordelen en die neem je mee in je beslissing en
mening.
• Overheden gebruiken wetten en prikkels om deze keuzes te beïnvloeden ->
goedkoper studiegeld -> duurdere accijnzen op sigaretten -> prijzen ->
overheid wil gedrag aanpassen
Economie
, lOMoARcPSD|11911780
• Het economische probleem = prijzen worden bepaald en daardoor kiezen
bedrijven of het wel of niet gemaakt wordt.
• De behoeften “oneindig”, de middelen niet -> ‘schaarste’ = er is minder van dan
we zouden willen.
- Voor ons(consumenten) voornamelijk tijd en geld
• Schaarste -> Keuzes (geen tijd)
• Keuzes -> Competitie
• Competitie -> Optimale allocatie van middelen (resources)
• Optimale allocatie van middelen -> Efficiency (& ongelijkheid)
Keuzes
• We maken de gehele dag door (onbewust) keuzes
• Bij deze keuzes kijken we naar de opbrengsten en kosten van die keuzes
• Economen gaan een stapje verder -> there is no such thing as a free lunch!
• Opportunity costs = zelfs als een lunch gratis, heb je nog kosten. Want je had ook
nog iets anders kunnen doen in die tijd. Altijd kijken wat had je ook kunnen doen
- De “nettowaarde” van je tweede keuze = wat vind jij die tweede keuze waard en wat
zijn de opofferingskosten.
- Nettowaarde= “de ‘waarde’ van de tweede keuze” – “de kosten van de tweede
keuze”
• Opportunity costs beïnvloeden gedrag en keuzes
- Invloed salaris op gedrag
(Iemand die meer verdient kiest er makkelijker voor om een schoonmaakster in
te huren.)
Je bent eerder bereid om te gaan werken en dit is de waarde van je vrije
tijd. Rationale afweging is afhankelijk van het salaris en dat is afhankelijk
van de opofferingskosten
- De rij in de
(Iemand die zeurt, voor die euro laat andere mensen wachten en zorgen
voor opofferingskosten van anderen)
- De echte prijs van Ikea meubels
(Dure winkel, naar toe reizen, doorheen banjeren, terugreizen; opofferingskosten
zijn meer dan de kosten van de kast)
- “Voor die prijs…”
Brood is duur en iemand zegt voor die prijs kan ik het ook zelf maken. (Haalt
waarde uit het bakken van een brood, maar voor 3,- een brood bakken, kost ook tijd.
Want je had ook kunnen werken.)
- Volgen van (online) onderwijs tijdens een lockdown. (Online, dus geen
reistijden, kosten zijn lager om online bij te wonen).
Wat zijn de opofferingskosten van het
Adele: 20,-
Als je naar Adele gaat kan je niet naar
Rihanna. Het had je ook 60,- gekost.
Dus verschil in Nettowaarde is 20,- en
die heb je misgelopen.
, lOMoARcPSD|11911780
Opportunity costs, economic & economic rents
• De ‘echte’ kosten van elke keuze zijn het alternatief dat je opgeeft (relatieve prijzen?)
• Voor elke keuze:
• Waarde van die keuze (nut/welvaart/geluk) -> Wat je ervoor over
hebt. Bereidt maximaal X te betalen
• Expliciete kosten van die keuze -> Wat kost het? (accountantcy kosten)
• Impliciete kosten van die keuze -> Wat moet ik ervoor opgeven, wat kan ik
er niet voor doen?
• Impliciete kosten = opportunity costs
• Economische kosten (economic costs) Echte kosten die je ervoor betaald ->
Expliciete & Impliciete kosten
• Welke keuze is de juiste?
• De keuze met een hogere “waarde” dan de “economische kosten”
• Economic rent -> verschil tussen “waarde” en de “economische kosten”
Economische rente is het verschil tussen de opbrengsten van een activiteit en
de opportuniteitskosten
• Economische kosten -> waaronder geld dat is uitgegeven aan productie
en onvermijdelijke kosten.
Economic rents = Adele 40,-
Je vindt het waard van 60- 0 -20
Rihanna 10,-
Een kaartje kunnen verkopen voor
50,- veranderen de expliciete
kosten naar 50,- en je verkoopt
het. Rihanna levert je 80,- kost je
60,-
Sunk costs (verzonken kosten)
• Sunk costs -> kosten die niet (geheel) kunnen worden teruggedraaid.
• Sunk costs fallacy -> onterecht rekening houden met verzonken kosten (sunk
costs) bij besluitvorming. (Ze nemen kosten mee en ervaren dit als verlies, onterecht
meenemen)
• Verzonken kosten beïnvloeden onze emoties -> we ervaren ze als verlies
• Grove regels:
• Als eerder gemaakte kosten niet meer kunnen worden teruggedraaid, dien je
deze niet mee te nemen in je huidige afwegingen
• Als eerder gemaakte kosten (gedeeltelijk) kunnen worden teruggehaald, dien je
de terug te draaien kosten als expliciete kosten mee te nemen in je huidige
afwegingen.
, lOMoARcPSD|11911780
Adele 40,-
Je hebt een kaartje voor 50,- zijn
verzonken kosten, kan je niet
meer meenemen.
80 – 60 = 20
60 – 20 = 40
Hoeveel dan?
• Bij oppurtunity costs zien we welke keuze “optimaal” is bij meerdere
mogelijkheden.
• De volgende vraag: hoeveel van iets moeten we kopen, produceren onze tijd aan
besteden?
• “Rationeel en optimaliserend” gedrag:
- Welke keuze (hoeveelheid) levert de hoogste uitkomst?
- Met andere woorden: Wat is de meest efficiënte keuze? Welke hoeveelheid levert
de hoogste winst, het meeste geluk, het meeste nut op?
• Hiervoor moeten we gebruik maken van marginale analyse
Marginale Analyse
• Marginale opbrengsten
• Wat levert één extra product op?
• Marginale kosten
• Wat zijn de kosten van één extra product?
• Dit is niet altijd constant (meestal niet)!
• Diminishing/increasing marginal costs/benefits
• Opportunity costs spelen ook hier een rol; hoe meer tijd je besteed, hoe meer je moet
laten en dit kost ook veel.
• Meest efficient punt:
• Marginale opbrengsten =Marginale kosten
• Of punt hier dichtst bij, zolang MO>MK
