ECONOMIE SAMENVATTING
MARKT EN OVERHEID
HAVO 5
Hoofdonderwerpen
Hoofdstuk 1. De telefoniemarkt
Hoofdstuk 2. Van volledige mededinging naar monopolie
Hoofdstuk 3. Oligopolie en monopolistische concurrentie
Hinten MTA, Maaike
2020/2021
,Hoofdstuk 1. De telefoniemarkt.
Volkomen concurrentie (volledige mededinging)
- Kenmerken van volkomen concurrentie:
▪ Veel aanbieders → met als gevolg dat ze geen invloed op de prijs hebben.
▪ Homogeen product → in de ogen van de consument zijn alle exemplaren van dat
product identiek.
▪ Transparante markt → de vragers naar een product en de aanbieders van dat
product zijn op de hoogte van de markthoeveelheid.
▪ Vrije toe- en uittreding → een producent mag dit product aanbieden en stoppen,
wanneer hij dit wilt, zonder toetredingsbarrières.
- Bij volkomen concurrentie is de marginale opbrengst gelijk aan de gemiddelde opbrengst.
- Voorbeelden van volkomen concurrentie:
▪ Markt van telefoon opladers.
▪ Een groenteveiling.
▪ De valutamarkt.
Verschuiving vraaglijn
- Redenen voor de verschuiving van de vraaglijn naar rechts:
▪ Inkomensstijging van de consumenten.
▪ De consument heeft meer behoefte gekregen aan het product.
▪ Stijging van de prijzen van hetzelfde product bij concurrenten.
▪ Prijsdaling van de aanvullende goederen; goederen die in samenhang elkaar
aanvullen.
Verschuiving aanbodlijn
- Redenen voor de verschuiving van de aanbodlijn naar
rechts:
▪ Prijsdaling van de grondstoffen die nodig zijn bij het
maken van het product.
▪ Concurrentie prijzen dalen
▪ Door een stijging van het aantal aanbieders
▪ Verbetering van de productiemiddelen → Hierdoor kan het product
sneller en/of goedkoper worden geproduceerd.
Marginale kosten en opbrengsten
- Marginale kosten: De extra kosten die een bedrijf maakt als het één product meer
maakt. De marginale kosten zijn gelijk aan de gemiddelde variabele
kosten.
- Marginale opbrengst: De extra opbrengst als er één product meer wordt verkocht.
- Totale winst: Stijgt wanneer de marginale opbrengst groter is dan de marginale
kosten.
- Maximale winst: Dit is bereikt wanneer de marginale opbrengst gelijk is aan de
marginale kosten.
- Break-even: Dit is bereikt wanneer de totale kosten gelijk zijn aan de totale
opbrengst.
Constante kosten
, - Constante kosten: Kosten waarvan het totaalbedrag niet afhankelijk is van de
productieomvang.
- Voorbeelden van constante kosten:
▪ Het salaris van de directeur.
▪ De huur van een pand
Surplus tekenen
- Producenten surplus: Het vlak linksonder van de
vraaglijn, vanaf dat wat meer is
dan de evenwichtsprijs tot aan Producentensurplus
de vraaglijn.
- Consumentensurplus: Het vlak linksboven van de Consumentensurplus
aanbodlijn, vanaf de aanbodlijn
tot aan de evenwichtsprijs. Qa Qv
Berekeningen
𝑛𝑖𝑒𝑢𝑤𝑒 𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔−𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔 𝑛𝑖𝑒𝑢𝑤𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠−𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠
- Prijselasticiteit: ( 𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔 𝑥 100
)∶( 𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠 𝑥 100
)
𝑡𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑣𝑎𝑟𝑖𝑎𝑏𝑒𝑙𝑒 𝑘𝑜𝑠𝑡𝑒𝑛
- Gemiddelde variabele kosten: 𝑎𝑓𝑧𝑒𝑡
𝑡𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡𝑎𝑛𝑡𝑒 𝑘𝑜𝑠𝑡𝑒𝑛
- Gemiddelde constante kosten:
𝑎𝑓𝑧𝑒𝑡
- Totale kosten: totale variabele kosten + totale constante kosten
- Gemiddelde totale kosten: gemiddelde variabele kosten + gem. constante
kosten
- Totale winst: totale opbrengst – totale kosten
MARKT EN OVERHEID
HAVO 5
Hoofdonderwerpen
Hoofdstuk 1. De telefoniemarkt
Hoofdstuk 2. Van volledige mededinging naar monopolie
Hoofdstuk 3. Oligopolie en monopolistische concurrentie
Hinten MTA, Maaike
2020/2021
,Hoofdstuk 1. De telefoniemarkt.
Volkomen concurrentie (volledige mededinging)
- Kenmerken van volkomen concurrentie:
▪ Veel aanbieders → met als gevolg dat ze geen invloed op de prijs hebben.
▪ Homogeen product → in de ogen van de consument zijn alle exemplaren van dat
product identiek.
▪ Transparante markt → de vragers naar een product en de aanbieders van dat
product zijn op de hoogte van de markthoeveelheid.
▪ Vrije toe- en uittreding → een producent mag dit product aanbieden en stoppen,
wanneer hij dit wilt, zonder toetredingsbarrières.
- Bij volkomen concurrentie is de marginale opbrengst gelijk aan de gemiddelde opbrengst.
- Voorbeelden van volkomen concurrentie:
▪ Markt van telefoon opladers.
▪ Een groenteveiling.
▪ De valutamarkt.
Verschuiving vraaglijn
- Redenen voor de verschuiving van de vraaglijn naar rechts:
▪ Inkomensstijging van de consumenten.
▪ De consument heeft meer behoefte gekregen aan het product.
▪ Stijging van de prijzen van hetzelfde product bij concurrenten.
▪ Prijsdaling van de aanvullende goederen; goederen die in samenhang elkaar
aanvullen.
Verschuiving aanbodlijn
- Redenen voor de verschuiving van de aanbodlijn naar
rechts:
▪ Prijsdaling van de grondstoffen die nodig zijn bij het
maken van het product.
▪ Concurrentie prijzen dalen
▪ Door een stijging van het aantal aanbieders
▪ Verbetering van de productiemiddelen → Hierdoor kan het product
sneller en/of goedkoper worden geproduceerd.
Marginale kosten en opbrengsten
- Marginale kosten: De extra kosten die een bedrijf maakt als het één product meer
maakt. De marginale kosten zijn gelijk aan de gemiddelde variabele
kosten.
- Marginale opbrengst: De extra opbrengst als er één product meer wordt verkocht.
- Totale winst: Stijgt wanneer de marginale opbrengst groter is dan de marginale
kosten.
- Maximale winst: Dit is bereikt wanneer de marginale opbrengst gelijk is aan de
marginale kosten.
- Break-even: Dit is bereikt wanneer de totale kosten gelijk zijn aan de totale
opbrengst.
Constante kosten
, - Constante kosten: Kosten waarvan het totaalbedrag niet afhankelijk is van de
productieomvang.
- Voorbeelden van constante kosten:
▪ Het salaris van de directeur.
▪ De huur van een pand
Surplus tekenen
- Producenten surplus: Het vlak linksonder van de
vraaglijn, vanaf dat wat meer is
dan de evenwichtsprijs tot aan Producentensurplus
de vraaglijn.
- Consumentensurplus: Het vlak linksboven van de Consumentensurplus
aanbodlijn, vanaf de aanbodlijn
tot aan de evenwichtsprijs. Qa Qv
Berekeningen
𝑛𝑖𝑒𝑢𝑤𝑒 𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔−𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔 𝑛𝑖𝑒𝑢𝑤𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠−𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠
- Prijselasticiteit: ( 𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔 𝑥 100
)∶( 𝑜𝑢𝑑𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠 𝑥 100
)
𝑡𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑣𝑎𝑟𝑖𝑎𝑏𝑒𝑙𝑒 𝑘𝑜𝑠𝑡𝑒𝑛
- Gemiddelde variabele kosten: 𝑎𝑓𝑧𝑒𝑡
𝑡𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡𝑎𝑛𝑡𝑒 𝑘𝑜𝑠𝑡𝑒𝑛
- Gemiddelde constante kosten:
𝑎𝑓𝑧𝑒𝑡
- Totale kosten: totale variabele kosten + totale constante kosten
- Gemiddelde totale kosten: gemiddelde variabele kosten + gem. constante
kosten
- Totale winst: totale opbrengst – totale kosten
