SAMENVATTING KWALITEITSZORG
Inhoudsopgave
PROTOCOLLEN, PROCEDURES EN WETTELIJKE RICHTLIJNEN .................................................................. 2
THEMA 14 WET- EN REGELGEVING ................................................................................................. 2
THEMA 15.1 T/M 15.3 Hulp en recht .............................................................................................. 5
THEMA 19 PROTOCOLLEN ............................................................................................................... 7
ETHIEK ................................................................................................................................................... 10
THEMA 15 ETHIEK.......................................................................................................................... 10
KWALITEITSZORG .................................................................................................................................. 13
THEMA 13 VISIE EN BELEID ........................................................................................................... 13
THEMA 18 KWALITEITSZORG......................................................................................................... 15
THEMA 19 KWALITEITSINSTRUMENTEN ....................................................................................... 17
1
,PROTOCOLLEN, PROCEDURES EN WETTELIJKE RICHTLIJNEN
THEMA 14 WET- EN REGELGEVING
14.1 Het recht
Recht = regels die door de samenleving zijn vastgesteld en waar ieder lid van deze samenleving zich
aan moet houden → vastgelegd in wetten
➢ Regels zorgen ervoor dat de samenleving ordelijk verloopt
Doel van een wet = beschrijven wat wel en niet mag of hoe zaken geregeld dienen te worden en
levert daarmee een bijdrage aan het ordelijk verloop van de samenleving
14.2 Vindplaatsen recht
Er zijn verschillende rechtsbronnen:
• Wetten en regels = algemeen geldende regels die zijn vastgesteld door de Nederlandse
overheid of de EU.
o Wetten schrijven voor waan welke regels (voorschriften) we ons moeten houden
• Jurisprudentie = verzameling van uitspraken van rechters, waaruit blijkt hoe ze denken over
de toepassing van bepaalde wetten.
o Richtlijn hoe het recht moet worden toegepast in soortgelijke situaties
• Gewoonte = regels die in de loop der tijd ontstaan, doordat veel mensen zich er uit
gewoonte aan houden, maar nergens zijn vastgelegd.
• Verdrag = afspraak tussen twee of meer staten die op papier is vastgelegd en geldt in alle
betrokken staten.
o Ratificeren = Staten die akkoord gaan met een verdrag.
o Voorbeeld is Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK)
Hiërarchie van wetgeving:
Status Vastgesteld door Voorbeeld
Verdragen Verenigde Naties UVRM
Wetten en wetsartikelen Staten Generaal (1e en 2e Kamer) Jeugdwet, Wmo, participatieweg
Koninklijk besluit (KB) → alleen Ministers en Koning Benoeming van een burgemeester
een besluit, bevat geen regels Verlenen van koninklijke
onderscheiding
Algemene maatregel van bestuur Ministers en Koning Volgens het BW kan iemand zijn
(AMvB) = KB dat wel regels bevat achternaam veranderen. In een
AMvB staan de voorwaarden
hiervoor beschreven
Ministeriële regeling Ministers Gedetailleerde invulling van de
Zorgverzekeringswet door de
minister van VWS
Verordening PS, waterschappen of De gemeenteraad bepaalt per
gemeenteraden verordening hoe bijv. de Jeugdwet
en Wmo worden uitgevoerd
14.3 Functies wet- en regelgeving
Wet- en regelgeving heeft verschillende functies:
• Ordenen van de samenleving
o Denk bijv. aan verkeersregels en welzijnswerk
• Bescherming van de zwakkeren
o Alle kinderen kunnen bijv. naar school
2
, o Niet iedereen is echter op de hoogte van zijn rechten (en plichten). Iemand met bijv.
een verstandelijke beperking zal niet zo goed voor zichzelf opkomen als iemand die
hoog is opgeleid. Aan de overheid en het welzijnswerk de taak om mensen hierover
voor te lichten.
• Conflictbeheersing
o Denk bijv. aan het sluiten van een zorgovereenkomst
o De wet regelt bijvoorbeeld de afspraken tussen consument en aanbieder van zorg.
Door het maken van afspraken weten beide wat er verwacht mag worden en waar
men zich aan te houden heeft. Door dit in een wet te regelen, geeft het aan alle
betrokkenen veel duidelijkheid.
• Evenwicht bewaken tussen individu en maatschappij
o Rechten en plichten ontstaan uit normen en waarden in onze maatschappij. Bijv. dat
je je afspraken moet nakomen of dat je een ander geen schade mag berokkenen.
▪ Het recht geeft spelregels voor hoe burgers en overheid zich moeten
gedragen en handelen.
• Overheid is bijv. verplicht haar burgers te beschermen, maar moet
zich hierbij houden aan privacy wetgeving.
Recht in de praktijk van zorg en welzijn
Het recht beschrijft de verantwoordelijkheden en verplichtingen van verschillende partijen en hun
onderlinge juridische verhouding. Iedereen heeft recht op zorg en de overheid moet de zorg
toegankelijk maken. De overheid legt steeds meer verantwoordelijkheden bij de burger zelf.
➢ Mensen moeten hun rechten kennen en voor hun belangen opkomen. Niet iedereen is
hiertoe in staat. Als professional in zorg en welzijn heb je een belangrijke taak je cliënt hierbij
te ondersteunen als dat nodig is.
14.4 Actoren wet- en regelgeving
Actoren = alle partijen die betrokken zijn bij het tot stand komen, uitvoeren en handhaven van
wetten en regels.
➢ Soms zijn er meerdere ministeries betrokken bij een wet, zoals de Opiumwet waaruit het
drugsbeleid voorkomt.
14.5 De Grondwet en grondrechten
Grondwet = hoogste wet in Nederland
➢ Staan grondrechten in beschreven = meest elementaire rechten van een individu, die zowel
door de overheid als door andere individuen gerespecteerd moeten worden.
o Grondrechten beschermen burgers tegen machtsmisbruik van overheden, door hun
bevoegdheden in te perken.
Onderverdeling in grondrechten:
• Klassieke grondrechten = beschermen burgers tegen de overheid, zoals het recht op vrijheid
van meningsuiting (kun je afdwingen)
o Vrijheden van burgers waaraan de overheid niet mag komen. De overheid moet deze
rechten waarborgen. Beleid in strijd met deze grondrechten is verboden.
• Sociale grondrechten = schrijven de overheid voor om voorzieningen te treffen voor het
maatschappelijk functioneren van burgers, zoals de wet op de volksgezondheid
(inspanningsverplichting voor de overheid)
o Rechten die te maken hebben met de financiële en sociale positie van burgers. De
overheid moet zich hiervoor inspannen.
o Om ervoor te zorgen dat burgers ook daadwerkelijk gebruik maken van hun sociale
grondrechten, moeten zij hierover worden geïnformeerd.
3
Inhoudsopgave
PROTOCOLLEN, PROCEDURES EN WETTELIJKE RICHTLIJNEN .................................................................. 2
THEMA 14 WET- EN REGELGEVING ................................................................................................. 2
THEMA 15.1 T/M 15.3 Hulp en recht .............................................................................................. 5
THEMA 19 PROTOCOLLEN ............................................................................................................... 7
ETHIEK ................................................................................................................................................... 10
THEMA 15 ETHIEK.......................................................................................................................... 10
KWALITEITSZORG .................................................................................................................................. 13
THEMA 13 VISIE EN BELEID ........................................................................................................... 13
THEMA 18 KWALITEITSZORG......................................................................................................... 15
THEMA 19 KWALITEITSINSTRUMENTEN ....................................................................................... 17
1
,PROTOCOLLEN, PROCEDURES EN WETTELIJKE RICHTLIJNEN
THEMA 14 WET- EN REGELGEVING
14.1 Het recht
Recht = regels die door de samenleving zijn vastgesteld en waar ieder lid van deze samenleving zich
aan moet houden → vastgelegd in wetten
➢ Regels zorgen ervoor dat de samenleving ordelijk verloopt
Doel van een wet = beschrijven wat wel en niet mag of hoe zaken geregeld dienen te worden en
levert daarmee een bijdrage aan het ordelijk verloop van de samenleving
14.2 Vindplaatsen recht
Er zijn verschillende rechtsbronnen:
• Wetten en regels = algemeen geldende regels die zijn vastgesteld door de Nederlandse
overheid of de EU.
o Wetten schrijven voor waan welke regels (voorschriften) we ons moeten houden
• Jurisprudentie = verzameling van uitspraken van rechters, waaruit blijkt hoe ze denken over
de toepassing van bepaalde wetten.
o Richtlijn hoe het recht moet worden toegepast in soortgelijke situaties
• Gewoonte = regels die in de loop der tijd ontstaan, doordat veel mensen zich er uit
gewoonte aan houden, maar nergens zijn vastgelegd.
• Verdrag = afspraak tussen twee of meer staten die op papier is vastgelegd en geldt in alle
betrokken staten.
o Ratificeren = Staten die akkoord gaan met een verdrag.
o Voorbeeld is Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK)
Hiërarchie van wetgeving:
Status Vastgesteld door Voorbeeld
Verdragen Verenigde Naties UVRM
Wetten en wetsartikelen Staten Generaal (1e en 2e Kamer) Jeugdwet, Wmo, participatieweg
Koninklijk besluit (KB) → alleen Ministers en Koning Benoeming van een burgemeester
een besluit, bevat geen regels Verlenen van koninklijke
onderscheiding
Algemene maatregel van bestuur Ministers en Koning Volgens het BW kan iemand zijn
(AMvB) = KB dat wel regels bevat achternaam veranderen. In een
AMvB staan de voorwaarden
hiervoor beschreven
Ministeriële regeling Ministers Gedetailleerde invulling van de
Zorgverzekeringswet door de
minister van VWS
Verordening PS, waterschappen of De gemeenteraad bepaalt per
gemeenteraden verordening hoe bijv. de Jeugdwet
en Wmo worden uitgevoerd
14.3 Functies wet- en regelgeving
Wet- en regelgeving heeft verschillende functies:
• Ordenen van de samenleving
o Denk bijv. aan verkeersregels en welzijnswerk
• Bescherming van de zwakkeren
o Alle kinderen kunnen bijv. naar school
2
, o Niet iedereen is echter op de hoogte van zijn rechten (en plichten). Iemand met bijv.
een verstandelijke beperking zal niet zo goed voor zichzelf opkomen als iemand die
hoog is opgeleid. Aan de overheid en het welzijnswerk de taak om mensen hierover
voor te lichten.
• Conflictbeheersing
o Denk bijv. aan het sluiten van een zorgovereenkomst
o De wet regelt bijvoorbeeld de afspraken tussen consument en aanbieder van zorg.
Door het maken van afspraken weten beide wat er verwacht mag worden en waar
men zich aan te houden heeft. Door dit in een wet te regelen, geeft het aan alle
betrokkenen veel duidelijkheid.
• Evenwicht bewaken tussen individu en maatschappij
o Rechten en plichten ontstaan uit normen en waarden in onze maatschappij. Bijv. dat
je je afspraken moet nakomen of dat je een ander geen schade mag berokkenen.
▪ Het recht geeft spelregels voor hoe burgers en overheid zich moeten
gedragen en handelen.
• Overheid is bijv. verplicht haar burgers te beschermen, maar moet
zich hierbij houden aan privacy wetgeving.
Recht in de praktijk van zorg en welzijn
Het recht beschrijft de verantwoordelijkheden en verplichtingen van verschillende partijen en hun
onderlinge juridische verhouding. Iedereen heeft recht op zorg en de overheid moet de zorg
toegankelijk maken. De overheid legt steeds meer verantwoordelijkheden bij de burger zelf.
➢ Mensen moeten hun rechten kennen en voor hun belangen opkomen. Niet iedereen is
hiertoe in staat. Als professional in zorg en welzijn heb je een belangrijke taak je cliënt hierbij
te ondersteunen als dat nodig is.
14.4 Actoren wet- en regelgeving
Actoren = alle partijen die betrokken zijn bij het tot stand komen, uitvoeren en handhaven van
wetten en regels.
➢ Soms zijn er meerdere ministeries betrokken bij een wet, zoals de Opiumwet waaruit het
drugsbeleid voorkomt.
14.5 De Grondwet en grondrechten
Grondwet = hoogste wet in Nederland
➢ Staan grondrechten in beschreven = meest elementaire rechten van een individu, die zowel
door de overheid als door andere individuen gerespecteerd moeten worden.
o Grondrechten beschermen burgers tegen machtsmisbruik van overheden, door hun
bevoegdheden in te perken.
Onderverdeling in grondrechten:
• Klassieke grondrechten = beschermen burgers tegen de overheid, zoals het recht op vrijheid
van meningsuiting (kun je afdwingen)
o Vrijheden van burgers waaraan de overheid niet mag komen. De overheid moet deze
rechten waarborgen. Beleid in strijd met deze grondrechten is verboden.
• Sociale grondrechten = schrijven de overheid voor om voorzieningen te treffen voor het
maatschappelijk functioneren van burgers, zoals de wet op de volksgezondheid
(inspanningsverplichting voor de overheid)
o Rechten die te maken hebben met de financiële en sociale positie van burgers. De
overheid moet zich hiervoor inspannen.
o Om ervoor te zorgen dat burgers ook daadwerkelijk gebruik maken van hun sociale
grondrechten, moeten zij hierover worden geïnformeerd.
3
