Hoorcollege 7 MVDA
Mediation analysis
Overzicht college:
Onderwerpen in regressie
Mediatie analyse
Causale stappenbenadering van mediation
Causale stappen in SPSS
Effect size in mediation
Sobel-test
Mediation: uitbreidingen en beperking
Drie-variabele patronen
Suppresion
Twee onderwerpen in lineaire regressie
Mediatie analyse
Meervoudige regressieanalyse met causale modellen (speciaal geval van
padanalyse).
Variabelen hebben verschillende rollen (oorzaak, bemiddelaar, gevolg).
Reeks regressieanalyses.
Suppresie en spurieuze correlaties
Multivariate fenomenen: kunnen optreden bij twee of meer voorspellers.
Verband tussen voorspeller en uitkomstveranderingen wanneer we
rekening houden met een derde variabele.
NB: Mediation, supression en spurieuze correlatie worden alleen besproken voor
intervalvariabelen, maar kunnen gemakkelijk worden gegeneraliseerd naar
andere meetniveaus.
Mediatie analyse
Simpele mediatie
Drie variabelen (interval)
Y = afhankelijke variabele
X = onafhankelijke variabele
M = mediator
In woorden: de invloed van X op Y gaat via mediator M, omdat X beïnvloedt M en
M beïnvloedt Y.
Onderzoeksvragen:
Totaal effect. Is er een verband tussen X en Y?
Indirect effect. Wordt de relatie tussen X en Y gemedieerd door M?
Direct effect. Is er na controle voor de mediator nog steeds een relatie
tussen X en Y?
Voorbeeld gezondheidspsycholoog:
Onderzoeksvraag:
Wordt de relatie tussen leeftijd en bloeddruk gemedieerd door gewicht?
, Hoorcollege 7 MVDA
Variabelen (INT):
Y = bloeddruk, X = leeftijd, M = gewicht.
Totaal effect. Oudere mensen hebben vaak een hogere bloeddruk
Indirect effect. Oudere mensen zijn doorgaans zwaarder (X → M) &
zwaardere mensen hebben vaak een hogere bloeddruk (M → Y).
Direct effect. Na correctie voor gewichtsverschillen, hebben ouderen nog
steeds de neiging om een hogere bloeddruk te hebben.
Causale stappenbenadering van mediation
Baron & Kenny
Mediatie vereist het onderzoeken van vier causale stappen,
waarin vier regressiecoëfficiënten worden geschat: a, b, c en c’
(gestandaardiseerd of niet gestandaardiseerd).
Kan worden getest met drie regressieanalyses:
o X → Y (geschatte c)
o X → M (geschatte a)
o X, M → Y (geschatte b en c’)
Stap 1. Totale effect
Mediation analysis
Overzicht college:
Onderwerpen in regressie
Mediatie analyse
Causale stappenbenadering van mediation
Causale stappen in SPSS
Effect size in mediation
Sobel-test
Mediation: uitbreidingen en beperking
Drie-variabele patronen
Suppresion
Twee onderwerpen in lineaire regressie
Mediatie analyse
Meervoudige regressieanalyse met causale modellen (speciaal geval van
padanalyse).
Variabelen hebben verschillende rollen (oorzaak, bemiddelaar, gevolg).
Reeks regressieanalyses.
Suppresie en spurieuze correlaties
Multivariate fenomenen: kunnen optreden bij twee of meer voorspellers.
Verband tussen voorspeller en uitkomstveranderingen wanneer we
rekening houden met een derde variabele.
NB: Mediation, supression en spurieuze correlatie worden alleen besproken voor
intervalvariabelen, maar kunnen gemakkelijk worden gegeneraliseerd naar
andere meetniveaus.
Mediatie analyse
Simpele mediatie
Drie variabelen (interval)
Y = afhankelijke variabele
X = onafhankelijke variabele
M = mediator
In woorden: de invloed van X op Y gaat via mediator M, omdat X beïnvloedt M en
M beïnvloedt Y.
Onderzoeksvragen:
Totaal effect. Is er een verband tussen X en Y?
Indirect effect. Wordt de relatie tussen X en Y gemedieerd door M?
Direct effect. Is er na controle voor de mediator nog steeds een relatie
tussen X en Y?
Voorbeeld gezondheidspsycholoog:
Onderzoeksvraag:
Wordt de relatie tussen leeftijd en bloeddruk gemedieerd door gewicht?
, Hoorcollege 7 MVDA
Variabelen (INT):
Y = bloeddruk, X = leeftijd, M = gewicht.
Totaal effect. Oudere mensen hebben vaak een hogere bloeddruk
Indirect effect. Oudere mensen zijn doorgaans zwaarder (X → M) &
zwaardere mensen hebben vaak een hogere bloeddruk (M → Y).
Direct effect. Na correctie voor gewichtsverschillen, hebben ouderen nog
steeds de neiging om een hogere bloeddruk te hebben.
Causale stappenbenadering van mediation
Baron & Kenny
Mediatie vereist het onderzoeken van vier causale stappen,
waarin vier regressiecoëfficiënten worden geschat: a, b, c en c’
(gestandaardiseerd of niet gestandaardiseerd).
Kan worden getest met drie regressieanalyses:
o X → Y (geschatte c)
o X → M (geschatte a)
o X, M → Y (geschatte b en c’)
Stap 1. Totale effect
