Samenvatting Openbaar Bestuur

Samenvatting Openbaar Bestuur


H1 De wereld van het openbaar bestuur....................................................................................2
H2 Beleid en sturing....................................................................................................................6
H3 De beleidsomgeving..............................................................................................................9
H4 Beleidsprocessen.................................................................................................................12
H5 Organisaties en omgeving...................................................................................................15
H6 Managementbenaderingen.................................................................................................19
H7 Leiderschap en gedrag.........................................................................................................21
H8 De politieke omgeving van het openvaar bestuur..............................................................24
H9 Politiek-ambtelijke verhoudingen.......................................................................................27
H10 politiek, bestuur en media.................................................................................................31




1

,H1 De wereld van het openbaar bestuur

Het openbaar bestuur definiëren en beargumenteerd
afbakenen.
Het openbaar bestuur is het geheel van organisaties en activiteiten dat primair is gericht op
de besturing van de maatschappij, en kent vele spelers, belangen en logica’s.
Beperkte opvatting: overheid
Ruime opvatting: overheid en niet-overheidsorganisaties die een publieke taak vervullen.



Een beeld schetsen van hoe het openbaar bestuur in
Nederland opgebouwd is.
Organisaties kunnen ingedeeld worden in de staat, het middenveld en de markt.
Staat: dient algemeen belang
Middenveld: doelstellingen die niet gericht zijn op winst maken, maar ook niet binnen de
sfeer van de overheid vallen.
Markt: levert producten en diensten op commerciële grond




2

, Aangeven waarom het openbaar bestuur veelvormig en
vaak complex is.
Niet altijd duidelijk welke organisaties wel en niet tot het openbaar bestuur horen.
De grenzen tussen overheid, middenveld en markt zijn vaag.
Grenzen tussen publieke- en private sector zijn vaag.

Is een organisatie publiek?

 Eigenaarschap/rechtsgrond
 bekostiging
 mate van politieke controle

Organisaties worden overgeheveld van het ene naar het andere veld.
privatisering / liberalisering: staat  markt
nationalisering / verstatelijking: markt  staat

Lokaal  gemeenten
Regionaal  veiligheidsregio’s, waterschappen
provinciaal  de provincies
nationaal  regering en departementen
Europees  instellingen van Europese Unie
Internationaal  NAVO, VN

Huis van Thorbecke: Rijk, provincies gemeente
Gedecentraliseerde eenheidsstaat: gemeentes en provincies hebben zelfstandige
bevoegdheden en eigen stem.

Government: de overheid
Governance: de overheid en middenveld en markt




3

, Uitleggen welke uitdagingen de veelvormigheid en
complexiteit van het openbaar bestuur met zich
meebrengen.
De nationale bestuurslaag dreigt een lege huls te worden.
Het bestuur is een systeem van mulit-level governance en bestaat uit meerdere organisaties
uit de verticale en horizontale dimensie. De overheid heeft formeel een taak, maar inzet van
veel maatschappelijke partijen is nodig.
Governance: ook middenveld, publieke sector en private sector zijn betrokken bij beleid en
dienstverlening.

Benoemen welke criteria gehanteerd worden om de
kwaliteit van het openbaar bestuur te beoordelen en
uitleggen wat die criteria inhouden.
 Democratie: bestuur ontleent legitieme macht aan wil van de burgers
 Rechtmatigheid: handelen in overeenstemming met regels
 Doelmatigheid: mate waarin iets bereikt wordt met zo min mogelijk middelen
 Doeltreffendheid: mate waarin een doel behaald wordt.
 Integriteit: eerlijk, oprecht en niet omkoopbaar.

In praktijk zijn de waarden strijdig met elkaar. Het is lastig om aan ze allemaal te voldoen.

Aangeven op welke manier de verschillende criteria
onderling strijdig kunnen zijn.
 Doelmatigheid vs rechtmatigheid
Bezwaren serieus nemen  besluitvorming vertraagt en hogere kosten
 Democratie vs rechtmatigheid
Luisteren naar meerderheid van de publieke opinie  botsing met rechten/wetten
 Integriteit vs democratie
Uitvoerende organisatie moeten ook controleren.  Verantwoord, politiek haalbaar
en juridisch mogelijk.

Een overzicht geven van de historische ontwikkeling
van het openbaar bestuur en aangeven hoe die
ontwikkeling het huidige openbaar bestuur gevormd
heeft.

 Republiek: Veel zelfregulering
 1795: Intrede eenheidsstaat: macht provincies en steden werd ingeperkt, centrale
overheid.
 Koning had de meeste macht. Dat veranderde in symbolisch koningschap.


4